E445 - Glycerolester van houthars
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 33% en slechter dan 67% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Glycerol ester of wood rosin, Ester gum, GEWR, Glycerolesters van houthars, Glycerol esters of wood rosins
- Komt voor in
- Citrusfrisdranken, Troebele limonades, Gearomatiseerde dranken, Frisdranken met citrussmaken, Sportdranken met citrusaroma
- ADI
- De ADI is 12,5 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door JECFA. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximum van 875 mg per dag. Voor een kind van 25 kg is dat maximaal 312,5 mg per dag. De meeste consumenten blijven ruim onder deze grens, maar bij frequente consumptie van citrusfrisdranken kan de inname oplopen, vooral bij kinderen.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Niet altijd geschikt voor veganisten en vegetariërs, omdat het glycerol afkomstig kan zijn van dierlijke vetten. Om dezelfde reden niet per definitie halal of kosher. Controleer bij de fabrikant welke bron is gebruikt. Glutenvrij.
In een dierstudie is een zwak clastogeen (chromosoombeschadigend) effect gevonden, al werd dit als niet-risicovol beoordeeld. Voor bepaalde botanische bronnen van houthars kon EFSA de veiligheid niet vaststellen. Kinderen die veel frisdrank drinken kunnen door hun lagere lichaamsgewicht relatief dichter bij de ADI komen. De stof komt vrijwel uitsluitend voor in ultrabewerkte dranken.
De meest recente EFSA-beoordeling (2023) concludeert dat er geen veiligheidszorgen zijn bij de huidige toegestane gebruiksniveaus. Het overgrote deel van het onderzoek (8 van 9 studies) is onafhankelijk gefinancierd. De blootstelling via voeding blijft voor de meeste mensen ruim onder de ADI.
Glycerolester van houthars (E445) is een halfnatuurlijk additief dat wordt gemaakt door glycerol (E422) te combineren met hars uit oude stronken van dennenbomen. Het resultaat is een gele tot geelbruine vaste stof die vooral wordt ingezet als stabilisator en emulgator. De stof zorgt ervoor dat etherische oliën, zoals citrusaroma's, gelijkmatig verdeeld blijven in dranken. Zonder E445 zouden die oliën naar de oppervlakte drijven of neerslaan.
Je komt E445 vooral tegen in citrusfrisdranken, troebele limonades en andere gearomatiseerde dranken. Het wordt in relatief weinig productcategorieën gebruikt, wat betekent dat de meeste mensen er niet dagelijks mee in aanraking komen. Toch kan de blootstelling oplopen als je regelmatig frisdranken met citrussmaken drinkt. Omdat het glycerol in E445 afkomstig kan zijn van dierlijke vetten, is de stof niet in alle gevallen geschikt voor veganisten, vegetariërs en mensen die om religieuze redenen bepaalde dierlijke producten vermijden.
De door JECFA vastgestelde ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) is 12,5 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 875 mg per dag. De meeste consumenten blijven daar ruim onder, maar kinderen die veel frisdrank drinken kunnen door hun lagere lichaamsgewicht relatief dichter bij die grens komen. Hoewel er geen specifieke studies naar kindgevoeligheid zijn, is het verstandig om de inname van frisdranken met dit additief bij kinderen te beperken.
Wat opvalt: E445 komt vrijwel uitsluitend voor in ultrabewerkte dranken. Hoewel de stof zelf geen suiker of natrium bevat, draagt het gebruik ervan indirect bij aan consumptiepatronen die geassocieerd zijn met overmatige suikerinname. Vanuit een gezondheidsbewust perspectief is dat een punt om bij stil te staan.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 9 relevante studies over glycerolester van houthars die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 8 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste en meest recente beoordeling komt van EFSA uit 2023. In deze follow-up van een eerdere herevaluatie concludeerde het panel dat er geen veiligheidszorgen zijn bij de huidige toegestane gebruiksniveaus van E445. De ADI werd vastgesteld op basis van een NOAEL (no observed adverse effect level) van 976 mg/kg lichaamsgewicht per dag uit dieronderzoek. Eerder had JECFA (het gezamenlijke FAO/WHO-comité) een ADI van 12,5 mg/kg lichaamsgewicht per dag gehanteerd, maar EFSA beschouwde de onderbouwing daarvan als onvoldoende. In de praktijk liggen beide waarden dicht bij elkaar en blijft de blootstelling via voeding voor de meeste mensen ruim onder de grens.
