Medische termen beginnend met S

• Salmonella Salmonella is een groep bacteriën die via besmet voedsel of water in de darmen terechtkomt en daar een infectie (salmonellose) kan veroorzaken met diarree, koorts en buikkrampen. Lees meer →
• Samenstelling Samenstelling is in de farmacie een preparaat of product dat uit meer dan één bestanddeel is opgebouwd, zoals een werkzame stof in combinatie met hulpstoffen. Lees meer →
• Saponinen Saponinen zijn plantaardige stoffen (glycosiden) die van nature voorkomen in veel planten en groenten, een zeepachtig schuim vormen in water en de opname van cholesterol in de darm kunnen beïnvloeden. Lees meer →
• Sarcoïdose Sarcoïdose is een ontstekingsziekte waarbij kleine knobbeltjes (granulomen) ontstaan in organen, vooral in de longen en lymfeklieren, maar ook in de huid, ogen, lever en andere weefsels. Lees meer →
• Sarcopenie Sarcopenie is het verlies van spiermassa, spierkwaliteit en spierkracht dat samenhangt met veroudering en verminderde lichamelijke activiteit. Lees meer →
• Scarlatina Scarlatina, ook wel roodvonk genoemd, is een besmettelijke bacteriële infectieziekte die vooral bij kinderen voorkomt en zich kenmerkt door een kenmerkende rode huiduitslag, keelpijn en koorts. Lees meer →
• ScC Het Scientific Committee of the Nutri-Score (ScC) is het onafhankelijke wetenschappelijke comité dat het Nutri-Score-voedselkeuzelogo inhoudelijk beheert en de berekening ervan bijwerkt op basis van voedingswetenschap. Lees meer →
• SCF SCF staat voor Scientific Committee on Food, een voormalig Europees wetenschappelijk comité dat de Europese Commissie adviseerde over voedselveiligheid en voeding. In 2003 vervangen door EFSA. Lees meer →
• Schaal Een schaal is een gestandaardiseerd meetinstrument dat wordt gebruikt om iets te meten of te beoordelen, zoals de ernst van pijn of iemands kwaliteit van leven. Lees meer →
• Schaamlipkanker Schaamlipkanker is kanker die ontstaat in de vulva, het uitwendige deel van de vrouwelijke geslachtsorganen. De aandoening wordt ook wel vulvakanker genoemd en treft meestal de schaamlippen. Lees meer →
• Schaamluis Schaamluis is een klein, ongevleugeld parasitair insect (Pthirus pubis) dat zich voedt met menselijk bloed en vooral voorkomt in het schaamhaar. De schaamluis wordt ook wel 'platje' genoemd. Lees meer →
• Schade aan de ogen bij diabetes Schade aan de ogen bij diabetes is oogschade die ontstaat doordat langdurig verhoogde bloedsuikerspiegels de kleine bloedvaten in het netvlies beschadigen, wat kan leiden tot gezichtsverlies. Lees meer →
• Schadelijke stoffen Schadelijke stoffen zijn stoffen die bij inname, inademen of contact schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid, zoals zware metalen, dioxines, PFAS en acrylamide. Lees meer →
• Scheelzien bij kinderen Scheelzien bij kinderen is een oogstandafwijking waarbij de ogen van een kind niet dezelfde richting op kijken, waardoor ze niet tegelijk op hetzelfde punt gericht zijn. Het wordt ook wel strabisme genoemd. Lees meer →
• Scheenbeenklachten Scheenbeenklachten zijn pijn aan de binnenkant van het scheenbeen, meestal veroorzaakt door overbelasting bij sport zoals hardlopen. In medische termen heten ze ook wel mediaal tibiaal stress-syndroom (MTSS). Lees meer →
• Scheurbuik Scheurbuik is een ziekte die ontstaat door een langdurig en ernstig tekort aan vitamine C, met als kenmerkende verschijnselen bloedingen, tandvleesaandoeningen, bloedarmoede en een slechte wondgenezing. Lees meer →
• Schijf van Vijf De Schijf van Vijf is een Nederlands voorlichtingsmodel van het Voedingscentrum dat vijf groepen voedingsmiddelen toont waaruit een gezond dagelijks eetpatroon is opgebouwd. Lees meer →
• Schildklier De schildklier is een vlindervormige klier vooraan in de hals die hormonen aanmaakt die onder meer de stofwisseling, hartslag, lichaamstemperatuur en groei reguleren. Lees meer →
• Schildklierkanker Schildklierkanker is kanker die ontstaat in de schildklier, een vlindervormige klier vooraan in de hals die hormonen aanmaakt voor onder meer de stofwisseling, hartslag en lichaamstemperatuur. Lees meer →
