E622 - Kaliumglutamaat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 1% en slechter dan 99% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Potassium glutamate, Monokaliumglutamaat, Kaliumglutaminaat, Monopotassium glutamate, MPG
- Komt voor in
- Chips, Zoutjes, Kant-en-klaarmaaltijden, Soepen, Sauzen, Vleesproducten, Natriumarme producten, Snacks
- ADI
- De ADI is 30 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA in 2017 als groeps-ADI voor alle glutamaten (E620-E625 samen). Voor een volwassene van 70 kg betekent dit maximaal 2100 mg (2,1 gram) glutamaten per dag uit alle bronnen samen. Dit is een forse aanscherping ten opzichte van de eerdere situatie, toen er geen limiet gold. EFSA constateerde dat meerdere bevolkingsgroepen deze limiet al overschrijden.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle religies (halal en kosher), vegetariërs en veganisten. Bevat geen gluten en mag aan glutenvrije producten worden toegevoegd. Bij de productie kunnen genetisch gemodificeerde organismen worden gebruikt.
Verboden in babyvoeding. De EFSA stelde in 2017 een strikte ADI van 30 mg/kg lichaamsgewicht vast en constateerde dat meerdere bevolkingsgroepen deze limiet overschrijden. Bij gevoelige personen zijn klachten als hoofdpijn, hartkloppingen en misselijkheid gerapporteerd. Kan als smaakversterker de eetlust stimuleren en overconsumptie bevorderen.
Glutamaten komen van nature voor in kaas, tomaten, vlees en moedermelk. Kaliumglutamaat kan helpen om het natriumgehalte in producten te verlagen. Geschikt voor alle religies, vegetariërs en veganisten.
Kaliumglutamaat (E622) is een synthetisch geproduceerde smaakversterker. Het is het kaliumzout van glutaminezuur (E620) en behoort tot de groep glutamaten (E620-E625). Hoewel glutaminezuur van nature voorkomt in eiwitrijke voedingsmiddelen zoals kaas, tomaten, vlees en paddenstoelen, wordt kaliumglutamaat voor gebruik als additief industrieel gemaakt via bacteriële fermentatie. Het wordt soms ingezet als natriumarm alternatief voor het bekendere natriumglutamaat (MSG, E621).
Je vindt kaliumglutamaat vooral in ultrabewerkte producten: chips, zoutjes, kant-en-klaarmaaltijden, soepen, sauzen en vleesproducten. Het geeft producten de typische umamismaak en kan ervoor zorgen dat er minder zout nodig is voor dezelfde smaakbeleving. Dat klinkt positief, maar in de praktijk wordt het vaak gecombineerd met andere glutamaten én keukenzout in dezelfde producten, waardoor de totale belasting alsnog hoog kan zijn.
In 2017 heeft de Europese voedselautoriteit EFSA alle glutamaten opnieuw beoordeeld en een ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld van 30 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat was een opvallende stap, want voorheen gold er geen limiet. EFSA constateerde bovendien dat meerdere bevolkingsgroepen deze limiet al overschrijden. Kinderen lopen hierbij extra risico vanwege hun lagere lichaamsgewicht en hogere relatieve voedselinname. Kaliumglutamaat is verboden in babyvoeding. Bij gevoelige personen worden klachten gemeld als hartkloppingen, hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en een algeheel zwak gevoel, al zijn deze bijwerkingen wetenschappelijk niet eenduidig bewezen.
Als je bewust met je voeding omgaat, is het goed om te weten dat kaliumglutamaat een typisch ingrediënt is van sterk bewerkte producten. Natuurlijke bronnen van glutamaat, zoals tomaten, paddenstoelen en oude kaas, geven dezelfde umamismaak zonder dat er een additief aan te pas komt. Voor jonge kinderen is het verstandig om producten met E622 te beperken.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 3 relevante studies over kaliumglutamaat die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 2 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste studie is de uitgebreide EFSA-herevaluatie uit 2017, waarin alle glutamaten (E620-E625) gezamenlijk zijn beoordeeld. Deze evaluatie leidde tot het vaststellen van een groeps-ADI van 30 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Dat was een forse aanscherping: voorheen was er geen limiet vastgesteld, wat betekent dat de toezichthouder op basis van nieuw bewijs serieuze zorgen had. EFSA concludeerde dat de blootstelling bij meerdere bevolkingsgroepen de ADI overschrijdt, wat een belangrijk veiligheidssignaal is. Dit geldt in het bijzonder voor kinderen, die door hun lagere lichaamsgewicht en hogere voedselinname relatief meer binnenkrijgen.
Daarnaast is er een laboratoriumstudie uit 2020 die de genotoxische en cytotoxische effecten van kaliumglutamaat onderzocht in menselijke lymfocyten (witte bloedcellen). De onderzoekers vonden dat kaliumglutamaat bij hoge concentraties schade aan cellen en DNA kon veroorzaken. Het is belangrijk om hierbij te vermelden dat dit een in-vitro studie is: de effecten zijn waargenomen in een laboratoriumopstelling, niet in levende organismen. De gebruikte concentraties lagen bovendien hoger dan wat je via normale voeding binnenkrijgt. Er ontbreekt bevestiging uit dierstudies of menselijk onderzoek.
