Wat is een gebroken vinger of duim?

Wanneer een van de kleine botjes in je vinger of duim breekt, spreken artsen van een vingerfractuur of duimfractuur. Elke vinger bestaat uit drie botjes (de zogenaamde falangen), terwijl de duim er twee heeft. Daarnaast kunnen ook de middenhandsbeentjes breken, wat soms als vingerfractuur wordt meegeteld. Al die botjes zijn kwetsbaar bij een directe klap, een val op de hand of wanneer een vinger ergens tussen klem raakt, denk aan een autodeur, een bal die verkeerd op je vingertoppen landt, of een ongelukkige beweging tijdens sport.

Hoe vaak komt het voor en bij wie?

Vingerfracturen behoren tot de meest voorkomende breuken van de bovenste ledematen. Uit een groot Zweeds onderzoek op basis van ruim 21.000 geregistreerde vingerfracturen blijkt dat de basis van de pink de plek is die het vaakst breekt. Mannen lopen vaker een vingerfractuur op dan vrouwen en de piek ligt bij jongvolwassenen, vooral door sport- en werkongevallen. Bij ouderen spelen valincidenten een grotere rol.

Wat merk je eraan?

Een gebroken vinger of duim is doorgaans direct pijnlijk en zwelt snel op. Vaak zie je een blauwe verkleuring door een bloeduitstorting onder de huid. Bewegen van de vinger doet zeer of lukt nauwelijks en soms voelt de vinger stijf of verdoofd aan. In ernstigere gevallen kan de vinger in een vreemde hoek staan, wat wijst op een verschoven breuk of een ontwrichting. Het onderscheid tussen een breuk, een verstuiking en een ontwrichting is met het blote oog lastig te maken, meestal is een röntgenfoto nodig om zekerheid te krijgen.

Soorten en bijzonderheden

Niet elke vingerfractuur is hetzelfde. Er zijn stabiele breuken waarbij het bot op zijn plek blijft en instabiele of verschoven breuken waarbij de botdelen uit hun normale stand zijn geraakt. Een bijzondere vorm is de benige malletvinger: hierbij scheurt een klein stukje bot af aan de achterkant van het eindkootje, waardoor je de vingertop niet meer kunt strekken. Soms ontstaat een breuk niet door een klap van buitenaf, maar doordat het bot al verzwakt was, bijvoorbeeld door een goedaardig gezwel zoals een enchondroom, een kraakbeengezwelletje dat van binnenuit het bot dunner maakt. Zo’n breuk heet een pathologische fractuur en kan al bij een minimale belasting optreden.

Hoewel een gebroken vinger misschien klein lijkt vergeleken met andere botbreuken, zijn je handen bij vrijwel alles wat je doet betrokken. Een fractuur die niet goed geneest kan blijvende stijfheid of standsafwijkingen veroorzaken, wat dagelijkse handelingen als schrijven, grijpen of knopen lastiger maakt. Juist daarom is het belangrijk dat een breuk tijdig wordt vastgesteld.