• Schildkliermedicatie Schildkliermedicatie bestaat uit geneesmiddelen die het tekort aan schildklierhormonen aanvullen bij mensen met een te traag werkende schildklier (hypothyreoïdie). Lees meer →
• Schildklierproblemen Schildklierproblemen is de verzamelnaam voor aandoeningen waarbij de schildklier te snel, te langzaam of afwijkend functioneert, waardoor de hormoonhuishouding verstoord raakt. Lees meer →
• Schimmelgifstoffen Schimmelgifstoffen zijn giftige stoffen die door bepaalde schimmels worden aangemaakt en via voedsel of diervoeder bij mens en dier terecht kunnen komen. Ze worden ook wel mycotoxines genoemd. Lees meer →
• Schimmelnagels Schimmelnagels zijn een schimmelinfectie van de nagel, waarbij de nagel verkleurt, verdikt en brokkelig wordt. Ze komen vooral voor aan de teennagels en worden ook wel kalknagels of onychomycose genoemd. Lees meer →
• Schimmels Schimmels (fungi) zijn een grote groep organismen die niet tot de planten of de dieren behoren. De groep omvat onder meer gisten, draadschimmels en paddenstoelen. Ze spelen een belangrijke rol in de natuur en in de menselijke gezondheid. Lees meer →
• Schisis Schisis is een aangeboren spleet in de bovenlip, kaak en/of het gehemelte, ontstaan doordat delen van het gezicht zich tijdens de vroege ontwikkeling in de baarmoeder niet volledig sluiten. Lees meer →
• Schisis palatina Schisis palatina is een aangeboren spleet in het gehemelte (het dak van de mond), waarbij de twee helften tijdens de ontwikkeling in de baarmoeder niet volledig naar elkaar toe zijn gegroeid. Lees meer →
• Schistosomiasis (bilharzia) Schistosomiasis (bilharzia) is een parasitaire infectie die wordt veroorzaakt door schistosomen (bloedzuigwormen) die via besmet zoet water het lichaam binnendringen en organen zoals lever, darmen en blaas kunnen aantasten. Lees meer →
• Schizofrenie Schizofrenie is een chronische psychiatrische aandoening waarbij het denken, waarnemen, voelen en gedrag verstoord raken, met symptomen als wanen, hallucinaties en verminderd sociaal functioneren. Lees meer →
• Schouderimpingement Schouderimpingement is een schoudersyndroom waarbij een pees in de schouder bekneld raakt of schuurt tegen bot of weefsel, wat pijn veroorzaakt bij het optillen van de arm. Lees meer →
• Schouderklachten Schouderklachten is de verzamelnaam voor pijn, stijfheid of bewegingsbeperking in of rond het schoudergewricht, met uiteenlopende oorzaken zoals overbelasting, slijtage of ontsteking. Lees meer →
• Schouderluxatie Een schouderluxatie is een ontwrichting van het schoudergewricht, waarbij de kop van het opperarmbeen uit de gewrichtskom van het schouderblad schiet. Lees meer →
• Schurft Schurft (scabiës) is een besmettelijke huidaandoening veroorzaakt door de schurftmijt (Sarcoptes scabiei), die zich ingraaft in de huid en hevige jeuk veroorzaakt. Lees meer →
• Schüsslerzout Schüsslerzout is een mineraalzout in homeopathische verdunning, ook wel celzout genoemd, dat wordt gebruikt binnen een alternatief gezondheidssysteem gebaseerd op de mineraalhuishouding van lichaamscellen. Lees meer →
• ScienceDirect ScienceDirect is een online databank van uitgeverij Elsevier die toegang biedt tot miljoenen wetenschappelijke en medische publicaties uit duizenden tijdschriften en e-books. Lees meer →
• Sclerodermie Sclerodermie is een zeldzame auto-immuunziekte waarbij het lichaam te veel bindweefsel aanmaakt, wat leidt tot verharding van de huid en mogelijk schade aan bloedvaten en inwendige organen. Lees meer →
• Scoliose Scoliose is een zijwaartse verkromming van de wervelkolom, waarbij de rug een S- of C-vorm aanneemt in plaats van recht te verlopen. Lees meer →
• Scopus Scopus is een van de grootste wetenschappelijke databases ter wereld, veel gebruikt voor het zoeken en analyseren van medische en voedingswetenschappelijke publicaties. Lees meer →
• Screening Screening is het gericht onderzoeken van mensen op een ziekte of aandoening terwijl er (nog) geen klachten of symptomen zijn, met als doel vroegtijdige opsporing. Lees meer →
• Secretie Secretie is het proces waarbij cellen of klieren stoffen aanmaken en afgeven aan hun omgeving, zoals hormonen, speeksel of maagsap. Lees meer →
