De voedingswaarde van venkel

Voedingswaardetabel van venkel per 100 gram:

Per 100 g / mlVenkelADH*
kcal402,00%
Kj1712,04%
Water (g)904,50%
Eiwit (g)23,57%
Koolhydraten (g)72,69%
Suiker (g)
Vet (g)
Verzadigd (g)
E.O.V. (g)
M.O.V. (g)
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)
Vezels (g)2,36,57%
A (mg)0,011,11%
B1 (mg)0,218,18%
B2 (mg)0,16,67%
B3 (mg)0,21,25%
B5 (mg)0,234,60%
B6 (mg)0,16,67%
B11 / Foliumzuur  (ug)3010,00%
B12 (ug)
C (mg)56,67%
D (ug)
E (mg)0,585,80%
Vitamine K (ug)4,13,42%
Natrium (mg)707,00%
Kalium (mg)401,14%
Calcium (mg)656,50%
Fosfor (mg)455,63%
IJzer (mg)1,417,50%
Jodium (ug)53,33%
Magnesium (mg)103,33%
Koper (mg)0,022,22%
Selenium (ug)11,82%
Zink (mg)0,251,67%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over venkel
Alhoewel een bekende groente en goed verkrijgbaar, is venkel toch geen populair ingrediënt in onze Nederlandse keuken. Toch is venkel zeer veelzijdig en heeft het een anijsachtige smaak. Een unieke groente qua smaak dus, maar ook qua vorm.

Herkomst en groeiwijze
Venkel is een plant behorend tot de schermbloemenfamilie. De plant ruikt en smaakt sterk naar anijs. De knolvenkel is een aparte groep die geteeld wordt voor consumptiedoeleinden. Dit is een plant met een bolle structuur welke boven de grond groeit en als groente wordt gebruikt. Het andere gewas heet de bladvenkel. Bij deze teelt ontbreekt de knol en deze variant kan ontzettend hoog worden.

Rond de Middeleeuwen bereikte de groente West-Europa. De knollen werden in die tijd vaak gegeten. In deze tijd is de venkel niet meer zo populair, maar in landen rondom het Middellandse zeegebied wordt het nog veel gegeten.

Venkel doet het goed op de Nederlandse bodem en groeit daar in de zomermaanden. Het gewas houdt niet van droogte en floreert bij temperaturen rond de 18 graden. De venkelteelt vraagt weinig gewasbescherming en is daarmee een schone en duurzame keuze. Tijdens de oogst wordt de knol net onder de dikke wortel weggesneden. Het meeste van het loof wordt ook verwijderd. Hierna worden de knollen naar de winkels getransporteerd.

Verkrijgbaar
Venkelknollen komen in de zomermaanden (tot ongeveer oktober) uit Nederland. De overige maanden vinden we venkel uit Duitsland, Spanje en Italië. Naast venkelknollen wordt er in de winkels ook venkelzaad verkocht.

Let er bij de aankoop op dat de knollen stevig zijn en mooi wit-groen van kleur. De onderkant mag geen bruine verkleuringen hebben en de stengels mogen niet ingedroogd zijn. Ook het loof vertelt veel over de versheid van de venkel.

Bewaren
Ondanks de stevigheid is venkel niet lang te bewaren. De knol wordt snel bruin en de stelen verdrogen gauw. Eet venkel daarom binnen 2 á 3 drie dagen na aankoop.

Toepassing
Venkel is zowel gegaard als rauw erg lekker. Wie zelf venkel in eigen (moes)tuin verbouwd kan van het loof een heerlijke icetea of smaakjeswater maken. De knol zelf is lekker in een salade, in flinterdunne reepjes gesneden. Door venkel met wat citroensap en olijfolie te “weken” wordt de groente wat zachter qua structuur, wat fijn is voor rauw gebruik. In een warm gerecht is venkel zowel gesmoord, gebakken als geroosterd uit de oven erg lekker. Vanzelfsprekend goed te combineren met venkelzaad maar venkel is ook lekker met oregano en andere Italiaanse kruiden.

Weetjes/Wist je dat:

  • De zaden van de venkelplant (als venkelolie) vroeger vaak werden ingezet voor medicinale doeleinden?
  • Het kauwen op venkelzaad hongergevoelens onderdrukt?
  • Het loof van de knolvenkel, wat nog sporadisch terug te vinden is bij de knol, op het land tot wel een meter hoog groeit?

Wetenschappelijke weetjes over de voedingswaarde van venkel
De voorlichtingsinstanties van de overheden waarschuwen voor venkel(thee) tijdens de zuigelingenfase vanwege de aanwezigheid van de aromastoffen estragol, methyleugenol en safrol. Deze stoffen zouden mogelijk schadelijk kunnen zijn. Moeder en kind zouden dan teveel van deze allylalkoxybenzenen binnen kunnen krijgen. Echter, de arts Paracelsus zei tijdens zijn leven (1493-1541) al: ‘Dosis sola facit venenum’ oftewel de dosis bepaalt het vergif. Moderne wetenschap denkt er net zo over (1). Desalniettemin is het verstandig om voor zuigelingen toch te kijken naar alternatieve verlichtende methodes bij krampjes.

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek:

1. Van den Berg SJ, Alhusainy W, Restani P, Rietjens IM. Chemical analysis of estragole in fennel based teas and associated safety assessment using the Margin of Exposure (MOE) approach. Food and chemical toxicology: an international journal published for the British Industrial Biological Research Association. 2014; 65:147-54.