De voedingswaarde van gehakt

Voedingswaardetabel van rundergehakt per 100 gram:

Per 100 g / mlGehakt (rund)ADH*
kcal20910,45%
Kj87810,45%
Water (g)64,53,23%
Eiwit (g)19,134,11%
Koolhydraten (g)0,80,31%
Suiker (g)
Vet (g)14,620,86%
Verzadigd (g)7,4
E.O.V. (g)6,5
M.O.V. (g)0,5
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)67,8
Vezels (g)
A (mg)0,0182,00%
B1 (mg)0,032,73%
B2 (mg)0,074,67%
B3 (mg)4,830,00%
B5 (mg)0,612,00%
B6 (mg)0,1711,33%
B11 / Foliumzuur  (ug)62,00%
B12 (ug)271,43%
C (mg)2026,67%
D (ug)0,77,00%
E (mg)0,353,50%
Vitamine K (ug)1,10,92%
Natrium (mg)707,00%
Kalium (mg)3008,57%
Calcium (mg)101,00%
Fosfor (mg)18022,50%
IJzer (mg)0,45,00%
Jodium (ug)2,51,67%
Magnesium (mg)206,67%
Koper (mg)0,066,67%
Selenium (ug)814,55%
Zink (mg)4,7931,93%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over gehakt
Gehakt is de meest verkochte vleessoort in Nederland en België. Veelal gebruikt voor de bekende Hollandse gehaktballen maar gehakt wordt ook verwerkt in andere gerechten. Vroeger was gehakt één van de betaalbaarste vleessoorten en tot op de dag van vandaag is gehakt geen dure vleessoort.

Gehakt is doorgaans gemalen rund- of varkensvlees, of een combinatie van beiden. Dit wordt half-om-half genoemd. Iets minder bekend is kip-, schaap- en lamsgehakt. Gehakt ontstaat door stukken vlees afkomstig van het dier door een zogenaamde ‘gehaktmolen’ te halen, waardoor het door kleine gaatjes wordt geperst.

Verkrijgbaar
Gehakt is zowel als gewone variant als mager vlees te koop. Het vetgehalte van gewone gehakt ligt rond de 25%, en mager gehakt heeft een vetpercentage van 15%. Veelal is gehakt gemaakt van rundvlees, maar in de supermarkten vinden we ook half-om-half gehakt en soms kipgehakt. Bij een Turkse of Islamitische slager is lamsgehakt, of een mengsel van lams- en rundergehakt verkrijgbaar.

Aan het sterrenkeurmerk van de Dierenbescherming zijn de leefomstandigheden van het dier af te lezen. Biologisch rundergehakt heeft altijd drie sterren. Ook lokale boeren bieden regelmatig gehakt uit eigen boerderij aan. Vaak in combinatie met andere delen van het dier.

Naast het hele product is gehakt ook verwerkt in andere voedingsmiddelen. Denk aan pizza’s en andere kant- en klaar maaltijden.

Bewaren
Gehakt bederft snel en dient binnen de houdbare datum geconsumeerd te worden. Wanneer het vlees wat verkleurd is betekent het niet meteen dat het niet meer goed is. Vaak wordt vlees zelfs kunstmatig rood (of roder) gemaakt om het er aantrekkelijk uit te laten zien.

Toepassing
Gehakt wordt grotendeel gebruikt voor het draaien van ballen gehakt en het maken van hamburgers. In ovenschotels en pastasauzen wordt ook vaak gehakt verwerkt. In Amerika is ‘meatloaf’ (gehaktbrood) een populair gerecht in de weekenden en tijdens feestdagen. Gehakt wordt ook wel eens rauw gegeten, als tartaar. Traditioneel geserveerd met ei, augurk en zilveruitjes.  Zelf gehakt maken kan ook. Dit kan bijvoorbeeld met rib- en speklappen.

Weetjes/Wist je dat:

  • Gehakt van oorsprong een restproduct is? Overblijfselen van de slacht werden met vetresten gemengd, in kleine stukjes gehakt, gemalen en vermengd.
  • De uitdrukking ‘woensdag gehaktdag’ afstamt uit de tijd waarin vlees een echt luxeproduct was? Op maandag werden de dieren geslacht, op dinsdag uitgebeend, en de vleesresten die overbleven werden op woensdag verkocht als gehakt. Dit was destijds voor veel meer mensen betaalbaar.

Wetenschappelijke weetjes over de voedingswaarde van gehakt
Rood vlees is rijk aan het spiereiwit myoglobine. Onder rood vlees valt het spiervlees van runderen, varkens, schapen, geiten, paarden, herten en hazen. Rood vlees bevat veel eiwitten, maar niet meer dan wit vlees. Gehakt bevat veel vet, waarvan het merendeel onder de verzadigde vetten en omega 6-vetzuren valt. Rood vlees staat bekend om het hoge aandeel aan ijzer. Dit klopt inderdaad, maar lever bevat vele malen meer ijzer. Rood vlees wordt in meerdere recente studies in verband gebracht met dikkedarmkanker (1). Rood vlees blinkt zeker niet uit in voedingswaarde. Belangrijk is wel om te weten dat vlees van grasgevoerde dieren vele malen meer omega 3 en antioxidanten bevat, en minder omega 6 en verzadigd vet (2), dan industrievlees.

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek:

1. Aykan NF. Red Meat and Colorectal Cancer. Oncology Reviews. 2015;9(1):288.

2. Daley CA, Abbott A, Doyle PS, Nader GA, Larson S. A review of fatty acid profiles and antioxidant content in grass-fed and grain-fed beef. Nutrition Journal. 2010;9:10.