• Sedativum Een sedativum is een middel dat het zenuwstelsel dempt, waardoor je rustiger wordt, je spanning afneemt en je makkelijker in slaap kunt vallen. Lees meer →
• SEH De Spoedeisende Hulp (SEH) is de afdeling in een ziekenhuis waar patiënten met acute, vaak levensbedreigende klachten direct medische zorg ontvangen, zonder afspraak. Lees meer →
• Seksueel overdraagbare infecties (soa) Seksueel overdraagbare infecties (soa) zijn infecties die voornamelijk worden overgedragen via seksueel contact, veroorzaakt door bacteriën, virussen of parasieten. Ze worden ook wel geslachtsziekten genoemd. Lees meer →
• Seksuele klachten mannen Seksuele klachten bij mannen is de verzamelnaam voor aanhoudende problemen met het seksueel functioneren, zoals erectieproblemen, te snel klaarkomen of verminderd seksueel verlangen. Lees meer →
• Seksuele klachten vrouwen Seksuele klachten bij vrouwen zijn aanhoudende problemen met verlangen, opwinding, orgasme of pijn tijdens seks, die persoonlijk leed veroorzaken. Lees meer →
• Selenium Selenium (ook wel seleen genoemd) is een spoorelement dat het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft, vooral voor de aanmaak van antioxiderende enzymen en een goed werkende schildklier. Lees meer →
• Semaglutide Semaglutide is een geneesmiddel dat de werking van het darmhormoon GLP-1 nabootst. Het wordt ingezet bij diabetes type 2 en obesitas en stimuleert de insulineafgifte, remt de eetlust en vertraagt de maagontlediging. Lees meer →
• Semantic Scholar Semantic Scholar is een gratis, op kunstmatige intelligentie gebaseerde zoekmachine waarmee je wetenschappelijke artikelen kunt doorzoeken, ontwikkeld door het Allen Institute for AI. Lees meer →
• Seniliteit Seniliteit is een verouderde term voor de geestelijke en lichamelijke achteruitgang die samenhangt met het ouder worden, vooral op het gebied van geheugen en denkvermogen. Tegenwoordig vervangen door termen als dementie of cognitieve achteruitgang. Lees meer →
• Senna Senna is een plant (Senna alexandrina) waarvan de bladeren van oudsher worden gebruikt als natuurlijk laxeermiddel bij obstipatie. Senna stimuleert de darmbewegingen en wordt wereldwijd veel toegepast in vrij verkrijgbare laxeermiddelen. Lees meer →
• Sennoside Sennoside is de werkzame stof in senna, een plantaardig laxeermiddel dat de darmbewegingen stimuleert en bij obstipatie wordt ingezet. Lees meer →
• Sensitiviteit Sensitiviteit is de mate waarin een diagnostische test in staat is om personen met een bepaalde aandoening correct als ziek te identificeren. Een hoge sensitiviteit betekent dat er weinig zieke mensen worden gemist. Lees meer →
• Sepsis Sepsis is een levensbedreigende aandoening waarbij het lichaam zo heftig reageert op een infectie dat de eigen organen beschadigd raken. Lees meer →
• Septische artritis Septische artritis is een ernstige gewrichtsontsteking die ontstaat doordat bacteriën of andere micro-organismen een gewricht binnendringen, met acute pijn, zwelling en koorts als kenmerkende verschijnselen. Lees meer →
• Serotonine Serotonine is een neurotransmitter die onder meer stemming, slaap, eetlust en spijsvertering beïnvloedt. Serotonine wordt grotendeels in de darmen aangemaakt en speelt zowel in de hersenen als in de rest van het lichaam een regulerende rol. Lees meer →
• Sesquiterpeen Sesquiterpeen is een natuurlijke stof die in veel planten voorkomt en behoort tot de terpenen, opgebouwd uit drie isopreengroepen met de molecuulformule C15H24. Lees meer →
• SFA SFA staat voor saturated fatty acids, oftewel verzadigde vetzuren. Dit zijn vetzuren zonder dubbele bindingen tussen de koolstofatomen in hun moleculaire keten. Lees meer →
• Sfincter Een sfincter is een ringvormige sluitspier die een lichaamsopening of doorgang kan afsluiten en openen, zoals de spier tussen slokdarm en maag of de sluitspier van de anus. Lees meer →
• Shigella Shigella is een groep bacteriën die darminfecties veroorzaakt, met name dysenterie (bloederige diarree). De infectie die erdoor ontstaat heet shigellose. Lees meer →
• Shin splints Shin splints is pijn aan de binnenzijde van het scheenbeen, meestal veroorzaakt door overbelasting bij hardlopen of andere intensieve activiteiten. In de medische wereld bekend als mediaal tibiaal stresssyndroom. Lees meer →
