web
statistics

De voedingswaarde van sinaasappelsap vers en gepasteuriseerd

Voedingswaardetabel van sinaasappelsap per 100 ml:

Per 100 ml Gepasteuriseerd ADH* Vers ADH*
kcal 45 2,25% 44 2,20%
Kj 193 2,30% 187 2,23%
Water (g) 89 4,45% 88,4 4,42%
Eiwit (g) 0,6 1,07% 0,6 1,07%
Koolhydraten (g) 9,5 3,65% 9,1 3,50%
Suiker (g) 9,5 9,1
Vet (g) 0,1 0,14% 0,1 0,14%
Verzadigd (g)
E.O.V. (g)
M.O.V. (g)
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg) 0 0
Vezels (g) 0,3 0,86% 0,3 0,86%
A (mg) 0,002 0,22% 0,003 0,33%
B1 (mg) 0,07 6,36% 0,06 5,45%
B2 (mg) 0,02 1,33% 0,01 0,67%
B3 (mg) 0,2 1,25% 0,3 1,88%
B5 (mg) 0,00% 0,00%
B6 (mg) 0,05 3,33% 0,041 2,73%
B11 / Foliumzuur  (ug) 23,1 7,70% 26 8,67%
B12 (ug) 0 0,00% 0 0,00%
C (mg) 31 41,33% 48 64,00%
D (ug) 0,00% 0,00%
E (mg) 0,2 2,00% 0,1 1,00%
Vitamine K (ug) 0,1 0,08% 0,1 0,08%
Natrium (mg) 1 0,10% 0 0,00%
Kalium (mg) 172 4,91% 167 4,77%
Calcium (mg) 12 1,20% 11 1,10%
Fosfor (mg) 19 2,38% 22 2,75%
IJzer (mg) 0,1 1,25% 0,1 1,25%
Jodium (ug) 1,1 0,73% 1,1 0,73%
Magnesium (mg) 12 4,00% 12 4,00%
Koper (mg) 0,03 3,33% 0,02 2,22%
Selenium (ug) 0 0,00% 0 0,00%
Zink (mg) 0,08 0,53% 0,07 0,47%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over sinaasappelsap
Sinaasappelsap wordt geperst uit de sinaasappel. Ze zijn rijk aan vitamine C waardoor ze goed zijn voor onder meer de weerstand. Sinaasappelsap wordt in grofweg drie varianten verkocht: versgeperst, uit concentraat en gepasteuriseerd. De verse variant bevat de meeste voedingsstoffen. Hoewel sinaasappelsap een snelle manier is om veel vitamines binnen te krijgen is het niet raadzaam dit te vaak te drinken. Door sinaasappelen als sap te drinken krijg je in één keer veel suikers binnen. Een glas sinaasappelsap staat gelijk aan zo’n zeven suikerklontjes. Wanneer je een sinaasappel in zijn geheel eet is dit beter voor je spijsvertering. Doordat je dan kauwt op de sinaasappel krijgt je lichaam meer kans op een goede vertering van de sinaasappel en eet je in vergelijking minder ervan dan wanneer je het sap drinkt.

Herkomst
De sinaasappel komt oorspronkelijk uit China. Er is weinig bekend over de geschiedenis van sinaasappelsap in Nederland. In Amerika werd sinaasappelsap geproduceerd door een overschot aan sinaasappelen rond 1910. Rond dezelfde periode werd het pasteuriseren ontdekt. Hierdoor kon het sap lang bewaard blijven. Dit was het begin van de massaproductie van sinaasappelsap. In Amerika werd het een belangrijk onderdeel van de Amerikaanse ontbijtcultuur.

Verkrijgbaar
Sinaasappelsap is in vrijwel elke supermarkt en horecagelegenheid te krijgen, zowel gepasteuriseerd, uit concentraat als vers. Je kunt ook makkelijk zelf sinaasappelen persen met een (elektrische) citruspers.

Toepassing
Sinaasappelsap wordt veelal tijdens het ontbijt gedronken. In de keuken wordt het verwerkt in onder meer dressings, taarten, cakes, marmelades, jams, marinades en smoothies. In het uitgaansleven wordt het vaak gecombineerd met sterke drank, zoals in een cocktail of in een alcoholvrije mocktail.

Weetjes/Wist je dat?

