Jarenlang was het advies om voor voor magere zuivel te kiezen. Het verzadigde vet in volle melk, yoghurt en kaas zou slecht zijn voor je gewicht en je cholesterol, dus mager leek de veilige keuze. Nieuw onderzoek zet daar vraagtekens bij. Toen volwassenen met overgewicht twaalf weken lang dagelijks volle zuivel aten, ging dat gemiddeld niet ten koste van hun gewicht of hun bloedvetten. Op een paar punten kwamen ze er zelfs iets gunstiger uit. Dat staat haaks op de boodschap die we lang voor waar hebben aangenomen.
De onderzoekers volgden 74 volwassenen met overgewicht en verdeelden hen over drie groepen. De eerste groep at weinig zuivel en kreeg tegelijk minder calorieën binnen. De twee andere groepen namen elke dag drie porties volle zuivel, zoals volle melk, yoghurt en kaas. Bij de ene zuivelgroep bleef het aantal calorieën gelijk, de andere mocht eten zonder beperking. Na twaalf weken bekeken de wetenschappers wat er was veranderd aan gewicht, lichaamssamenstelling, energiestofwisseling en bloedvetten.
Geen kilo’s, geen hoger cholesterol
De uitkomst ging in tegen de verwachting. Gemiddeld was er in geen van de groepen een ongunstige verandering te zien, niet in gewicht, niet in lichaamssamenstelling, niet in de manier waarop het lichaam energie verwerkt en ook niet in de bloedvetten. Bij de mensen die volle zuivel aten, waren enkele waarden juist een fractie beter, waaronder de bloeddruk en een aantal voedingsstoffen. Wie volle melk of kaas at, werd er dus niet zwaarder van en zag zijn cholesterol niet oplopen.
Meer dan alleen verzadigd vet
Een verklaring zit waarschijnlijk in het product als geheel. Volle zuivel is meer dan een bron van verzadigd vet. Er zitten ook eiwitten in, calcium en vitamines die alleen samen met vet goed worden opgenomen. Blijkbaar doet zo’n compleet voedingsmiddel in het lichaam iets anders dan je zou verwachten op basis van losse voedingsstoffen. Het verzadigd vet in kaas of yoghurt gedraagt zich anders dan datzelfde vet op zichzelf, doordat het is verpakt in een geheel van andere stoffen. Dat idee, dat het draait om het hele voedingsmiddel en niet om één geïsoleerde bestanddeel, wint de laatste jaren aan terrein.
Hoe hard is dit bewijs?
Enige voorzichtigheid is wel op zijn plaats. Het ging namelijk om een vrij kleine groep en de proef duurde maar twaalf weken. Dat is te kort om iets te zeggen over wat volle zuivel op de lange termijn met je gezondheid doet. Toch staat de uitkomst niet op zichzelf. Ook eerder onderzoek liet al zien dat volle zuivel er vaak beter uitkomt dan het oude advies deed vermoeden. Het beeld dat vol per definitie ongezonder is dan mager, blijkt op wankeler bewijs te rusten dan lang werd aangenomen.
Wat kun je hiermee?
Je hoeft je keuze niet op één onderzoek te baseren, maar als je volle zuivel lekkerder vindt, hoef je je daar op basis hiervan in elk geval niet schuldig over te voelen. Je kunt ook voor halfvolle zuivel kiezen als dat je voorkeur heeft. Vooral omdat de vetten helpen bij de opname van carotenen en sommige soorten polyfenolen uit fruit, zoals de kleurstoffen in bessen. Let er dan wel op dat je voor naturel varianten gaat, zonder toegevoegde suiker, want daar zit de echte winst. Een volle yoghurt met vers fruit levert je meer op dan een magere variant met een smaakje en een flinke schep suiker erin.
Slotwoord
Het oude advies om altijd voor mager te kiezen, staat steeds vaker ter discussie. Dit onderzoek laat zien dat dagelijks volle zuivel eten bij mensen met overgewicht niet leidde tot meer gewicht of een hoger cholesterol en op een paar punten zelfs iets gunstiger uitpakte. Dat betekent niet dat je onbeperkt kaas en volle melk naar binnen kunt werken, maar de angst voor verzadigd vet in gewone zuivel lijkt minder terecht dan we lang dachten.