• SIBO SIBO staat voor Small Intestinal Bacterial Overgrowth: een aandoening waarbij zich abnormaal veel bacteriën in de dunne darm bevinden, wat leidt tot spijsverteringsklachten en soms voedingstekorten. Lees meer →
• Significant Significant betekent dat een uitkomst waarschijnlijk niet op toeval berust. In medisch onderzoek houdt dit in dat een gevonden verschil of effect groot genoeg is om niet zomaar door kans te worden verklaard. Lees meer →
• Sikkelcelanemie Sikkelcelanemie is een erfelijke bloedziekte waarbij rode bloedcellen een afwijkende sikkelvorm aannemen, waardoor ze minder zuurstof vervoeren en bloedvaten kunnen verstoppen. Lees meer →
• Silicium Silicium (Si) is een spoorelement dat van nature in het lichaam voorkomt en een rol speelt bij de opbouw en het onderhoud van bindweefsel, huid, haar en botten. Lees meer →
• Silicose Silicose is een beroepsziekte van de longen die ontstaat door langdurige inademing van fijn kwartsstof (silica), wat leidt tot littekenvorming en verlies van longfunctie. Lees meer →
• Singultus Singultus is de medische benaming voor de hik: onwillekeurige, herhaalde samentrekkingen van het middenrif gevolgd door het plotseling sluiten van de stemspleet, wat het typische 'hik'-geluid veroorzaakt. Lees meer →
• Sinusitis Sinusitis is een ontsteking van de neusbijholten, meestal veroorzaakt door een virale infectie (verkoudheid), soms door bacteriën, schimmels of allergie. Het gaat gepaard met een verstopte neus, drukgevoel in het gezicht en slijmafscheiding. Lees meer →
• Sirtuïnes Sirtuïnes zijn een familie van eiwitten die afhankelijk zijn van NAD+ en betrokken zijn bij de regulatie van stofwisseling, celreparatie, veroudering en ontstekingsprocessen. Lees meer →
• Sjögren-syndroom Het Sjögren-syndroom is een chronische auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem de klieren aantast die vocht produceren, wat vooral leidt tot droge ogen en een droge mond. Lees meer →
• Slaapapneu Slaapapneu is een slaapstoornis waarbij de ademhaling tijdens de slaap herhaaldelijk stopt of sterk vermindert, wat leidt tot verstoorde nachtrust en overmatige slaperigheid overdag. Lees meer →
• Slaaphygiëne Slaaphygiëne is een verzameling van gedragingen en omgevingsfactoren die bijdragen aan een goede nachtrust en het voorkomen van slaapproblemen. Lees meer →
• Slaaplatentie Slaaplatentie is de tijd die verstrijkt tussen het moment dat je gaat slapen en het moment waarop je daadwerkelijk in slaap valt. Lees meer →
• Slaapstoornis Een slaapstoornis is een aandoening waarbij het normale slaappatroon structureel verstoord is, waardoor je niet goed in slaap komt, niet doorslaapt, te veel slaapt of ongewoon gedrag vertoont tijdens de slaap. Lees meer →
• Slaapverlamming Slaapverlamming is een tijdelijke toestand waarbij je bij het in slaap vallen of wakker worden volledig bij bewustzijn bent, maar je lichaam niet kunt bewegen of spreken. Lees meer →
• Slaapwandelen Slaapwandelen is een slaapstoornis waarbij iemand tijdens de diepe slaap opstaat en rondloopt of andere handelingen uitvoert, zonder zich hiervan bewust te zijn. Lees meer →
• Slangenbeten Een slangenbeet is een verwonding die ontstaat wanneer een slang in de huid bijt, waarbij al dan niet gif wordt geïnjecteerd. Beten van gifslangen kunnen ernstige, soms levensbedreigende gevolgen hebben. Lees meer →
• Slapeloosheid Slapeloosheid is een slaapstoornis waarbij je moeilijk in slaap valt, 's nachts herhaaldelijk wakker wordt of te vroeg wakker wordt en niet meer kunt inslapen. Lees meer →
• SLE Systemische lupus erythematodes (SLE) is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem gezond weefsel in verschillende delen van het lichaam aanvalt, wat leidt tot ontstekingen in onder meer gewrichten, huid, nieren en andere organen. Lees meer →
• Slecht horen Slecht horen is een verminderd vermogen om geluiden waar te nemen, variërend van licht gehoorverlies tot volledige doofheid, in één of beide oren. Lees meer →
• Slecht zien en blind zijn Slecht zien en blind zijn verwijst naar een verminderd gezichtsvermogen dat niet volledig te corrigeren is met een bril of contactlenzen, variërend van licht verminderd zicht tot volledige blindheid. Lees meer →