Een opvallend punt is dat EFSA in de herevaluatie van 2018 de veiligheid niet kon vaststellen voor glycerolesters van houthars afkomstig van bepaalde dennenboomsoorten (Pinus halepensis en Pinus brutia). Dit betreft dezelfde stof E445, maar dan uit andere botanische bronnen. Dat betekent dat niet alle varianten van E445 even goed onderzocht zijn. Daarnaast kon EFSA in aparte beoordelingen de veiligheid van twee verwante stoffen (glycerolesters van talloliehars en gomhars) niet bevestigen vanwege onvoldoende toxicologische gegevens. Deze verwante stoffen zijn strikt genomen geen standaard E445, maar het laat zien dat de veiligheidskennis over deze groep stoffen niet volledig is.
Er is één dierstudie uit 1992 die een zwak clastogeen effect (lichte chromosoombeschadiging) vond bij geteste doses. De onderzoekers concludeerden dat dit geen gezondheidsrisico opleverde bij de gebruikte doseringen. De bewijskracht van deze studie is beperkt en het signaal wordt door EFSA niet als reden tot zorg beschouwd, maar het rechtvaardigt wel verdere monitoring. Er is geen IARC-classificatie voor E445 beschikbaar, wat betekent dat de stof niet formeel is beoordeeld op carcinogeniteit.
Meerdere JECFA-rapporten uit de periode 1997-2016 bevatten vermeldingen van E445, maar deze betreffen vooral herzieningen van specificaties en leveren geen aanvullende veiligheidsconclusies op. De kern van de wetenschappelijke kennis rust daarmee op de EFSA-beoordelingen uit 2018 en 2023. Over het geheel genomen is er brede consensus dat E445 bij normaal gebruik veilig is, maar de onzekerheden rond bepaalde botanische bronnen en het zwakke genotoxische signaal maken dat het beeld niet helemaal sluitend is.
Bredere context
Regelgeving en bijzonderheden
E445 is goedgekeurd in de Europese Unie en wordt ook door de FDA in de Verenigde Staten als veilig beschouwd (GRAS-status). De stof is niet verboden in bekende markten, maar de toepassing is beperkt tot specifieke productcategorieën, voornamelijk dranken. EFSA heeft in 2023 de meest recente herbeoordeling afgerond en concludeerde dat er geen veiligheidszorgen zijn bij de huidige maximale gebruiksniveaus.
Belangrijk om te weten: glycerol, een van de bouwstenen van E445, kan afkomstig zijn van dierlijke vetten. Hierdoor is de stof niet altijd geschikt voor veganisten, vegetariërs of mensen die om religieuze redenen dierlijke producten vermijden. Als je hier gevoelig voor bent, is het verstandig om bij de fabrikant na te vragen welke bron is gebruikt.
- Kinderen die regelmatig frisdranken met citrussmaken drinken, kunnen door hun lagere lichaamsgewicht relatief meer E445 binnenkrijgen. Het is verstandig om de frisdrankconsumptie bij kinderen te beperken.
- Er is geen IARC-classificatie voor E445. De stof is niet beoordeeld op carcinogeniteit door het internationaal kankeronderzoeksagentschap.
- Voor bepaalde botanische bronnen van de houthars kon EFSA de veiligheid niet vaststellen, wat betekent dat niet alle varianten van E445 even goed onderzocht zijn.
