E1422 - Geacetyleerd dizetmeeladipaat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 95% en slechter dan 5% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Acetylated distarch adipate, Geacetyleerd dizetmeeladipaat, Gemodificeerd zetmeel E1422, Acetylated distarch adipate (ADA)
- Komt voor in
- Kant-en-klaarmaaltijden, Sauzen, Dressings, Zuivelproducten (vla, yoghurt), Soepen, Babypotjes, Diepvriesproducten, Gebak en banketproducten, Snacks
- ADI
- Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor E1422. Dit betekent dat de stof op basis van de beschikbare toxicologische gegevens als zo weinig risicovol wordt beschouwd dat een specifieke limiet niet nodig werd geacht. Het mag in de EU worden gebruikt in de hoeveelheid die nodig is (quantum satis). Dit is geen vrijbrief voor onbeperkt gebruik, maar geeft aan dat er bij normaal voedingsgebruik geen reden tot zorg is.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Over het algemeen geschikt voor vegetarisch en veganistisch gebruik, omdat het wordt gemaakt uit plantaardig zetmeel. Doorgaans ook halal en kosher, maar dit kan afhangen van het specifieke productieproces en de gebruikte zetmeelbron. Bij tarwezetmeel als basis kan het sporen van gluten bevatten, wat relevant is voor mensen met coeliakie.
Er is slechts één brede EFSA-evaluatie beschikbaar die meerdere gemodificeerde zetmelen tegelijk beoordeelt, niet specifiek E1422 alleen. Langetermijngegevens over herhaalde blootstelling bij zuigelingen zijn beperkt. In de EU niet toegestaan voor zuigelingen onder 6 maanden. Omdat gemodificeerde zetmelen in veel producten tegelijk voorkomen, kan de dagelijkse blootstelling aanzienlijk zijn.
EFSA beschouwt E1422 als veilig bij de huidige gebruiksniveaus. In dierproeven werden geen relevante schadelijke effecten waargenomen, zelfs bij zeer hoge doseringen. Het onderzoek is onafhankelijk gefinancierd door de Europese Commissie.
Geacetyleerd dizetmeeladipaat (E1422) is een gemodificeerd zetmeel dat wordt gebruikt als verdikkings- en geleermiddel in voedingsmiddelen. Het wordt gemaakt door natuurlijk zetmeel (bijvoorbeeld uit maïs, tarwe of aardappel) chemisch te bewerken met azijnzuur (acetylering) en adipinezuur (verestering). Door deze bewerking krijgt het zetmeel betere eigenschappen: het is stabieler bij verhitting, bestand tegen zuren en het behoudt zijn structuur beter bij invriezen en ontdooien. Het is dus een semi-synthetische stof met een natuurlijke basis.
Je komt E1422 tegen in een breed scala aan bewerkte voedingsmiddelen. Denk aan kant-en-klaarmaaltijden, sauzen, dressings, zuivelproducten zoals vla en yoghurt, soepen, babypotjes en diepvriesproducten. Het mag in de EU in principe in alle eet- en drinkwaren worden gebruikt in de hoeveelheid die nodig is (quantum satis). Omdat het in zoveel producten zit, kan je dagelijkse inname behoorlijk oplopen zonder dat je je daar bewust van bent.
Wat betreft veiligheid: de EFSA heeft E1422 in 2017 herbeoordeeld als onderdeel van een groepsevaluatie van gemodificeerde zetmelen en concludeerde dat er geen veiligheidszorgen zijn bij de huidige gebruiksniveaus. Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, wat betekent dat de stof als zo weinig risicovol wordt beschouwd dat een specifieke limiet niet nodig werd geacht. Wel is er een belangrijke kanttekening: E1422 is in de EU niet toegestaan in voeding voor zuigelingen onder 6 maanden en de langetermijngegevens over herhaalde blootstelling bij jonge kinderen zijn beperkt. Als je bewust met voeding omgaat, is het goed om te weten dat gemodificeerde zetmelen vooral voorkomen in sterk bewerkte producten. Ze zijn niet schadelijk, maar hun aanwezigheid zegt wel iets over de mate van bewerking van een product.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 1 relevante studie over geacetyleerd dizetmeeladipaat die is meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd.
De beschikbare studie is de uitgebreide EFSA-herbeoordeling uit 2017, uitgevoerd in opdracht van de Europese Commissie. In deze evaluatie werden twaalf gemodificeerde zetmelen tegelijk beoordeeld, waaronder E1422. Het EFSA-panel keek naar beschikbare toxicologische gegevens uit dierproeven en concludeerde dat er geen relevante schadelijke effecten werden waargenomen, zelfs niet bij zeer hoge doseringen. Op basis daarvan oordeelde het panel dat er geen veiligheidszorgen zijn bij gebruik als voedseladditief voor de algemene bevolking.