• Slechte adem Slechte adem is een onaangenaam ruikende adem, ook wel halitose of foetor ex ore genoemd, meestal veroorzaakt door bacteriën in de mondholte die gassen produceren. Lees meer →
• Slijmbeursontsteking elleboog Slijmbeursontsteking aan de elleboog is een ontsteking van de slijmbeurs op de punt van de elleboog (olecranon), waardoor er zwelling, warmte en pijn ontstaat op de achterkant van de elleboog. Lees meer →
• Slijmoor Slijmoor is een aandoening waarbij zich slijm ophoopt in het middenoor, wat leidt tot verminderd gehoor. Het komt vooral voor bij jonge kinderen. Lees meer →
• Slijmvlies Slijmvlies is een dunne, vochtige weefsellaag die de binnenkant van lichaamsholten en organen bekleedt en slijm produceert ter bescherming. Lees meer →
• Slikproblemen Slikproblemen zijn moeite met het doorslikken van voedsel, vloeistoffen of speeksel. De medische term hiervoor is dysfagie. Lees meer →
• Slokdarm De slokdarm is de gespierde buis die je keel met je maag verbindt en waardoor voedsel, vloeistoffen en speeksel naar de maag worden getransporteerd. Lees meer →
• Slokdarmkanker Slokdarmkanker is kanker die ontstaat in de slokdarm, de gespierde buis die voedsel en vloeistoffen van de keel naar de maag transporteert. Lees meer →
• Slokdarmobstructie Slokdarmobstructie is een blokkade van de slokdarm doordat een vreemd voorwerp of een stuk voedsel is blijven steken, waardoor de doorgang geheel of gedeeltelijk wordt afgesloten. Lees meer →
• Smaakversterkers Smaakversterkers zijn stoffen die aan voedsel worden toegevoegd om de aanwezige smaak te versterken, zonder zelf een uitgesproken eigen smaak te hebben. Het bekendste voorbeeld is glutamaat (E 621). Lees meer →
• Smetplekken Smetplekken zijn verkleurde, geïrriteerde plekken in huidplooien die ontstaan door een combinatie van warmte, vocht en wrijving van huid op huid. Lees meer →
• Snel klaarkomen Snel klaarkomen is een seksuele klacht waarbij een man sneller een zaadlozing krijgt dan gewenst, met weinig of geen controle over het moment van klaarkomen. Lees meer →
• Snijwonden en schaafwonden Snijwonden zijn wonden veroorzaakt door een scherp voorwerp dat de huid doorsnijdt, terwijl schaafwonden ontstaan door wrijving of schuring waardoor de bovenste huidlagen beschadigd raken. Lees meer →
• Snurken Snurken is een ruw, trillend geluid dat tijdens de slaap ontstaat doordat lucht langs ontspannen weefsels in de bovenste luchtwegen stroomt en deze in trilling brengt. Lees meer →
• Soa Een seksueel overdraagbare aandoening (soa) is een infectie die voornamelijk wordt overgedragen via seksueel contact, zoals chlamydia, gonorroe, syfilis of hiv. Lees meer →
• Sociale-angststoornis Een sociale-angststoornis is een angststoornis waarbij iemand een aanhoudende, intense angst heeft om door anderen negatief beoordeeld te worden in sociale situaties, wat leidt tot vermijding en beperkingen in het dagelijks leven. Lees meer →
• Solanine en tomatine Solanine en tomatine zijn natuurlijke giftige stoffen (glycoalkaloïden) die voorkomen in nachtschadegewassen zoals aardappelen en tomaten en bij hoge inname maag-darmklachten kunnen veroorzaken. Lees meer →
• Somberheid Somberheid is een aanhoudend gevoel van verdriet, neerslachtigheid of leegte dat het dagelijks functioneren kan beïnvloeden en bij langere duur kan wijzen op een depressie. Lees meer →
• Sondevoeding Sondevoeding is vloeibare voeding die via een slangetje (sonde) rechtstreeks in de maag of dunne darm wordt gebracht bij mensen die niet of onvoldoende zelf kunnen eten. Lees meer →
• Spanningshoofdpijn Spanningshoofdpijn is de meest voorkomende vorm van hoofdpijn, gekenmerkt door een drukkende of knellende pijn aan beide zijden van het hoofd, zonder de heftige, kloppende aard van migraine. Lees meer →
• Spasme Een spasme is een onwillekeurige, plotselinge samentrekking van een of meer spieren die je niet zelf kunt sturen. Lees meer →
• Spataderen Spataderen zijn blijvend verwijde, kronkelende aderen vlak onder de huid, meestal in de benen, veroorzaakt door slecht functionerende kleppen in de aders. Lees meer →
