E636 - Maltol

Niet toegelaten Natuurlijk

Ook bekend als: Maltol, 3-hydroxy-2-methyl-4-pyranon, 3-hydroxy-2-methyl-4H-pyran-4-on, Larixinezuur
Komt voor in: Snoep, Bakwaren, Frisdranken, Vruchtensappen, Marmelades, Zoete desserts, Chocoladeproducten, Koffieproducten
ADI: De ADI is 1 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit een maximum van 70 mg per dag. Dit is een relatief lage ADI vergeleken met veel andere voedingsadditieven, wat wijst op een beperkte veiligheidsmarge. Bij consumenten die veel verschillende bewerkte producten gebruiken, kan cumulatieve blootstelling relevant zijn.
EU-status: Niet meer toegelaten of wordt niet meer als additief beschouwd
Dieetinfo: Maltol is normaal gesproken plantaardig (gewonnen uit mout of boomschors), maar kan soms door verhitting van koemelksuiker (lactose) worden verkregen. Daardoor is het niet altijd geschikt voor strikte veganisten. Het bevat zelf geen lactose en is geschikt voor lactose-intolerante personen. Over halal- en kosherstatus is geen specifieke informatie beschikbaar, maar gezien de overwegend plantaardige oorsprong is het doorgaans acceptabel.

Aandachtspunten

De ADI is relatief laag (1 mg/kg lichaamsgewicht/dag), wat wijst op een beperkte veiligheidsmarge. Dierstudies laten lever-, nier- en pancreasschade zien wanneer maltol gecombineerd wordt met metalen zoals ijzer en zink. Er zijn geen humane studies beschikbaar. Cumulatieve blootstelling kan relevant zijn bij consumenten die veel verschillende bewerkte producten gebruiken.

Positieve bevindingen

EFSA heeft genotoxiciteitszorgen definitief uitgesloten na beoordeling van nieuwe data. Bij normale voedingsdoses wordt maltol als waarschijnlijk veilig beschouwd. Het merendeel van het beschikbare onderzoek is onafhankelijk gefinancierd. Maltol komt van nature voor in planten en geroosterde mout.

Maltol (E636) is een smaak- en geurversterkende stof die van nature voorkomt in de bast van de lariksboom, in geroosterde mout en in gekarameliseerde suiker. Het heeft een kenmerkende zoete, karamelachtige geur en smaak. Commercieel wordt maltol gewonnen uit mout of boomschors, maar het kan ook ontstaan door verhitting van suikers, waaronder lactose uit koemelk. Je komt het tegen in snoep, bakwaren, frisdranken, vruchtensappen, marmelades en zoete desserts. Het versterkt vooral de aroma's van koffie, chocolade, noten en vanille en kan de hoeveelheid suiker die nodig is in een product verminderen.

Hoewel maltol een natuurlijke oorsprong heeft, is het goed om te weten dat het in de EU niet meer als voedingsadditief is toegelaten onder verordening 1333/2008. Het wordt tegenwoordig beschouwd als aromastof en valt daarmee onder andere regelgeving. De stof wordt vooral toegevoegd aan ultrabewerkte producten. Dat is op zich niet schadelijk, maar het kan de aantrekkelijkheid van zoete producten verhogen en daarmee indirect bijdragen aan overconsumptie van suikerrijke voeding.

EFSA heeft een ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld van 1 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat is relatief laag. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit een maximum van 70 mg per dag. Hoewel de gebruiksniveaus per product doorgaans laag zijn, kan cumulatie optreden als je veel verschillende bewerkte producten eet. Dierstudies hebben aangetoond dat maltol in combinatie met metalen zoals ijzer en zink lever-, nier- en pancreasschade kan veroorzaken. Dat is vooral relevant als je tegelijkertijd mineraalsupplementen of veel ijzerrijk voedsel gebruikt. Er zijn geen specifieke studies gedaan bij zwangeren, kinderen of mensen met lever- of nieraandoeningen, wat een punt van aandacht is.

Maltol is normaal gesproken plantaardig, maar omdat het soms gewonnen wordt uit koemelksuiker (lactose), is het voor strikte veganisten niet altijd geschikt. Het bevat zelf geen lactose en is daarmee wel geschikt voor mensen met lactose-intolerantie.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 8 relevante studies over maltol als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 6 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één industrie-gefinancierd, 1 mogelijk industrie-gefinancierd en zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd.

De belangrijkste geruststellende bevinding komt van EFSA, die in 2015 in een uitgebreide evaluatie (Flavouring Group Evaluation 213) concludeerde dat eerdere zorgen over genotoxiciteit van maltol definitief konden worden uitgesloten op basis van nieuwe data. Een tweede EFSA-beoordeling uit 2016 bevestigde dat maltol veilig is voor consumenten bij de gebruikelijke blootstellingsniveaus. Wel werd opgemerkt dat hoge doses risico's kunnen opleveren voor specifieke diersoorten. De ADI van 1 mg/kg lichaamsgewicht per dag is door EFSA gehandhaafd, wat een relatief krappe veiligheidsmarge impliceert vergeleken met veel andere voedingsadditieven.