De derde studie, een molecular docking-onderzoek uit 2024, onderzocht op computerniveau hoe kaliumglutamaat theoretisch kan binden aan bepaalde eiwitten en DNA-structuren. Dit type onderzoek toont alleen een theoretische bindingsaffiniteit en geen bewezen biologisch effect in het lichaam. De resultaten zijn dus indicatief, maar niet direct vertaalbaar naar gezondheidsrisico's bij normale consumptie.
Samengevat: het beschikbare bewijs is beperkt en bestaat uit één gezaghebbende EFSA-evaluatie en twee laboratoriumstudies. Er is geen menselijk interventieonderzoek specifiek naar kaliumglutamaat. De EFSA-evaluatie geeft het sterkste signaal: de ADI wordt bij meerdere groepen overschreden en dat is reden tot voorzichtigheid. De laboratoriumstudies wijzen op mogelijke genotoxische effecten, maar alleen bij hoge concentraties en zonder bevestiging in levende organismen.
Bredere context
Regelgeving en bredere context
Kaliumglutamaat (E622) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie, maar de regelgeving is in 2017 aangescherpt. De EFSA stelde toen voor het eerst een groeps-ADI vast van 30 mg/kg lichaamsgewicht per dag voor alle glutamaten samen (E620-E625). Dit was een opvallende verschuiving: voorheen gold er geen bovengrens. De aanscherping kwam voort uit zorgen over de totale blootstelling, die bij meerdere bevolkingsgroepen de nieuwe limiet overschrijdt.
Glutamaten worden breed ingezet in de voedingsindustrie. Omdat ze in veel verschillende producten voorkomen, kan de cumulatieve blootstelling uit meerdere bronnen snel oplopen. Dit is precies wat de EFSA als zorgpunt heeft benoemd. Kaliumglutamaat is verboden in babyvoeding. Kinderen lopen extra risico vanwege hun lagere lichaamsgewicht en hogere relatieve voedselinname. Ouders wordt aangeraden producten met E622 bij jonge kinderen te beperken.
- EFSA groeps-ADI (2017): 30 mg/kg lichaamsgewicht/dag voor alle glutamaten (E620-E625)
- Verboden in babyvoeding
- Blootstelling overschrijdt de ADI bij meerdere bevolkingsgroepen volgens EFSA
- Geen IARC-classificatie beschikbaar
Bijwerkingen
Bij gevoelige personen worden overgevoeligheidsreacties gemeld zoals hartkloppingen, hoofdpijn (migraine), nekkramp, rode huid, duizeligheid, misselijkheid, buikpijn en een algeheel zwak gevoel. Deze klachten zijn niet eenduidig wetenschappelijk bewezen. In laboratoriumonderzoek zijn bij hoge concentraties genotoxische en cytotoxische effecten waargenomen in menselijke cellen, maar de relevantie hiervan voor normale voedselinname is onzeker.
Financiering van het onderzoek
Van de 3 meegenomen studies zijn er 2 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend. Er zijn geen studies gevonden die door de voedingsindustrie zijn gefinancierd. De EFSA-evaluatie is uitgevoerd door de Europese voedselautoriteit zelf, wat als onafhankelijk geldt. De in-vitro studie uit 2020 verklaart expliciet geen belangenconflicten te hebben.
Het ontbreken van industriegefinancierd onderzoek is opvallend maar niet per se geruststellend. Het totale aantal studies is zeer beperkt (slechts 3), wat betekent dat er simpelweg weinig onderzoek beschikbaar is naar dit specifieke additief. De bewijsbasis is daardoor smal. Het feit dat de beschikbare studies onafhankelijk zijn, is positief voor de betrouwbaarheid van de resultaten, maar meer onderzoek zou welkom zijn om de veiligheid beter te kunnen beoordelen.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar kaliumglutamaat is beperkt: er zijn slechts 3 unieke studies beschikbaar. De EFSA-evaluatie uit 2017 is de meest gezaghebbende bron en geeft een duidelijk signaal dat de blootstelling bij meerdere groepen te hoog is. De twee laboratoriumstudies tonen effecten bij hoge concentraties, maar het is onzeker of die relevant zijn bij de hoeveelheden die je via voeding binnenkrijgt. Er ontbreekt bevestiging uit dierstudies of menselijk onderzoek.
Wat je als lezer moet weten: de bewijsbasis is smal, maar de voorzichtige houding van EFSA (het instellen van een limiet waar die er eerder niet was) is een serieus signaal. Vooral bij kinderen en bij mensen die veel bewerkte producten eten, kan de cumulatieve blootstelling aan glutamaten een aandachtspunt zijn. Natuurlijke bronnen van umamismaak zijn een goed alternatief als je je inname wilt beperken.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Mortensen et al. (2017)
ADI-overschrijding bij meerdere bevolkingsgroepen, inclusief effecten bij mensen
|
EFSA/WHO-evaluatie | Schadelijk | 86% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
Avuloglu-Yilmaz et al. (2020)
In vitro: genotoxische en cytotoxische effecten in menselijke lymfocyten aangetoond
|
In vitro | Schadelijk | 31% |
Onafhankelijk
Declaration of Competing Interest The authors declare that there is no conflict of interest.
|
|
Okus et al. (2024)
Moleculaire docking toont genotoxische interacties van kaliumglutamaat met DNA en eiwitten
|
In vitro | Schadelijk | 30% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
