E406 - Agar-agar
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 98% en slechter dan 2% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Agar-agar, Agar, Japans gelatine, Kanten, E406
- Komt voor in
- Desserts, Pudding, Confituren, Zuivelproducten, Snoepgoed, Vegetarische gelatine-alternatieven, IJsjes, Gebak, Biologische producten
- ADI
- Er is geen numerieke ADI vastgesteld voor agar-agar. EFSA concludeerde in 2016 dat een maximale dagelijkse inname niet nodig is vanwege het zeer lage risicoprofiel. Dit betekent dat agar-agar bij normaal gebruik in voedingsmiddelen als veilig wordt beschouwd zonder dat er een bovengrens is bepaald.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Agar-agar is volledig plantaardig en geschikt voor veganisten en vegetariërs. Het is halal en kosher en kan door alle religies worden gebruikt.
Het beschikbare bewijs is beperkt tot één EFSA-herbeoordeling. Agar-agar kan bij hoge inname een laxerend effect hebben en darmklachten veroorzaken. Het kan de opname van mineralen zoals ijzer remmen. Bij onvoldoende vochtinname kan agar opzwellen in de slokdarm, wat een verstikkingsrisico vormt, vooral bij jonge kinderen en ouderen.
EFSA concludeerde in 2016 dat er geen veiligheidszorgen zijn bij normale consumptieniveaus en achtte een numerieke ADI niet nodig. Agar-agar is volledig plantaardig en geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, vegetarisch, halal en kosher. Het wordt in kleine hoeveelheden gebruikt en heeft geen smaakversterkende of overconsumptie-bevorderende eigenschappen.
Agar-agar (E406) is een natuurlijk geleermiddel dat wordt gewonnen uit roodwier, met name uit de families Gelidiaceae en Gracilariaceae. Het wordt al eeuwenlang gebruikt in de Aziatische keuken en is tegenwoordig een populair plantaardig alternatief voor dierlijke gelatine. Je vindt het in een breed scala aan producten: desserts, pudding, confituren, zuivelproducten, snoepgoed en vegetarische of veganistische alternatieven voor gelatine. Ook in biologische producten mag het worden gebruikt.
Agar-agar is een zogenaamd polysaccharide, een soort voedingsvezel die je lichaam niet verteert. Het wordt uit zeewier geëxtraheerd door het te koken en het extract te laten geleren. Na drogen krijg je het als poeder, vlokken of in reepjes. In de voedingsindustrie wordt het gebruikt als verdikkingsmiddel, geleermiddel en stabilisator om producten steviger te maken.
Qua veiligheid scoort agar-agar goed. EFSA (de Europese voedselveiligheidsautoriteit) heeft in 2016 geconcludeerd dat er geen veiligheidszorgen zijn bij normale consumptie. Er is geen maximale dagelijkse inname (ADI) vastgesteld, wat betekent dat het risicoprofiel als zeer laag wordt beschouwd. Wel zijn er een paar aandachtspunten: bij hoge inname kan agar-agar een laxerend effect hebben en darmklachten veroorzaken zoals winderigheid en een opgeblazen gevoel. Ook kan het de opname van bepaalde mineralen, waaronder ijzer, remmen. Bij jonge kinderen en ouderen is er een theoretisch verstikkingsrisico als agar in droge of geconcentreerde vorm wordt ingenomen zonder voldoende vloeistof. In normale voedingsmiddelen is dit niet zorgwekkend.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over agar-agar als voedingsadditief. Na beoordeling is 1 studie meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd.
De belangrijkste bron is de EFSA-herbeoordeling uit 2016, uitgevoerd door een panel van onafhankelijke wetenschappers. In deze uitgebreide evaluatie keek EFSA naar alle beschikbare gegevens over de veiligheid van agar-agar als voedingsadditief. De conclusie was helder: er zijn geen veiligheidszorgen bij de huidige consumptieniveaus. EFSA achtte het niet nodig om een numerieke ADI vast te stellen, wat in de praktijk betekent dat het additief als bijzonder veilig wordt beschouwd.
Omdat er slechts één goedgekeurde studie beschikbaar is, is de bewijskracht beperkt. Dat wil niet zeggen dat agar-agar onveilig is. Het betekent wel dat er weinig recent onafhankelijk onderzoek is dat specifiek naar mogelijke risico's van agar als voedingsadditief kijkt. De EFSA-beoordeling is op dit moment de meest gezaghebbende bron en geeft geen aanleiding tot zorgen.
