Misschien staat er al jaren dezelfde bank in je woonkamer. Waarschijnlijk zit hij lekker en voelt deze heel vertrouwd. Maar wat als die oude vertrouwde zitplek ongemerkt je gezondheid schaadt? Nieuw onderzoek laat zien dat het vervangen van oude meubels met vlamvertragers een verrassend groot effect heeft op de hoeveelheid giftige stoffen in je bloed. Het goede nieuws: die daling gaat sneller dan je zou denken.
Tien jaar lang bloedwaarden gemeten
Californische onderzoekers volgden ruim vijftig mensen gedurende tien jaar. Ze maten regelmatig de bloedwaarden van deelnemers die hun oude banken en stoelen vervingen door nieuwere exemplaren en vergeleken die met een groep die hun meubels gewoon hield. Het verschil was opvallend. Bij de mensen die hun meubels hadden vervangen, daalde het gehalte aan vlamvertragers in het bloed ongeveer vier keer zo snel als bij de groep die niets veranderde. Gemiddeld halveerde de concentratie al binnen anderhalf jaar. Dat is behoorlijk snel, zeker als je bedenkt dat sommige van deze stoffen jarenlang in je lichaam kunnen blijven zitten.
Wat zijn vlamvertragers eigenlijk?
Tussen 1975 en 2015 werden vlamvertragers op grote schaal toegevoegd aan de schuimvulling van banken, stoelen en andere gestoffeerde meubels. Het idee erachter was simpel: het schuim moest minder snel vlam vatten om branden te voorkomen. Klinkt logisch, maar de praktijk bleek weerbarstiger. De chemische stoffen lossen namelijk makkelijk op uit het schuim en hechten zich aan huisstof. Die stofdeeltjes adem je in, of je krijgt ze binnen via je handen wanneer je iets eet of aan je gezicht zit. Zo komen de stoffen uiteindelijk in je bloedbaan terecht.
Waarom je je hier druk om zou maken
De vlamvertragers die destijds werden gebruikt, worden in verband gebracht met verschillende gezondheidsproblemen. Denk aan kanker, verstoringen van je hormoonhuishouding en verminderde vruchtbaarheid. Bij kinderen zien onderzoekers een verband met een lager IQ en problemen met de motoriek. Dat klinkt misschien abstract, maar het komt erop neer dat deze stoffen in je lichaam weinig goeds doen. Hoe minder je eraan wordt blootgesteld, hoe beter.
Welke meubels zijn veiliger?
Meubels van voor 1975 bevatten doorgaans geen vlamvertragers, simpelweg omdat ze toen nog niet verplicht waren. En meubels die na 2015 zijn gemaakt, zijn vaak ook een stuk veiliger. In dat jaar schrapte Californië de verplichting om chemische vlamvertragers te gebruiken en veel andere landen volgden met strengere regels of verboden. De meubelfabrikanten zijn sindsdien grotendeels overgestapt op andere methodes om aan brandveiligheidseisen te voldoen. Toch is het niet allemaal rozengeur en maneschijn. Sommige nieuwere meubels bevatten nog steeds vlamvertragers, alleen dan nieuwere varianten. Over die stoffen is simpelweg minder bekend. Het doet een beetje denken aan de discussie rond BPA in plastic: die stof wordt inmiddels breed gemeden, maar de vervangers zijn lang niet altijd beter onderzocht.
Wat kun je zelf doen?
Heb je meubels in huis die tussen 1975 en 2015 zijn gemaakt? Dan is vervangen de meest effectieve manier om je blootstelling te verlagen. Maar dat is natuurlijk niet voor iedereen haalbaar. Gelukkig zijn er ook andere opties. Je kunt bijvoorbeeld het schuim in je kussens laten vervangen, wat een stuk goedkoper is dan een hele nieuwe bank aanschaffen. Ook regelmatig stofzuigen helpt, bij voorkeur met een stofzuiger met een HEPA-filter. Zo haal je de stofdeeltjes met vlamvertragers weg voordat je ze inademt. Let bij de aanschaf van nieuwe meubels ook op het materiaal van de bekleding. Kies liever voor natuurlijke stoffen zoals katoen en vermijd synthetische materialen als polyester of acryl. Die geven namelijk microplastics af aan de lucht, die je vervolgens weer inademt wanneer je lekker op de bank zit.
Slotwoord
Dit onderzoek maakt duidelijk dat de spullen om je heen meer invloed hebben op je gezondheid dan je misschien denkt. Het vervangen van oude meubels met vlamvertragers kan binnen relatief korte tijd zorgen voor een flinke daling van giftige stoffen in je bloed. Kun je niet alles in één keer vervangen? Begin dan met de meubels waar je het meest op zit en zorg in de tussentijd voor een schoon huis met weinig stof. Kleine stappen kunnen al een groot verschil maken (bron: The Guardian).
