Wat is een beademingsapparaat?

Wanneer iemand niet meer in staat is om zelf voldoende te ademen, kan een beademingsapparaat die taak overnemen. Dit apparaat, in de medische wereld ook wel ventilator of respirator genoemd, zorgt ervoor dat er zuurstof de longen in wordt geblazen en dat koolstofdioxide (de afvalstof van de ademhaling) weer wordt afgevoerd. Het apparaat staat naast het bed en is via een beademingsbuis verbonden met de luchtwegen van de patiënt.

Hoe werkt het?

De verbinding tussen het apparaat en de patiënt kan op verschillende manieren tot stand komen. Soms wordt er een buis door de mond of neus in de luchtpijp gebracht, een zogenaamde endotracheale tube. Een andere optie is een larynxmasker, dat over de ingang van de luchtpijp wordt geplaatst. Bij patiënten die langdurig beademd moeten worden, wordt soms een opening in de hals gemaakt (een tracheotomie), waarna een canule rechtstreeks in de luchtpijp wordt geplaatst. Via deze verbinding blaast het apparaat een mengsel van lucht en zuurstof de longen in, onder een nauwkeurig ingestelde druk.

Wanneer is het nodig?

Beademingsapparatuur wordt ingezet bij uiteenlopende situaties. Denk aan ernstige longaandoeningen zoals longontsteking, maar ook bij te vroeg geboren baby’s van wie de longen nog niet rijp genoeg zijn om zelfstandig te functioneren. Daarnaast worden ventilators standaard gebruikt tijdens operaties onder algehele narcose, wanneer de eigen ademhaling tijdelijk stilligt. Op intensive care-afdelingen zijn ze onmisbaar voor patiënten met ademhalingsfalen, ongeacht de oorzaak.

Risico’s en bijzonderheden

Hoewel een beademingsapparaat levensreddend kan zijn, brengt het gebruik ervan ook risico’s met zich mee. De druk waarmee lucht in de longen wordt geblazen, kan de kwetsbare longblaasjes (alveoli) beschadigen. Een bekende complicatie is een pneumothorax: er lekt lucht uit de long naar de ruimte tussen de long en de borstwand, waardoor de long deels kan inklappen. Dit risico is groter bij patiënten die al verzwakte of zieke longen hebben, zoals te vroeg geboren baby’s.

Zorgverleners kunnen de instellingen van het apparaat voortdurend aanpassen op basis van bloedgaswaarden en röntgenfoto’s, zodat de beademing zo goed mogelijk aansluit bij wat de patiënt op dat moment nodig heeft. Moderne beademingsapparaten zijn steeds verfijnder geworden en kunnen de ademhaling volledig overnemen, maar ook gedeeltelijk ondersteunen, waarbij de patiënt zelf nog een deel van het ademwerk doet.