  • Sinaasappel een verbastering is van China’s appel?
  • Spanje in Europa de grootste sinaasappelproducent is?
  • Brazilië wereldwijd de grootste exporteur is van sinaasappelsap (concentraat)?
  • 90 procent van het sinaasappelconcentraat voor Europa uit Brazilië komt?

Wetenschappelijke informatie over sinaasappelsap
Een glas cola bevat minder suiker dan een glas sinaasappelsap, maar toch laat sinaasappelsap de gemiddelde bloedsuiker op een dag volgens onderzoekers minder stijgen (1). Gekeken naar de invloed op urinezuur, insuline en darmflora is sinaasappelsap gezonder dan cola volgens deze onderzoekers. In tegenstelling tot cola is sinaasappelsap niet alleen rijk aan vitamine en mineralen, maar ook vele plantenstoffen met antioxidantwerking (2). De meeste in de winkel gekochte soorten sinaasappelsap worden niet gemaakt door simpelweg de versgeplukte sinaasappels uit te persen en het sap in flessen of dozen te gieten. In plaats daarvan worden ze geproduceerd door middel van een meerstaps, streng gecontroleerd proces, en het sap kan worden opgeslagen in grote tanks tot een jaar voor het verpakken. Eerst worden de sinaasappels gewassen en geperst door een machine. Pulp en oliën worden verwijderd. Het sap wordt door middel van hitte gepasteuriseerd om enzymen te inactiveren en microben te doden die anders bederf zouden kunnen veroorzaken (3, 4). Vervolgens wordt een deel van de zuurstof verwijderd, wat de oxidatieve schade aan vitamine C tijdens de opslag helpt te verminderen. Sap dat als bevroren concentraat moet worden opgeslagen, wordt verdampt om het grootste deel van het water te verwijderen (5). Helaas verwijderen deze processen ook verbindingen die zorgen voor geur en smaak. Sommige daarvan worden later weer toegevoegd aan het sap (6). Tot slot kan het sap van sinaasappels die op verschillende tijdstippen zijn geoogst, vóór het verpakken worden gemengd om de kwaliteitsverschillen tot een minimum te beperken. Pulp, die na de extractie verder wordt verwerkt, wordt weer toegevoegd aan sommige sappen (3).

Sinaasappelsap en hele sinaasappels zijn qua voedingswaarde vergelijkbaar, maar er zijn enkele belangrijke verschillen. In vergelijking met een hele sinaasappel heeft een portie sinaasappelsap beduidend minder vezels en ongeveer twee keer zoveel calorieën en koolhydraten – die meestal vruchtensuiker zijn.

Hoewel niet vermeld op voedingsetiketten, zijn sinaasappels en sinaasappelsap ook rijk aan flavonoïden en andere heilzame plantaardige stoffen. Sommige daarvan verminderen tijdens de verwerking en opslag van sinaasappelsap (7). Bovendien bleek uit één studie dat – in vergelijking met onbewerkt sinaasappelsap – gepasteuriseerd sinaasappelsap 26% minder antioxidantwerking had direct na de hitteverwerking en 67% minder antioxidantwerking na ongeveer een maand opslag (8).

Een studie stelde vast dat in de winkel gekochte sinaasappelsap 15% minder vitamine C en 27% minder foliumzuur bevat dan zelfgeperste sinaasappelsap (9). Het gezondste is dus om sinaasappels zelf te persen (10). Omdat dit tijdrovend is kiezen veel mensen ervoor om sinaasappelsap in de supermarkt te kopen. De minst gezonde opties zijn dranken met een sinaasappelsmaak die slechts een klein percentage echt sap bevatten, samen met verschillende additieven zoals suiker en kleurstoffen. Een gezondere keuze is een sap die gemaakt is van 100% sinaasappelsap, zelfs als het is gemaakt van sinaasappelsapconcentraat dat bevroren is geweest. Deze twee opties zijn vergelijkbaar in voedingswaarde en smaak (11, 12). De winkels verkopen ook sinaasappelsap met toegevoegde calcium, vitamine D en andere voedingsstoffen. Vanwege het hoge aantal calorieën blijft het onverstandig om voor deze variant te kiezen, dan kun je beter supplementen in huis halen (13). Tot slot kun je kiezen voor sinaasappelsap met pulp. De extra pulp voegt helaas niet heel veel extra vezels toe aan de drank, maar het levert wel wat heilzame plantenstoffen, zoals bepaalde flavonoïden (14, 15).

