Wat is een review?

In de medische en wetenschappelijke wereld verwijst een review naar een publicatie waarin bestaand onderzoek over een specifiek onderwerp wordt verzameld, beoordeeld en samengevat. Het gaat dus niet om nieuw onderzoek, maar om het bij elkaar brengen van wat er al bekend is. Zo ontstaat een overzichtelijk beeld van de huidige stand van de wetenschap, inclusief eventuele tegenstrijdigheden of kennislacunes.

Verschillende vormen

Er bestaan meerdere typen reviews. Een narratieve review biedt een breed, beschrijvend overzicht van de literatuur, waarbij de auteur zelf selecteert welke studies worden besproken. Een systematische review volgt daarentegen een strikt vooraf vastgelegd protocol: de onderzoeksvraag, de zoekstrategie en de selectiecriteria worden transparant beschreven, zodat het proces herhaalbaar en controleerbaar is. Het NIH omschrijft een systematische review als een gestructureerde methode om relevant onderzoek te identificeren, te selecteren en te analyseren om een specifieke vraag te beantwoorden. Soms wordt aan een systematische review een meta-analyse toegevoegd, waarbij de resultaten van afzonderlijke studies statistisch worden samengevoegd tot één overkoepelend resultaat.

Kwaliteit en peer review

De waarde van een review hangt sterk af van hoe zorgvuldig die is uitgevoerd. Bij systematische reviews is de kwaliteit van de rapportage niet altijd optimaal, mede doordat het beoordelingsproces, de zogenaamde peer review, soms tekortschiet. Peer review houdt in dat onafhankelijke vakgenoten een manuscript kritisch beoordelen voordat het wordt gepubliceerd. Dit proces, dat al sinds de achttiende eeuw bestaat, vormt een belangrijk kwaliteitsfilter in de wetenschap. Het helpt om onzorgvuldige conclusies, misleidende informatie of plagiaat te onderscheppen. Toch is het systeem niet waterdicht: de kwaliteit van peer review verschilt per tijdschrift en per reviewer en er is voortdurend discussie over hoe dit proces verbeterd kan worden.

Voor wie systematische reviews beoordeelt, wordt aanbevolen om gebruik te maken van rapportagerichtlijnen en om als eerste stap een korte samenvatting te geven van wat de review beschrijft. Dat klinkt eenvoudig, maar het gebeurt in de praktijk lang niet altijd.

Waarom reviews belangrijk zijn

Reviews spelen een grote rol in de gezondheidszorg en het gezondheidsonderzoek. Ze helpen onderzoekers, zorgverleners en beleidsmakers om snel inzicht te krijgen in wat er over een onderwerp bekend is, zonder zelf tientallen of honderden losse studies door te moeten nemen. Dagelijks verschijnen er naar schatting elf nieuwe systematische reviews, een teken van hoe centraal dit type publicatie inmiddels staat in de wetenschappelijke wereld.