Wat zijn schouderklachten?

Vrijwel iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken: schouderklachten. Het is een brede verzamelnaam voor allerlei vormen van pijn, stijfheid of beperkte beweeglijkheid in en rond de schouder. Omdat het schoudergewricht het meest beweeglijke gewricht van het lichaam is (je kunt je arm in bijna elke richting bewegen) is het ook kwetsbaar. Spieren, pezen, slijmbeurzen, het kapsel en het kraakbeen werken nauw samen en als er iets misgaat in een van die structuren, merk je dat al snel.

Hoe ontstaan schouderklachten?

De oorzaken lopen sterk uiteen. Vaak speelt overbelasting een rol: herhaalde bewegingen boven schouderhoogte, zwaar tilwerk of langdurig in dezelfde houding werken kunnen de pezen en slijmbeurzen irriteren. Een veelvoorkomende vorm is subacromiale schouderpijn, waarbij de pezen van de zogenaamde rotator cuff (een groep spieren die de schouderkop op zijn plek houdt) bekneld of geïrriteerd raken onder het schouderdak. Daarnaast kan een slijmbeursontsteking optreden, waarbij het kleine kussentje dat wrijving in het gewricht vermindert, ontstoken raakt. Bij een stijve schouder (ook wel frozen shoulder genoemd) trekt het gewrichtskapsel samen, waardoor de beweeglijkheid geleidelijk sterk afneemt. Slijtage van het kraakbeen, scheurtjes in pezen en kalkafzettingen zijn andere mogelijke oorzaken.

Wie krijgt er last van?

Schouderklachten behoren tot de meest voorkomende klachten van het bewegingsapparaat. Uit grootschalig onderzoek blijkt dat de prevalentie wereldwijd aanzienlijk is en dat vrouwen er iets vaker last van hebben dan mannen. De kans op schouderpijn neemt toe met de leeftijd, vooral vanaf het veertigste levensjaar. Mensen met fysiek belastend werk (denk aan bouwvakkers, schilders of verpleegkundigen) lopen een hoger risico dan mensen met zittend werk. Maar ook kantoorwerkers die langdurig achter een beeldscherm zitten, kunnen nek- en schouderklachten ontwikkelen door een gespannen houding. Bij sporters, vooral zwemmers, komt schouderpijn opvallend vaak voor door de enorme hoeveelheid herhaalde schouderbelasting tijdens trainingen.

Wat merk je eraan?

De klachten kunnen heel verschillend zijn. Sommige mensen voelen een scherpe pijn bij het optillen van de arm, anderen hebben een zeurende, constante pijn die ’s nachts erger wordt, vooral bij liggen op de aangedane schouder. Stijfheid kan het lastig maken om alledaagse dingen te doen: je jas aantrekken, iets uit een hoog kastje pakken of je haar kammen. Soms straalt de pijn uit naar de bovenarm of de nek. Bij chronische schouderklachten (pijn die langer dan drie maanden aanhoudt) kan de beweeglijkheid geleidelijk verder afnemen als de schouder minder wordt gebruikt, wat de klachten juist in stand houdt.

Schouderklachten zijn dus geen op zichzelf staande diagnose, maar een overkoepelende term voor een breed scala aan aandoeningen in het schoudergebied. De precieze oorzaak verschilt van persoon tot persoon en hangt samen met leeftijd, belasting en individuele kwetsbaarheid.