Aan de andere kant zijn er dierstudies die waarschuwen voor risico's bij combinatie met metalen. Een studie uit 2017 toonde aan dat ethyl maltol-ijzercomplexen lever- en nierschade veroorzaakten bij muizen. Het is belangrijk om te weten dat deze studie strikt genomen ethyl maltol (E637) betreft en niet maltol (E636) zelf, maar het signaal over metaalcomplexvorming is wel relevant omdat maltol een bekende metaalchelator is. Een studie uit 2023 liet zien dat zinkmaltol pancreasschade, fibrose en acinaire atrofie veroorzaakte bij ratten. De auteurs van die studie schreven de schade voornamelijk toe aan de zinkcomponent, niet aan maltol zelf. Deze nuance is belangrijk bij het interpreteren van de resultaten.

Er is ook een studie die een beschermend effect van maltol aantoonde: maltol beschermde darmweefsel tegen schade door nanoplastics bij muizen. Dit is een interessante farmacologische bevinding, maar zegt weinig over de veiligheid van maltol als voedingsadditief bij normale blootstelling. Een JECFA-evaluatie uit 2007 herzag alleen de specificaties van maltol zonder een veiligheids- of toxiciteitsconclusie te trekken.

Een belangrijk punt is dat er geen humane studies beschikbaar zijn in deze set. Alle toxiciteitsdata komen uit dierproeven of in-vitrostudies. Kwetsbare groepen zoals personen met lever- of nieraandoeningen zijn niet specifiek onderzocht, terwijl juist bij deze groepen orgaanschade in dierstudies is waargenomen. De bewijskracht is daarmee redelijk maar niet sterk, en voorzichtigheid bij hogere innames is gerechtvaardigd.

Bredere context

Maltol is in de EU niet meer toegelaten als voedingsadditief (E-nummer) onder verordening 1333/2008. Het wordt tegenwoordig geclassificeerd als aromastof en valt daarmee onder de aromaticaverordening. Dit betekent niet dat het verboden is in voeding, maar wel dat het onder een ander regelgevend kader valt. De EFSA ADI van 1 mg/kg lichaamsgewicht per dag blijft van kracht.

Maltol wordt voornamelijk gebruikt in zoete, vaak ultrabewerkte producten zoals snoep, bakwaren, frisdranken en desserts. Als aromastof kan het de aantrekkelijkheid van deze producten verhogen. Gezien de relatief lage ADI is cumulatieve blootstelling relevant voor mensen die veel verschillende bewerkte producten consumeren. Maltol bevat geen natrium en draagt niet bij aan de natriumbelasting.

EFSA heeft genotoxiciteitszorgen voor maltol definitief uitgesloten (2015).
De ADI van 1 mg/kg/dag is relatief laag, wat een beperkte veiligheidsmarge betekent.
Dierstudies tonen risico's bij combinatie met metalen (ijzer, zink), wat relevant is bij gelijktijdig gebruik van mineraalsupplementen.
Er zijn geen humane studies beschikbaar. Kwetsbare groepen (lever-/nieraandoeningen, kinderen, zwangeren) zijn niet specifiek onderzocht.
Er is geen IARC-classificatie beschikbaar voor maltol.

Bijwerkingen

Bij normale voedingsdoses zijn geen bijwerkingen bij mensen bekend. In dierstudies is lever-, nier- en pancreasschade waargenomen wanneer maltol gecombineerd werd met metalen zoals ijzer en zink. Deze effecten traden op bij hogere doseringen dan normaal via voeding worden ingenomen. Er zijn geen humane studies beschikbaar die bijwerkingen bevestigen of uitsluiten.

Financiering van het onderzoek

Onafhankelijk (4) Industrie (1) Mogelijk industrie (1) Onbekend (0)

Van de 6 meegenomen studies is er één gefinancierd door de industrie (een JECFA-evaluatie met een bekende industrie-auteur), één mogelijk industrie-gefinancierd (via een affiliatie met een farmaceutisch bedrijf) en vier onafhankelijk gefinancierd (waaronder twee EFSA-evaluaties en twee universitaire studies). Het merendeel van het bewijs komt dus uit onafhankelijke bronnen, wat de betrouwbaarheid van de conclusies versterkt.

Wel is het opvallend dat de industrie-gefinancierde JECFA-evaluatie geen veiligheidsconclusie bevatte en alleen specificaties herzag. De onafhankelijke EFSA-evaluaties leverden de meest concrete veiligheidsbeoordelingen. De dierstudies die risico's signaleerden bij metaalcomplexen waren onafhankelijk of mogelijk industrie-gefinancierd. Over het geheel genomen is de financieringsverdeling redelijk evenwichtig en geeft geen aanleiding tot grote zorgen over belangenverstrengeling.