Bijwerkingen
Er zijn geen specifieke bijwerkingen gerapporteerd bij mensen bij normale consumptieniveaus. In een dierstudie werd een zwak clastogeen effect (lichte chromosoombeschadiging) waargenomen, maar de onderzoekers concludeerden dat dit geen gezondheidsrisico vormde bij de geteste doseringen. Bij zeer hoge inname via overmatig frisdrankgebruik is de blootstelling theoretisch een aandachtspunt, vooral bij kinderen.
Financiering van het onderzoek
Van de 9 meegenomen studies zijn er 8 onafhankelijk gefinancierd, voornamelijk door de WHO en de Europese Commissie (via EFSA). Bij 1 studie (de genotoxiciteitsstudie uit 1992) was de financieringsbron onbekend. Er zijn geen studies gevonden die door de voedingsindustrie zijn gefinancierd.
Dit is een opvallend positief beeld: het overgrote deel van de beschikbare kennis over E445 komt van onafhankelijke instanties. Dat geeft meer vertrouwen in de objectiviteit van de conclusies. Wel is het goed om te beseffen dat veel van de JECFA-rapporten alleen specificatieherzieningen bevatten en geen nieuwe veiligheidsdata opleveren. De daadwerkelijke toxicologische kennis rust op een beperkt aantal studies, met de EFSA-beoordelingen uit 2018 en 2023 als belangrijkste pijlers.
Beoordeling medische literatuur
Bij het interpreteren van het onderzoek naar E445 zijn een paar nuances belangrijk. Ten eerste: twee van de negen studies betreffen verwante stoffen (glycerolesters van talloliehars en gomhars) die strikt genomen geen standaard E445 zijn. Deze studies zijn als 'schadelijk' geclassificeerd omdat EFSA de veiligheid niet kon vaststellen, maar dat zegt meer over het gebrek aan data dan over bewezen schade. Het meenemen van deze studies in de totaalscore maakt het beeld mogelijk negatiever dan gerechtvaardigd voor E445 specifiek.
Ten tweede: de genotoxiciteitsstudie uit 1992 vond een zwak clastogeen effect, maar de bewijskracht van deze studie is zeer laag. Het is een signaal dat verdere monitoring rechtvaardigt, maar geen reden tot directe zorg. Tot slot kon EFSA voor bepaalde botanische bronnen van houthars de veiligheid niet vaststellen. Dat betekent niet dat die varianten onveilig zijn, maar wel dat de kennis onvolledig is. Al met al is het beeld voor de standaardvariant van E445 geruststellend, maar niet helemaal waterdicht.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA et al. (2023)
EFSA: geen veiligheidszorgen bij toegestane gebruiksniveaus van E445
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 89% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
EFSA et al. (2018)
ADI tijdelijk; blootstelling onder limiet, maar veiligheidsdata ontbreken
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 80% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
World, H. O. (2016)
Specificaties herzien, geen veiligheidsuitspraak over E445 beschikbaar
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 76% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
World, H. O. (2011)
Tekst bevat alleen doel en scope, geen veiligheidsresultaten
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 67% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
2011
EFSA kon veiligheid GETOR niet vaststellen; onvoldoende toxicologische data
|
EFSA/WHO-evaluatie | Schadelijk | 67% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
2010
EFSA kon veiligheid niet bevestigen: onvoldoende toxicologische karakterisering
|
EFSA/WHO-evaluatie | Schadelijk | 65% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
1997
Abstract beschrijft alleen onderwerpen, geen resultaten over E445 veiligheid
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 48% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
World, H. O., Food, A. A. O. O. T. U. N. (2010)
Alleen specificatieherziening vermeld, geen veiligheidsconclusie beschikbaar
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 26% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
Mukherjee et al. (1992)
Zwak clastogeen effect, maar geen gezondheidsrisico bij geteste doses
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 19% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
