Wat is een bakercyste?

Achter je knie, in de knieholte, bevindt zich een kleine slijmbeurs tussen twee spieren (de kuitspier en de halfpeesachtige spier). Normaal gesproken merk je daar niets van. Maar wanneer het kniegewricht om wat voor reden dan ook te veel gewrichtsvloeistof aanmaakt, kan die vloeistof onder druk naar achteren worden geperst en zich ophopen in deze slijmbeurs. Zo ontstaat een bakercyste, ook wel popliteale cyste genoemd, een zachte, met vocht gevulde zwelling in de knieholte.

Hoe ontstaat een bakercyste?

Een bakercyste is vrijwel altijd het gevolg van een ander probleem in de knie. Het kniegewricht reageert op schade of irritatie door extra gewrichtsvloeistof (synoviaal vocht) te produceren. Die overproductie kan ontstaan bij uiteenlopende aandoeningen: een scheurtje in de meniscus, kraakbeenschade, artrose, reumatoïde artritis of jicht. Bij al deze aandoeningen raakt het gewricht geprikkeld, zwelt het op en neemt de druk in de knie toe. Die druk zoekt een uitweg en die vindt het vocht in de slijmbeurs achter de knie.

Wat merk je ervan?

Veel mensen met een bakercyste hebben helemaal geen klachten. De cyste wordt dan bij toeval ontdekt, bijvoorbeeld bij een echo of MRI die om een andere reden wordt gemaakt. Is de cyste groter, dan kun je een bult voelen of zien in de knieholte, een zachte zwelling die aanvoelt als een met water gevuld zakje. Sommige mensen ervaren een stijf of gespannen gevoel achter de knie, vooral bij het volledig strekken of buigen. Pijn kan toenemen bij bewegen.

In zeldzamere gevallen kan een bakercyste scheuren. De vloeistof lekt dan uit de cyste en verspreidt zich in de kuit, wat leidt tot pijn, zwelling en soms blauwe verkleuring van het onderbeen. Dit beeld lijkt sterk op een diepveneuze trombose (een bloedstolsel in het been) en wordt daarom ook wel pseudotromboflebitis genoemd. Het onderscheid is belangrijk, omdat een bloedstolsel een spoedeisende aandoening is. Bij een gescheurde bakercyste kan op een echo een kenmerkend halvemaanvormig teken zichtbaar zijn, het zogenaamde crescent sign, dat helpt bij het stellen van de juiste diagnose.

Hoe vaak komt het voor?

De bakercyste is de meest voorkomende cysteuze aandoening van de knie. Ze komt op alle leeftijden voor, maar bij volwassenen is er bijna altijd een onderliggende knieaandoening in het spel. Echografie is een snelle en breed beschikbare methode om een bakercyste vast te stellen, al wordt een MRI soms ingezet als het beeld niet eenduidig is of als er twijfel bestaat over de aard van de zwelling, bijvoorbeeld om een zeldzamere oorzaak van een massa in de knieholte uit te sluiten.