Beoordeling medische literatuur

Het onderzoek naar maltol kent een aantal belangrijke beperkingen en nuances waar je als lezer rekening mee moet houden. Ten eerste zijn er geen humane studies beschikbaar. Alle veiligheidsdata komen uit dierproeven, in-vitrostudies en regulatieve evaluaties. Ten tweede gaan twee van de zes meegenomen studies eigenlijk over maltol in combinatie met metalen (ijzer en zink), waarbij de auteurs de schade grotendeels aan de metaalcomponent toeschrijven en niet aan maltol zelf. Eén studie betreft zelfs ethyl maltol (E637) in plaats van maltol (E636). Dit maakt het lastig om harde conclusies te trekken over maltol alleen.

De EFSA-evaluaties bieden de meest betrouwbare basis en concluderen dat maltol veilig is bij normale blootstelling. De relatief lage ADI van 1 mg/kg/dag verdient wel aandacht, vooral als je veel bewerkte producten eet. Kwetsbare groepen zoals kinderen, zwangeren en mensen met lever- of nieraandoeningen zijn niet specifiek onderzocht.

Onderzochte studies

Studie	Type	Conclusie	Bewijskracht	Financiering
Safety and efficacy of maltol belonging to chemical group 12 when ... 2016 Veilig voor consumenten; hoge dosis risico voor specifieke diersoorten EFSA concludeerde dat maltol veilig is voor consumenten bij de gebruikelijke blootstellingsniveaus. Wel werd opgemerkt dat hoge doses risico's kunnen opleveren voor specifieke diersoorten.	EFSA/WHO-evaluatie	Overwegend veilig	76%	Onafhankelijk Gefinancierd door european commission
Scientific Opinion on Flavouring Group Evaluation 213 - EFSA 2015 Genotoxiciteitszorg voor maltol definitief uitgesloten na nieuwe data EFSA beoordeelde in deze evaluatie de genotoxiciteit van maltol en concludeerde dat eerdere zorgen hierover definitief konden worden uitgesloten op basis van nieuwe data.	EFSA/WHO-evaluatie	Overwegend veilig	74%	Onafhankelijk Gefinancierd door efsa
Evaluation of certain food additives and contaminants Joint et al. (2007) Alleen specificaties herzien; geen veiligheids- of toxiciteitsconclusie beschikbaar	EFSA/WHO-evaluatie	—	59%	Industrie Industrie-auteur: walker, r.
Maltol attenuates polystyrene nanoplastic-induced enterotoxicity by promoting AMPK/mTOR/TFEB-mediated autophagy and modulating gut microbiota. Jin et al. (2023) Maltol beschermt darmweefsel tegen nanoplastics-schade in muizen en Caco-2 cellen Deze studie toonde aan dat maltol darmweefsel beschermde tegen schade door nanoplastics bij muizen en in celkweken. Dit is een farmacologisch effect dat niet direct iets zegt over de veiligheid van maltol als voedingsadditief bij normale inname.	Dierstudie	Overwegend veilig	47%	Onafhankelijk Auteur werkzaam bij Brigham and Women's Hospital (United States)
Pathological analysis of lesions in the exocrine pancreas of rats induced by Zinc Maltol Fujiwara et al. (2023) Zinc Maltol veroorzaakt pancreasschade, fibrose en acinaire atrofie bij ratten In deze dierstudie werd onderzocht wat zinkmaltol doet met de alvleesklier van ratten. Zinkmaltol veroorzaakte pancreasschade, fibrose en verschrompeling van klierweefsel. De auteurs schreven de schade voornamelijk toe aan de zinkcomponent.	Dierstudie	Schadelijk	19%	Mogelijk industrie Auteur werkzaam bij Otsuka Pharmaceutical Co., Ltd. (Japan)
Toxicity Studies of Ethyl Maltol and Iron Complexes in Mice Li et al. (2017) Ethyl maltol-ijzercomplexen beschadigen lever en nieren bij muizen Deze dierstudie onderzocht de toxiciteit van ethyl maltol-ijzercomplexen bij muizen. De complexen veroorzaakten schade aan lever en nieren. Let op: deze studie betreft ethyl maltol (E637), niet maltol (E636) zelf, maar het signaal over metaalcomplexvorming is wel relevant.	Dierstudie	Schadelijk	16%	Onafhankelijk Gefinancierd door National Natural Science Foundation of China, National Natural Science Foundation of China, National Natural Science Foundation of China, Postgraduate Education Innovation Project of Shanxi Province, Youth Foundation of Shanxi Province, Top Young Innovative Talents of Shanxi Agricultural University

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.