Bijna 80% van de Amerikanen haalt de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor fruit niet. Sinaasappelsap is het hele jaar door verkrijgbaar met een consistente kwaliteit, waardoor het voor veel mensen een manier is om de fruitquota te halen (16, 17, 18). Opvallend genoeg kost sinaasappelsap meestal minder dan hele sinaasappels. Daarom kan het mensen met een strikt budget helpen om aan hun dagelijkse fruitaanbevelingen te voldoen (4). Toch adviseren gezondheidsdeskundigen om te kiezen voor heel fruit in plaats van sap. Wetenschappers raden volwassenen aan om niet meer dan 240 ml sinaasappelsap per dag te drinken (19, 20). Verschillende studies hebben vastgesteld dat het drinken van sinaasappelsap gunstig kan zijn voor de cardiovasculaire gezondheid omdat het vele antioxidanten bevat en zo onder meer het cholesterolniveau positief kan bijsturen (21, 22, 23). Deze studies worden echter meestal gesponsord door bedrijven of groepen die geïnteresseerd zijn in het verkopen van meer sinaasappelsap en/of vereisen dat mensen hogere hoeveelheden sinaasappelsap drinken, zoals twee glazen per dag of meer.

Sommige studies suggereren dat sinaasappelsap de ontsteking en de daarmee gepaard gaande gezondheidsproblemen zou kunnen verminderen (24). Bovendien toonde een 8 weken durende studie bij 22 mensen aan dat het drinken van zowel verse als commerciele sinaasappelsap de ontstekingsmarkers zoals CRP en IL-6 vermindert – wat mogelijk kan helpen bij het voorkomen van ziekten (25). Sinaasappelsap kan daarbij de pH (zuurgraad) van de urine verhogen en daardoor het risico op nierstenen verlagen (24, 25, 26).

Vruchtensap is minder vullend dan hele vruchten en snel te drinken, waardoor het risico op overeten en gewichtstoename toeneemt (20). Bovendien tonen studies aan dat wanneer je calorierijke dranken drinkt, zoals sinaasappelsap, je niet noodzakelijkerwijs minder voedsel eet en meer calorieën verbruikt dan je zou hebben gedaan zonder het sap (22, 26, 27). Grote observationele studies bij volwassenen hebben elke glas van 240 ml dagelijkse portie 100% vruchtensap gekoppeld aan een gewichtstoename van 0,2 – 0,3 kg gedurende vier jaar (28, 29). Bovendien, wanneer volwassenen en tieners twee glazen (dus in totaal 500 ml!) sinaasappelsap bij het ontbijt dronken, verminderde het de vetverbranding van hun lichaam na de maaltijd met 30% in vergelijking met het drinken van water. Dit kan deels te wijten zijn aan het suikerhoudende sap die vetproductie in de lever stimuleert (30). Misschien wel het meest verontrustend zijn de effecten van sinaasappelsap bij kinderen, want zij spannen de kroon als het om sapconsumptie gaat (20). Sinaasappelsap en andere suikerhoudende dranken kunnen bijdragen aan een overmatige calorie-inname bij kinderen en aan tandbederf. Het verdunnen van sinaasappelsap vermindert niet noodzakelijkerwijs de risico’s voor het gebit, hoewel het de calorie-inname kan verminderen (20).

Sinaasappelsap verhoogt je bloedsuikerspiegel meer dan hele sinaasappels. De glycemische belasting – een maatstaf voor de invloed van de kwaliteit en de hoeveelheid koolhydraten in een voedingsmiddel op de bloedsuikerspiegel – varieert van 3-6 voor hele sinaasappels en 10-15 voor sinaasappelsap. Hoe hoger de glycemische belasting, hoe groter de kans dat een voedingsmiddel je bloedsuikerspiegel verhoogt (31). Om een aantal van deze nadelen van sinaasappelsap te helpen verminderen, hebben wetenschappers de voordelen getest van het toevoegen van sinaasappelpulp: vezels en andere restanten van sinaasappels die vrijkomen bij het persen. Voorlopige menselijke studies suggereren dat de toevoeging van pomace (=vruchtenpulp) aan sinaasappelsap kan helpen bij het verminderen van de invloed van de bloedsuikerspiegel en het verbeteren van het gevoel van volheid (32, 33, 34). Er is echter meer onderzoek nodig. Bovendien is met pomace verrijkte sinaasappelsap vaak slecht verkrijgbaar bij de meeste supermarkten.

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek: