E334 - Wijnsteenzuur
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 79% en slechter dan 21% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Tartaric acid, Tartaarzuur, L(+)-wijnsteenzuur, L-tartaric acid, 2,3-dihydroxybutaandizuur
- Komt voor in
- Snoep, Frisdranken, Wijn, Jam, Bakpoeder, Fruitsappen, Bewerkte voedingsmiddelen met fruitaroma
- ADI
- De ADI is 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag (groeps-ADI vastgesteld door EFSA in 2020 voor wijnsteenzuur en tartraten). Voor een volwassene van 70 kg is dat maximaal 16.800 mg per dag. Dit is een opvallend hoge waarde, wat betekent dat er een zeer ruime veiligheidsmarge zit tussen de normale inname via voeding en de veilige bovengrens. Bij gangbaar gebruik wordt deze ADI niet overschreden.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs, veganisten, halal en kosher. Sommige orthodoxe joodse autoriteiten beschouwen wijnsteenzuur uit de wijnindustrie als ongeschikt vanwege de herkomst uit druiven die voor wijn zijn gebruikt.
Uit één studie blijkt dat wijnsteenzuur in zuur snoep de pH van speeksel sterk verlaagt, wat bij kinderen kan bijdragen aan tanderosie. Eén bron noemt een laxerende werking bij hogere inname. Personen met nierfunctiestoornissen zouden gevoeliger kunnen zijn voor tartraten, omdat de nieren de belangrijkste uitscheidingsroute zijn. Dit wordt in de beschikbare studies niet expliciet besproken.
EFSA heeft wijnsteenzuur in 2020 herbeoordeeld en concludeert dat er geen toxische effecten zijn bij de natuurlijke l(+)-vorm. De ADI van 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag is relatief hoog, wat wijst op een ruime veiligheidsmarge. Het overgrote deel van het onderzoek (6 van de 8 studies) is onafhankelijk gefinancierd. Komt van nature voor in druiven en is geschikt voor alle diëten.
Wijnsteenzuur (E334) is een natuurlijk zuur dat van nature voorkomt in veel soorten fruit, vooral in druiven. Het witte kristal dat je soms op de bodem van een fles wijn vindt (de zogenaamde 'wijndiamanten') is een zout van wijnsteenzuur (wijnsteen). Commercieel wordt het gewonnen uit restproducten van de wijnindustrie, zoals druivenschillen en perskoek. Het wordt gebruikt als zuurteregulator, antioxidant en kleurstabilisator in een breed scala aan voedingsmiddelen.
Je komt wijnsteenzuur tegen in heel veel producten: snoep, frisdranken, wijn, jam, bakpoeder en diverse bewerkte voedingsmiddelen met een fruitig aroma. Omdat het een natuurlijke oorsprong heeft en al eeuwenlang onderdeel is van onze voeding (via druiven en wijn), is het een van de minder controversiële E-nummers. Het kan ook worden ingezet in biologische producten.
EFSA heeft wijnsteenzuur in 2020 opnieuw beoordeeld en een groeps-ADI vastgesteld van 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Dat is een opvallend hoge waarde, wat betekent dat er een ruime veiligheidsmarge zit tussen wat je normaal binnenkrijgt en wat als veilige bovengrens geldt. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 16.800 mg per dag, een hoeveelheid die je via gewone voeding vrijwel nooit bereikt. Eén aandachtspunt is tanderosie: uit onderzoek blijkt dat langdurig zuigen op zuur snoep met wijnsteenzuur de pH van speeksel flink kan verlagen, wat vooral bij kinderen kan leiden tot beschadiging van het tandglazuur. Verder worden wijnsteenzuur en tartraten onveranderd via de urine uitgescheiden en zijn er bij normale gebruikshoeveelheden geen bijwerkingen bekend.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 9 relevante studies over wijnsteenzuur als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 8 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één industrie-gefinancierd, zijn er 6 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste studie is de EFSA-herbeoordeling uit 2020, waarin wijnsteenzuur (E334) samen met natriumtartraten (E335), kaliumtartraten (E336), kaliumnatriumtartraat (E337) en calciumtartraat (E354) opnieuw is geëvalueerd. EFSA concludeert dat er geen toxische effecten zijn waargenomen bij de natuurlijke l(+)-vorm van wijnsteenzuur. De blootstelling via voeding overschrijdt de groeps-ADI van 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag niet bij gangbaar gebruik. Meerdere andere EFSA-evaluaties uit dezelfde periode, die betrekking hebben op verwante esters en verbindingen (E472-groep en metatartraat E353), bevestigen dit beeld: er zijn geen veiligheidszorgen bij de huidige gebruiksniveaus.
Eén klinische studie uit 2005 onderzocht het effect van zuigen op zuur snoep met wijnsteenzuur op de samenstelling van speeksel. De onderzoekers vonden dat wijnsteenzuur de pH van speeksel aanzienlijk verlaagde, waardoor een erosief milieu in de mond ontstond. Dit is geen systemisch gezondheidsrisico, maar wel relevant voor de tandgezondheid, vooral bij kinderen die regelmatig zuur snoep eten. Het gaat hier om een lokaal effect bij langdurig contact met het zuur.
De enige industrie-gefinancierde studie onderzocht een complexatieproduct van ijzertrichloride en natriumtartraat (FemTA) bij proefdieren. Bij midden- en hoge doses werden inflammatoire letsels in het maag-darmkanaal waargenomen, maar de onderzoekers schrijven dit toe aan ijzeroverbelasting en niet aan het wijnsteenzuurbestanddeel. Er werd geen reproductieve toxiciteit gevonden. De relevantie van deze studie voor E334 als zelfstandig additief is beperkt.
Over het geheel genomen is het bewijs beperkt in omvang maar consistent positief. Er zijn geen signalen van genotoxiciteit of carcinogeniciteit. Het ontbreken van een IARC-classificatie past bij dit beeld. De wetenschappelijke consensus is dat wijnsteenzuur bij normaal gebruik veilig is, met als enige concrete aandachtspunt het risico op tanderosie bij overmatig gebruik van zuur snoep.
Bredere context
Wijnsteenzuur (E334) is goedgekeurd in de Europese Unie en wordt wereldwijd breed geaccepteerd als voedselveilig additief. EFSA heeft de stof in 2020 herbeoordeeld en een groeps-ADI van 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag vastgesteld voor wijnsteenzuur en de bijbehorende tartraten. Er is geen IARC-classificatie, wat past bij het ontbreken van genotoxiciteits- of carcinogeniciteitssignalen. Het additief is niet verboden in enig land.
Voor kinderen is er één specifiek aandachtspunt: wijnsteenzuur in zuur snoep kan de pH van speeksel sterk verlagen, wat bij regelmatige consumptie kan bijdragen aan tanderosie en beschadiging van tandglazuur. Dit is geen systemisch gezondheidsrisico, maar wel iets om rekening mee te houden als je kinderen hebt die veel zuur snoep eten. Verder geldt dat personen met nierfunctiestoornissen mogelijk gevoeliger zijn voor tartraten, aangezien de nieren de belangrijkste uitscheidingsroute zijn. Dit wordt in de beschikbare studies niet expliciet onderzocht.
Bijwerkingen
Bij normale gebruikshoeveelheden zijn geen bijwerkingen bekend. Wijnsteenzuur en tartraten worden onveranderd via de urine uitgescheiden. Bij hogere inname kan een laxerende werking optreden. Langdurig zuigen op zuur snoep met wijnsteenzuur kan de pH van speeksel verlagen en bijdragen aan tanderosie, vooral bij kinderen.
Financiering van het onderzoek
Van de 8 meegenomen studies zijn er 6 onafhankelijk gefinancierd (voornamelijk door EFSA), 1 industrie-gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend. Dat is een gunstige verhouding: het overgrote deel van het bewijs komt van onafhankelijke beoordelingen door de Europese voedselveiligheidsautoriteit.
De enige industrie-gefinancierde studie onderzocht een specifiek ijzer-tartraatcomplex en is slechts zijdelings relevant voor wijnsteenzuur als zelfstandig additief. De conclusies over de veiligheid van E334 worden dus vrijwel volledig gedragen door onafhankelijk onderzoek, wat de betrouwbaarheid van het totaalbeeld versterkt.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar wijnsteenzuur is beperkt in omvang maar consistent in zijn conclusies: bij normaal gebruik zijn er geen veiligheidszorgen. Een paar nuances zijn het vermelden waard. De studie over het ijzer-tartraatcomplex (FemTA) liet wel maag-darmklachten zien bij hoge doses, maar die werden toegeschreven aan ijzeroverbelasting en niet aan wijnsteenzuur zelf. Sommige meegenomen EFSA-evaluaties gaan over verwante esters (E472-groep) en zijn slechts zijdelings relevant voor E334 als zelfstandig additief. De studie over tanderosie betreft een lokaal effect in de mond en geen systemische toxiciteit. Tot slot is niet onderzocht hoe personen met nierfunctiestoornissen reageren op tartraten, terwijl de nieren de belangrijkste uitscheidingsroute zijn.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Younes et al. (2020)
Geen schadelijke effecten; geen veiligheidszorg bij huidige blootstelling
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 84% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
Castle et al. (2025)
Studie gaat over E472-esters, niet specifiek over E334 wijnsteenzuur
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 37% |
Onafhankelijk
EFSA (European Food Safety Authority) is een onafhankelijke EU-autoriteit
|
|
Jensdottir et al. (2005)
Wijnsteenzuur in snoep veroorzaakt erosief potentieel in speeksel
|
Klinische trial | Schadelijk | 31% | Onbekend |
|
2015
Veilig bij huidig gebruik, maar toxiciteitsdatabase onvoldoende voor ADI
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 30% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
EFSA et al. (2025)
EFSA: geen veiligheidsrisico bij gebruik in zuigelingenvoeding
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 15% |
Onafhankelijk
EFSA-evaluatie uitgevoerd door het onafhankelijke FAF Panel van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid
|
|
EFSA et al. (2020)
Geen toxische effecten; blootstelling overschrijdt groeps-ADI niet
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 8% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
EFSA et al. (2020)
EFSA: geen veiligheidszorgen bij gebruik van metatartraat (E353)
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 7% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
Lynch et al. (2013)
Schadelijke GI-effecten bij hoge doses; geen reproductieve toxiciteit gevonden
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 6% |
Industrie
Auteur werkzaam bij Intertek Cantox (Canada)
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
