Wat betekent HF?

De afkorting HF staat in de medische wereld voor hartfrequentie, ook wel hartslag genoemd. Het getal geeft aan hoe vaak je hart per minuut samenknijpt om bloed door je lichaam te pompen. Artsen en verpleegkundigen drukken de hartfrequentie uit in slagen per minuut (bpm, van het Engelse beats per minute). Het is een van de basiswaarden (naast bloeddruk, ademhalingsfrequentie en lichaamstemperatuur) die zorgverleners standaard controleren om een beeld te krijgen van iemands lichamelijke toestand.

Wat bepaalt je hartfrequentie?

Je hartfrequentie is geen vast getal. Het schommelt voortdurend, afhankelijk van wat je lichaam op dat moment nodig heeft. Bij inspanning hebben je spieren meer zuurstof nodig, waardoor het hart sneller gaat pompen. In rust daalt de frequentie weer. Daarnaast spelen factoren als genetische aanleg, lichamelijke fitheid, stressniveau, voeding, hormonale balans, medicijngebruik en omgevingstemperatuur een rol. Iemand die regelmatig beweegt, heeft doorgaans een lagere rustfrequentie dan iemand die weinig actief is, het hart is dan getraind en pompt per slag meer bloed rond.

Normale waarden

Bij volwassenen in rust ligt de hartfrequentie meestal tussen de 60 en 100 slagen per minuut. Getrainde sporters kunnen een rusthartslag hebben die flink onder de 60 ligt, zonder dat dit op een probleem wijst. Een hartfrequentie boven de 100 in rust wordt tachycardie genoemd, een frequentie onder de 60 heet bradycardie. Beide kunnen volkomen onschuldig zijn, maar soms wijzen ze op een onderliggend probleem met het hart of de stofwisseling.

Hoe wordt de hartfrequentie gemeten?

De eenvoudigste manier is met twee vingers op de binnenkant van je pols of aan de zijkant van je hals, waar je de hartslag kunt voelen. In de klinische praktijk wordt vaak een elektrocardiogram (ECG) gebruikt voor een nauwkeurige meting. Daarnaast zijn er tegenwoordig talloze draagbare apparaten (van sporthorloges tot smartphones) die de hartfrequentie meten via fotoplethysmografie (PPG). Deze techniek werkt door licht op de huid te schijnen en de subtiele veranderingen in lichtreflectie te meten die ontstaan bij elke hartslag. Onderzoek laat zien dat de nauwkeurigheid van zulke apparaten kan variëren, onder meer afhankelijk van huidtint, de druk waarmee het apparaat op de huid zit en de mate van beweging tijdens de meting. Nieuwere technieken, zoals remote PPG via een videocamera of radartechnologie, maken het zelfs mogelijk de hartfrequentie contactloos te meten.

Waarom is de hartfrequentie belangrijk?

De hartfrequentie geeft waardevolle informatie over hoe zwaar het lichaam wordt belast. In de sport wordt het gebruikt om trainingsintensiteit te sturen. In de geneeskunde helpt het bij het beoordelen van de conditie van het hart en het opsporen van ritmestoornissen. Een aanhoudend te hoge of te lage hartfrequentie, of een onregelmatig ritme, kan een signaal zijn dat er iets in het lichaam aandacht verdient.