• Speciale oefeningen tegen duizeligheid Speciale oefeningen tegen duizeligheid zijn gerichte bewegingsoefeningen, ook wel vestibulaire revalidatie genoemd, die het evenwichtssysteem trainen om duizeligheidsklachten te verminderen. Lees meer →
• Specificiteit Specificiteit is de mate waarin een diagnostische test in staat is om mensen zonder een bepaalde aandoening correct als gezond te identificeren. Lees meer →
• Speekselsteen Een speekselsteen is een verkalkt steentje dat zich vormt in een speekselklier of in de afvoerbuis van een speekselklier, waardoor de speekselafvoer geblokkeerd kan raken. Lees meer →
• SPF SPF staat voor sun protection factor (zonbeschermingsfactor) en is een getal op zonnebrandproducten dat aangeeft hoeveel bescherming ze bieden tegen zonnebrand door UV-B-straling. Hoe hoger het getal, hoe meer bescherming. Lees meer →
• Spiermassa Spiermassa is de totale hoeveelheid spierweefsel in het lichaam, voornamelijk bestaande uit skeletspieren die verantwoordelijk zijn voor beweging, houding en stofwisseling. Lees meer →
• Spierreuma Spierreuma (polymyalgia rheumatica) is een ontstekingsaandoening die pijn en stijfheid veroorzaakt in de spieren van nek, schouders en heupen, vooral bij mensen boven de 50 jaar. Lees meer →
• Spierziekte Spierziekte is de verzamelnaam voor aandoeningen waarbij spierweefsel geleidelijk zwakker wordt of afbreekt, vaak door genetische oorzaken. Lees meer →
• Spierziekte Duchenne Spierziekte Duchenne is een erfelijke spierziekte waarbij het eiwit dystrofine ontbreekt, waardoor spieren geleidelijk zwakker worden en afbreken. De ziekte treft vooral jongens en openbaart zich al op jonge leeftijd. Lees meer →
• Spijsvertering Spijsvertering is het proces waarbij je lichaam voedsel afbreekt tot kleine bestanddelen die kunnen worden opgenomen in het bloed en gebruikt als brandstof en bouwstenen. Lees meer →
• Spijsverteringskanaal Het spijsverteringskanaal is de doorlopende, gespierde buis die van de mond tot de anus loopt en waarin voedsel wordt verteerd en voedingsstoffen worden opgenomen. Lees meer →
• Spijsverteringsstoornis Een spijsverteringsstoornis is een afwijkende toestand die een of meer delen van het spijsverteringskanaal of de bijbehorende organen treft, waardoor de normale vertering van voedsel verstoord raakt. Lees meer →
• Spina bifida Spina bifida is een aangeboren aandoening waarbij de wervelkolom van een baby zich tijdens de vroege zwangerschap niet volledig sluit, wat kan leiden tot schade aan het ruggenmerg en de zenuwen. Lees meer →
• Spinale musculaire atrofie Spinale musculaire atrofie (SMA) is een zeldzame erfelijke spierziekte waarbij motorische zenuwcellen in het ruggenmerg geleidelijk verloren gaan, wat leidt tot toenemende spierzwakte en afname van spiermassa. Lees meer →
• Spiraaltje Een spiraaltje is een klein, T-vormig voorbehoedmiddel dat in de baarmoeder wordt geplaatst om zwangerschap te voorkomen. Er bestaan koperspiraaltjes en hormoonspiraaltjes. Lees meer →
• SpO2 SpO2 staat voor perifere zuurstofsaturatie: het percentage hemoglobine in je bloed dat op dat moment zuurstof bij zich draagt, gemeten via de huid. Lees meer →
• Spoelwormen Spoelwormen zijn parasitaire rondwormen die in de darmen van mensen en dieren leven. De meest voorkomende menselijke spoelworm is Ascaris lumbricoides. Lees meer →
• Spondylolisthesis Spondylolisthesis is een rugaandoening waarbij een wervel ten opzichte van de onderliggende wervel verschuift, meestal in de lage rug. Lees meer →
• Sportblessure Een sportblessure is lichamelijk letsel dat ontstaat tijdens het beoefenen van sport of lichamelijke inspanning, variërend van lichte verrekkingen tot ernstige breuken of scheuren. Lees meer →
• Springersknie Springersknie is een overbelastingsblessure van de knieschijfpees, waarbij pijn ontstaat aan de voorkant van de knie. Het komt vooral voor bij sporters die veel springen of sprinten. Lees meer →
• Spruw Spruw is een schimmelinfectie in de mond, veroorzaakt door overgroei van de gist Candida albicans. Het komt vooral voor bij baby's, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem. Lees meer →