Er is geen IARC-classificatie voor agar-agar, wat consistent is met het feit dat er geen signalen zijn van genotoxiciteit of kankerverwekkende eigenschappen. Agar-agar is nergens ter wereld verboden als voedingsadditief. Het wordt breed geaccepteerd door internationale instanties zoals JECFA (het gezamenlijke expert-comité van de WHO en FAO), die eveneens geen ADI-limiet hebben vastgesteld.
Wat wel goed is om te weten: agar-agar is een niet-verteerbare vezel die in de darm wordt gefermenteerd door darmbacteriën. Bij hoge inname kan dit leiden tot gasvorming, een opgeblazen gevoel en een laxerend effect. Sommige bronnen wijzen er ook op dat agar de opname van mineralen zoals ijzer kan remmen. Voor de meeste mensen is dit bij normaal gebruik geen probleem, maar als je al een ijzertekort hebt of veel vezelrijke producten eet, is het goed om hier rekening mee te houden.
Bredere context
Agar-agar is goedgekeurd in de EU en mag in alle eet- en drinkwaren worden gebruikt volgens het quantum satis-principe. Dat betekent dat er geen maximale hoeveelheid is vastgelegd, maar dat fabrikanten alleen zoveel mogen gebruiken als nodig is voor het beoogde technologische effect. EFSA en JECFA hebben beide geconcludeerd dat een numerieke ADI niet nodig is vanwege het lage risicoprofiel.
Agar-agar is niet specifiek gekoppeld aan ultrabewerkte voeding. Het wordt ook veel gebruikt in huisbereide gerechten en is een populair ingrediënt in de vegetarische en veganistische keuken als vervanging voor dierlijke gelatine. Het bevat geen natrium en heeft geen eigenschappen die overconsumptie bevorderen.
- Bij jonge kinderen bestaat een theoretisch verstikkingsrisico als agar in droge of geconcentreerde vorm wordt ingenomen zonder voldoende vloeistof. In normale voedingsmiddelen is dit niet zorgwekkend.
- Bij ouderen geldt een vergelijkbaar aandachtspunt bij het innemen van agar als supplement of in geconcentreerde vorm.
- Agar-agar is nergens ter wereld verboden als voedingsadditief.
Bijwerkingen
Bij normale consumptieniveaus zijn er geen bijwerkingen bekend. Bij hoge inname kan agar-agar een laxerend effect hebben en klachten veroorzaken zoals winderigheid, een opgeblazen gevoel en darmkrampen. Dit komt doordat agar een niet-verteerbare vezel is die in de darm wordt gefermenteerd. Daarnaast kan agar de opname van mineralen zoals ijzer remmen. Bij inname in droge of geconcentreerde vorm zonder voldoende vloeistof kan agar opzwellen in de slokdarm, wat een verstikkingsrisico vormt.
Financiering van het onderzoek
Van de meegenomen studie is er één onafhankelijk gefinancierd: de EFSA-herbeoordeling uit 2016. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in de analyse opgenomen. Dit is een positief punt, omdat het betekent dat de beschikbare conclusie niet beïnvloed is door commerciële belangen.
Wel is het belangrijk om te benoemen dat het totale aantal studies beperkt is. Met slechts één meegenomen studie is het lastig om een volledig beeld te schetsen. De EFSA-beoordeling is weliswaar een uitgebreide en gezaghebbende evaluatie die veel eerdere onderzoeken samenvat, maar aanvullend onafhankelijk onderzoek zou het vertrouwen in de veiligheidsconclusie verder kunnen versterken.
Beoordeling medische literatuur
De veiligheidsconclusie voor agar-agar is gebaseerd op één uitgebreide EFSA-herbeoordeling uit 2016. Hoewel deze evaluatie gezaghebbend is en veel eerder onderzoek samenvat, is het goed om te weten dat er weinig recent aanvullend onderzoek beschikbaar is dat specifiek naar agar als voedingsadditief kijkt. De conclusie dat agar veilig is bij normale consumptie staat stevig, maar is gebaseerd op een beperkte hoeveelheid direct bewijs. Aandachtspunten zoals het laxerende effect bij hoge inname en het mogelijke effect op de opname van mineralen worden in de EFSA-beoordeling erkend maar niet als zorgwekkend beschouwd bij normaal gebruik.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Mortensen et al. (2016)
EFSA: geen veiligheidszorgen voor agar bij normale consumptie
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 76% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
