E1519 - Benzylalcohol

Geen bezwaar Natuurlijk

Ook bekend als: Benzyl alcohol, Benzenemethanol, Fenylmethanol, Phenylcarbinol, α-Hydroxytolueen
Komt voor in: Alcoholische dranken, Snoep, Chocolade, Koek en gebak, Desserts, Bakkerijproducten, Suikerwerk
ADI: De ADI is 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit een maximale dagelijkse inname van 350 mg. Bij normale voedingsconsumptie blijf je hier ruim onder. Let op: voor pasgeborenen en zeer jonge zuigelingen gelden extra voorzorgsmaatregelen vanwege bekende toxiciteit bij hogere doses.
EU-status: Goedgekeurd
Dieetinfo: Benzylalcohol is van nature plantaardig en bevat geen dierlijke bestanddelen. Het is geschikt voor vegetarische en veganistische diëten. Over het algemeen wordt het als halal en kosher beschouwd, maar controleer bij twijfel de certificering op het product.

Aandachtspunten

Het beschikbare bewijs is beperkt: slechts 4 studies, waarvan 2 over cosmetisch gebruik en niet over voedselinname. Benzylalcohol is bekend als potentieel toxisch voor pasgeborenen en zeer jonge zuigelingen, vooral bij medische toediening. Bij hogere doses kan de stof irriterend en schadelijk zijn bij inslikken. Omdat het in meerdere productcategorieën tegelijk voorkomt, is enige cumulatie van blootstelling mogelijk.

Positieve bevindingen

EFSA concludeert dat er bij de huidige blootstellingsniveaus geen veiligheidsrisico is voor de algemene bevolking. De stof komt van nature voor in bloemen zoals jasmijn en hyacint. Alle beschikbare onafhankelijke studies wijzen op veiligheid bij normale consumptieniveaus.

Benzylalcohol (E1519) is een kleurloze vloeistof met een lichte, amandelachtige geur. Het is een stof die van nature voorkomt in bloemen zoals jasmijn en hyacint, maar ook in sommige vruchten en thee. In de voedingsindustrie wordt het gebruikt als draagstof en oplosmiddel. Dat betekent dat het helpt om aroma's op te lossen en gelijkmatig te verdelen in producten. Je komt het tegen in alcoholische dranken, snoep, chocolade, koek, gebak, desserts en andere bewerkte producten.

Hoewel benzylalcohol een natuurlijke oorsprong heeft, wordt het in de praktijk vooral toegevoegd aan ultrabewerkte producten om ze aantrekkelijker te maken qua smaak en geur. Het heeft geen voedingswaarde en is geen smaakversterker, maar draagt wel bij aan de algehele smaakbeleving van bewerkte voeding. Omdat het in meerdere productcategorieën tegelijk kan voorkomen, is er een kans op cumulatie van blootstelling, al concludeert EFSA dat de totale inname momenteel onder de veilige grens blijft.

De door EFSA vastgestelde aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) is 5 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 350 mg per dag. Bij normale voedingsconsumptie blijf je daar ruim onder. Er is wel een belangrijke waarschuwing voor de allerkleinsten: benzylalcohol is bekend als potentieel giftig voor pasgeborenen en zeer jonge zuigelingen. Dit geldt vooral bij medische (intraveneuze) toediening, maar extra voorzichtigheid is geboden bij producten die bedoeld zijn voor baby's en jonge kinderen.

Bij hogere doses kan benzylalcohol irriterend zijn, en het wordt als schadelijk beschouwd bij inslikken in grotere hoeveelheden. Voor de meeste volwassenen vormt het bij de lage concentraties in voeding waarschijnlijk geen probleem, maar het bewijs is beperkt. Als je liever zo min mogelijk onnodige toevoegingen binnenkrijgt, is het goed om te weten dat dit additief vooral voorkomt in sterk bewerkte producten die je sowieso met mate zou willen eten.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 4 relevante studies over benzylalcohol die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.