Het is belangrijk om hierbij een paar nuances te plaatsen. Ten eerste is dit een groepsevaluatie: de conclusie geldt voor gemodificeerde zetmelen als categorie en is niet specifiek gebaseerd op uitgebreid onderzoek naar E1422 alleen. Ten tweede zijn er geen specifieke studies beschikbaar naar langetermijneffecten bij hoge blootstelling of bij kwetsbare groepen zoals zwangeren of mensen met darmaandoeningen. De beperking tot één brede evaluatie betekent dat er geen onafhankelijke replicatie van de veiligheidsconclusies is.
Wat de financiering betreft: het onderzoek is volledig onafhankelijk gefinancierd door de Europese Commissie via EFSA. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in de analyse opgenomen. Dit is een positief punt voor de betrouwbaarheid van de conclusies, al blijft het feit staan dat het om slechts één evaluatie gaat.
De EFSA heeft geen ADI vastgesteld voor gemodificeerde zetmelen. Dit wordt in de toxicologie doorgaans gedaan wanneer een stof bij de beschikbare onderzoeksgegevens geen aanwijzingen voor schadelijkheid laat zien, zelfs niet bij hoge doses. Het betekent niet dat je er onbeperkt van kunt eten, maar wel dat er bij normaal voedingsgebruik geen reden tot zorg is volgens de huidige wetenschappelijke inzichten.
Bredere context
Geacetyleerd dizetmeeladipaat (E1422) is goedgekeurd in de Europese Unie, de Verenigde Staten (FDA) en in veel andere landen wereldwijd. Het valt onder de groep gemodificeerde zetmelen (E1400-E1499), die breed worden ingezet in de voedingsindustrie. Er zijn geen landen bekend waar E1422 specifiek verboden is.
Een belangrijk aandachtspunt is het gebruik bij jonge kinderen. In de EU is E1422 niet toegestaan in voeding voor zuigelingen onder 6 maanden. De langetermijngegevens over herhaalde blootstelling bij zuigelingen en jonge kinderen zijn beperkt. Voor ouders die babypotjes kopen, is het goed om te weten dat gemodificeerde zetmelen wel in producten voor oudere baby's en peuters mogen zitten. Omdat gemodificeerde zetmelen in veel verschillende producten tegelijk voorkomen (sauzen, zuivel, kant-en-klaarmaaltijden, soepen, dressings), kan de cumulatieve dagelijkse blootstelling aanzienlijk zijn. De EFSA beschouwt dit bij de huidige gebruiksniveaus niet als zorgwekkend, maar onafhankelijke replicatie van deze conclusie ontbreekt.
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bekend bij normaal voedingsgebruik. In dierproeven werden zelfs bij zeer hoge doseringen geen relevante schadelijke effecten waargenomen. Er zijn geen meldingen van allergische reacties of spijsverteringsklachten specifiek gerelateerd aan E1422 in de beschikbare wetenschappelijke literatuur.
Financiering van het onderzoek
Van de 1 meegenomen studie is er één onafhankelijk gefinancierd, namelijk door de Europese Commissie via EFSA. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in de analyse opgenomen. Dit is een gunstige situatie voor de betrouwbaarheid van de beschikbare conclusies.
Tegelijkertijd is het goed om te beseffen dat het hier om slechts één evaluatie gaat. Meer onafhankelijk onderzoek, specifiek gericht op E1422 en op kwetsbare groepen, zou de wetenschappelijke basis versterken. Het ontbreken van industriegefinancierd onderzoek kan er ook op wijzen dat er weinig commerciële druk is om de veiligheid verder te onderbouwen, wat op zich niet ongebruikelijk is bij breed gebruikte ingrediënten die al lang op de markt zijn.
Beoordeling medische literatuur
De veiligheidsconclusie voor E1422 is gebaseerd op slechts één brede EFSA-evaluatie uit 2017, waarin twaalf gemodificeerde zetmelen tegelijk werden beoordeeld. Er is dus geen onderzoek dat specifiek en uitsluitend naar E1422 kijkt. Onafhankelijke replicatie van de veiligheidsconclusies ontbreekt. Er zijn geen specifieke studies naar langetermijneffecten bij kwetsbare groepen zoals zuigelingen, zwangeren of mensen met darmaandoeningen. De conclusie dat E1422 veilig is, is op dit moment de best beschikbare inschatting, maar de wetenschappelijke basis is smaller dan je misschien zou verwachten bij een stof die in zoveel producten voorkomt.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA et al. (2017)
Geen veiligheidszorgen bij gebruik als voedseladditief voor algemene bevolking
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 78% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