• Spugen bij baby's Spugen bij baby's is het terugkomen van maaginhoud via de mond bij zuigelingen, meestal een onschuldig en veelvoorkomend verschijnsel dat samenhangt met de nog onrijpe sluitspier van de maag. Lees meer →
• SSRI Een selectieve serotonine-heropnameremmer (SSRI) is een type antidepressivum dat de heropname van serotonine in zenuwcellen remt, waardoor er meer serotonine beschikbaar blijft in de hersenen. Lees meer →
• Staar Staar is een troebeling van de ooglens waardoor het zicht geleidelijk verslechtert. Het komt vooral voor bij ouderen en is wereldwijd een van de belangrijkste oorzaken van slechtziendheid. Lees meer →
• Staar bij volwassenen Staar bij volwassenen is een troebeling van de ooglens waardoor het zicht geleidelijk verslechtert. Het komt vooral voor bij ouderen en is wereldwijd een van de belangrijkste oorzaken van verminderd gezichtsvermogen. Lees meer →
• Staar in de kindertijd Staar in de kindertijd is een troebeling van de ooglens die al bij de geboorte aanwezig is of zich in de kinderjaren ontwikkelt, waardoor het zicht verminderd raakt. Lees meer →
• Stacking Stacking is het gelijktijdig gebruiken van meerdere supplementen of voedingsstoffen met als doel een gecombineerd of versterkt effect te bereiken. Lees meer →
• Stafylokokkeninfectie Een stafylokokkeninfectie is een infectie die wordt veroorzaakt door stafylokokkenbacteriën, die variëren van milde huidinfecties tot ernstige, levensbedreigende aandoeningen zoals bloedvergiftiging. Lees meer →
• Stamcel Een stamcel is een ongespecialiseerde cel die zichzelf kan vernieuwen en zich kan ontwikkelen tot verschillende gespecialiseerde celtypen in het lichaam. Lees meer →
• Standaardbehandeling Een standaardbehandeling is een medische behandeling die breed geaccepteerd is door zorgprofessionals en algemeen wordt toegepast als de gangbare aanpak voor een bepaalde aandoening. Lees meer →
• Standaardisering Standaardisering is een proces waarbij fabrikanten zorgen voor een gelijkblijvende samenstelling en kwaliteit van hun producten, van de ene productiecharge tot de andere. Lees meer →
• Standaardreferentiemateriaal Standaardreferentiemateriaal is een geauthenticeerd materiaal dat dient als meetreferentie in laboratoria, zodat uitslagen betrouwbaar en onderling vergelijkbaar zijn. Lees meer →
• Staphylococcus aureus Staphylococcus aureus is een veelvoorkomende bacterie die van nature op de huid en in de neus leeft, maar bij het binnendringen van het lichaam uiteenlopende infecties kan veroorzaken, van huidontstekingen tot bloedvergiftiging. Lees meer →
• Statine Een statine behoort tot een groep cholesterolverlagende geneesmiddelen die de aanmaak van cholesterol in het lichaam remmen, voornamelijk in de lever. Lees meer →
• Statistisch effect Statistisch effect is een meetbare, wiskundige maat die aangeeft hoe groot het verschil of het verband tussen groepen in een onderzoek is. Lees meer →
• Statistisch significant Statistisch significant betekent dat een verschil tussen groepen in een onderzoek waarschijnlijk niet op toeval berust, maar op een werkelijk effect wijst. Lees meer →
• Statistisch verschil Een statistisch verschil is een meetbaar verschil tussen twee of meer groepen dat groter is dan je op basis van toeval alleen zou verwachten. Lees meer →
• Statistische significantie Statistische significantie is een maat die aangeeft of een onderzoeksresultaat waarschijnlijk niet op toeval berust, maar een werkelijk verschil of verband weerspiegelt. Lees meer →
• StC Het Steering Committee (StC) van de Nutri-Score is het internationale bestuursorgaan dat toezicht houdt op de doorontwikkeling en wetenschappelijke onderbouwing van het Nutri-Score voedselkeuzelogo. Lees meer →
• Steekwonden van kwal en andere zeedieren Steekwonden van kwal en andere zeedieren zijn huidbeschadiging en vergiftigingsverschijnselen die ontstaan wanneer kwallen of andere giftige zeedieren met hun nestelcellen gif in de huid brengen. Lees meer →
• Steenpuist Een steenpuist (furunkel) is een pijnlijke, met pus gevulde ontsteking van een haarzakje diep in de huid, meestal veroorzaakt door de bacterie Staphylococcus aureus. Lees meer →