De belangrijkste en meest recente beoordeling komt van EFSA uit 2019. In deze herbeoordeling van benzylalcohol als voedingsadditief (E1519) concludeerde het panel dat er bij de huidige blootstellingsniveaus geen veiligheidsrisico is voor de bevolking. De geschatte inname via voeding bleef onder de ADI van 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Dit is de meest directe en relevante studie voor de beoordeling van benzylalcohol in voeding.

Een eerdere EFSA-opinie uit 2012 beoordeelde benzylalcohol als additief in diervoeder. Die studie concludeerde dat het veilig is als diervoederadditief, maar merkte ook op dat de stof irriterend en schadelijk kan zijn bij inslikken. Dit lijkt op het eerste gezicht tegenstrijdig met de latere conclusie uit 2019, maar het verschil zit waarschijnlijk in de context: bij diervoeder gaat het om andere doseringen en toepassingen dan bij de lage concentraties in menselijke voeding.

De overige twee studies zijn reviews. Een review uit 2001, gepubliceerd in het International Journal of Toxicology, richtte zich vooral op de veiligheid van benzylalcohol bij cosmetisch gebruik (tot 5% concentratie) en concludeerde dat het daarbij veilig is, maar dat de veiligheid bij inhalatie niet was vastgesteld. Een review uit 2017 in Critical Reviews in Food Science and Nutrition noemde controversiële effecten van benzoëzuurderivaten, maar kwam niet tot een concrete veiligheidsconclusie voor benzylalcohol specifiek. Belangrijk om te weten: twee van de vier studies gaan dus niet direct over orale inname via voeding, wat de hoeveelheid direct relevant bewijs beperkt.

Over het geheel genomen is er wetenschappelijke consensus dat benzylalcohol bij de lage concentraties in voedingsmiddelen veilig is voor de algemene bevolking. Het bewijs is wel beperkt in omvang. Er zijn geen aanwijzingen voor kankerverwekkende eigenschappen en er is geen IARC-classificatie voor deze stof. De voornaamste zorg blijft de bekende toxiciteit voor pasgeborenen bij hogere doses, wat vooral relevant is bij medische toediening maar ook reden geeft tot voorzichtigheid bij producten voor zeer jonge kinderen.

Bredere context

Regelgeving en status

Benzylalcohol (E1519) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie en wordt door EFSA als veilig beschouwd bij de huidige gebruiksniveaus. De ADI is vastgesteld op 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Er is geen IARC-classificatie voor deze stof, wat betekent dat er geen beoordeling is gedaan van mogelijke kankerverwekkendheid.

Waarschuwing voor jonge kinderen

Benzylalcohol is bekend als potentieel toxisch voor pasgeborenen en zeer jonge zuigelingen. Bij medische (intraveneuze) toediening is het zogenaamde 'gasping syndrome' beschreven bij neonaten. Hoewel dit vooral geldt bij veel hogere doses dan je via voeding binnenkrijgt, is extra voorzichtigheid geboden bij producten die bedoeld zijn voor baby's en jonge kinderen. Als je een baby of jong kind hebt, is het verstandig om ingrediëntenlijsten te controleren.

Goedgekeurd in de EU als voedingsadditief (E1519)
ADI: 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag (EFSA)
Geen IARC-classificatie beschikbaar
Extra voorzichtigheid geboden voor pasgeborenen en zuigelingen
Komt van nature voor in bloemen, vruchten en thee

Bijwerkingen

Bij hogere doses kan benzylalcohol irriterend zijn voor de huid, ogen en slijmvliezen en wordt het als schadelijk beschouwd bij inslikken. Bij pasgeborenen en zeer jonge zuigelingen kan het bij medische (intraveneuze) toediening leiden tot het zogenaamde 'gasping syndrome', een ernstige en potentieel levensbedreigende reactie. Bij de lage concentraties in voedingsmiddelen zijn er geen bijwerkingen gerapporteerd bij de algemene bevolking.

Financiering van het onderzoek

Onafhankelijk (3) Industrie (0) Mogelijk industrie (0) Onbekend (1)

Van de 4 meegenomen studies zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd. Twee daarvan zijn EFSA-opinies, uitgevoerd door de Europese voedselautoriteit zonder industriefinanciering. De derde onafhankelijke studie werd gefinancierd door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Bij 1 studie (de review uit 2017) was de financieringsbron niet vermeld.

Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in deze analyse. Dat is positief voor de betrouwbaarheid van de conclusies. Wel is het totale aantal studies beperkt (4 stuks), en twee daarvan gaan niet direct over orale inname via voeding maar over cosmetisch gebruik of diervoeder. De wetenschappelijke basis voor de veiligheid als voedingsadditief rust dus vooral op de EFSA-herbeoordeling uit 2019.

Beoordeling medische literatuur

Het onderzoek naar benzylalcohol als voedingsadditief is beperkt in omvang. Van de 4 beschikbare studies gaan er slechts 2 direct over het gebruik in voeding. De andere twee richten zich op cosmetisch gebruik en diervoeder, wat de directe relevantie voor voedselveiligheid beperkt. Daarnaast lijken twee reviewstudies sterk op elkaar in titel en conclusies, waardoor het bewijs minder breed is dan het op het eerste gezicht lijkt.

Er is een schijnbare tegenstrijdigheid tussen de EFSA-opinie uit 2012 (die benzylalcohol "irriterend en schadelijk bij inslikken" noemt) en de herbeoordeling uit 2019 (die geen veiligheidsrisico ziet bij huidige blootstelling). Dit verschil komt waarschijnlijk doordat de eerste studie over diervoeder gaat met andere doseringen, terwijl de tweede specifiek de lage concentraties in menselijke voeding beoordeelt. De conclusie dat benzylalcohol veilig is als voedingsadditief rust dus vooral op één EFSA-herbeoordeling. Dat is een smalle basis, al is het wel de meest gezaghebbende bron die er is.

Let op bij kinderen: Benzylalcohol is bekend als potentieel toxisch voor pasgeborenen en zeer jonge zuigelingen. Hoewel dit vooral geldt bij medische (intraveneuze) toediening, is extra voorzichtigheid geboden bij producten die bedoeld zijn voor baby's en jonge kinderen.

Onderzochte studies

Studie	Type	Conclusie	Bewijskracht	Financiering
Re‐evaluation of benzyl alcohol (E 1519) as food additive Younes et al. (2019) EFSA: geen veiligheidsrisico bij huidige blootstelling aan E1519 In deze herbeoordeling van E1519 als voedingsadditief concludeerde EFSA dat er bij de huidige blootstellingsniveaus geen veiligheidsrisico is voor de bevolking. De geschatte inname via voeding bleef onder de vastgestelde ADI.	EFSA/WHO-evaluatie	Veilig	82%	Onafhankelijk EFSA (European Food Safety Authority) is een onafhankelijke EU-instantie; geen industriefinanciering vermeld.
Scientific Opinion on the safety and efficacy of benzyl alcohols ... 2012 Veilig als diervoederadditief, maar irriterend en schadelijk bij inslikken EFSA beoordeelde benzylalcohol als additief in diervoeder en concludeerde dat het veilig is voor dat doel. Tegelijkertijd werd opgemerkt dat de stof irriterend en schadelijk kan zijn bij inslikken, wat wijst op risico's bij hogere blootstelling.	EFSA/WHO-evaluatie	Gemengd	68%	Onafhankelijk EFSA (European Food Safety Authority) en WHO-evaluatie — onafhankelijke overheidsinstanties
Final Report on the Safety Assessment of Benzyl Alcohol, Benzoic Acid, and Sodium Benzoate Nair, B. (2001) Veilig tot 5% cosmetisch gebruik, maar inhalatieveiligheid niet vastgesteld Dit veiligheidsrapport beoordeelde benzylalcohol voor cosmetisch gebruik en concludeerde dat het veilig is bij concentraties tot 5%. De veiligheid bij inhalatie was niet vastgesteld, en de studie richtte zich niet specifiek op orale inname via voeding.	Review	Gemengd	30%	Onafhankelijk Gefinancierd door world health organization
Benzoic acid and its derivatives as naturally occurring compounds in ... Del Olmo et al. (2017) Review noemt controversiële effecten; geen concrete veiligheidsconclusie beschikbaar	Review	—	0%	Onbekend

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.