• STEMI STEMI is een ernstig type hartinfarct waarbij een kransslagader volledig is afgesloten, zichtbaar als een kenmerkende verhoging van het ST-segment op het ecg. Lees meer →
• Stemmen horen Stemmen horen is het waarnemen van stemmen of gesproken woorden zonder dat er een externe geluidsbron aanwezig is. Dit is een vorm van auditieve hallucinatie die zowel bij psychische aandoeningen als bij gezonde mensen kan voorkomen. Lees meer →
• Sterilisatie (vrouw) Sterilisatie bij de vrouw is een permanente vorm van anticonceptie waarbij de eileiders chirurgisch worden afgesloten of verwijderd, zodat een vrouw niet meer zwanger kan worden. Lees meer →
• Sterilisatie bij de man Sterilisatie bij de man is een kleine chirurgische ingreep waarbij de zaadleiders worden doorgesneden en afgesloten, waardoor een man permanent onvruchtbaar wordt. Lees meer →
• Sterke pijnstillers Sterke pijnstillers zijn pijnstillers op basis van opioïden, die werken via de opioïdreceptoren in het zenuwstelsel en worden ingezet bij matige tot ernstige pijn. Lees meer →
• Sternutatie Sternutatie is de medische term voor niezen: een plotselinge, krachtige en onwillekeurige uitstoot van lucht door neus en mond, meestal als reactie op prikkeling van het neusslijmvlies. Lees meer →
• Steroïde Een steroïde is een vetachtige stof met een kenmerkende ringstructuur die in het lichaam voorkomt als hormoon (zoals testosteron of oestrogeen) en ook synthetisch kan worden gemaakt. Lees meer →
• Stevens-Johnsonsyndroom Het Stevens-Johnsonsyndroom is een zeldzame maar ernstige huidreactie, meestal veroorzaakt door medicijnen, waarbij de huid loslaat en slijmvliezen ontsteken. Het wordt beschouwd als een medisch noodgeval. Lees meer →
• Stikstof Stikstof is een kleur- en reukloos gas dat het grootste deel van de lucht uitmaakt en als bouwsteen van eiwitten en DNA een onmisbaar element is voor al het leven. Lees meer →
• Stimulans Een stimulans is een stof die de activiteit van de hersenen en het lichaam verhoogt, waardoor je alerter wordt en je hartslag, bloeddruk en ademhaling toenemen. Lees meer →
• Stoma Een stoma is een chirurgisch aangelegde opening in de buikwand waardoor ontlasting of urine het lichaam kan verlaten, als de normale weg daarvoor niet (meer) mogelijk is. Lees meer →
• Stoppen met medicijnen tegen problemen met plassen Stoppen met medicijnen tegen problemen met plassen is het afbouwen of staken van geneesmiddelen die worden voorgeschreven bij plasklachten, zoals middelen tegen overactieve blaas of bij een vergrote prostaat. Lees meer →
• Stoppen met roken Stoppen met roken is het proces waarbij iemand definitief het roken van tabak beëindigt, ook wel rookstop genoemd. Lees meer →
• Stotteren Stotteren is een spraakstoornis waarbij het vloeiend spreken wordt onderbroken door onwillekeurige herhalingen, verlengingen of blokkades van klanken, lettergrepen of woorden. Lees meer →
• Strabisme Strabisme is een oogafwijking waarbij de ogen niet in dezelfde richting kijken, ook wel scheelzien of loensen genoemd. Lees meer →
• Strakke voorhuid Een strakke voorhuid is een voorhuid die zich niet of moeilijk over de eikel laat terugtrekken, ook wel phimosis of voorhuidvernauwing genoemd. Lees meer →
• Streptococcus A Streptococcus A is een bacterie (Streptococcus pyogenes) die uiteenlopende infecties kan veroorzaken, van milde keelontsteking en huidinfecties tot ernstige, levensbedreigende aandoeningen. Lees meer →
• Stress Stress is een lichamelijke en geestelijke spanningsreactie die optreedt wanneer iemand zich onder druk gezet voelt door omstandigheden of gebeurtenissen. Lees meer →
• Striae Striae zijn streepvormige littekens in de huid die ontstaan wanneer de huid sneller wordt uitgerekt dan het bindweefsel kan bijhouden, bijvoorbeeld tijdens zwangerschap, puberteit of snelle gewichtstoename. Lees meer →
• Structuur/functieclaim Een structuur/functieclaim is een bewering op het etiket van een voedingsmiddel of supplement die beschrijft hoe het product de werking van het lichaam kan beïnvloeden, zonder dat een specifieke ziekte mag worden genoemd. Lees meer →
• Struma Struma is een vergroting van de schildklier, ook wel bekend als krop. Dit kan ontstaan door jodiumtekort, verstoorde hormoonproductie of knobbels in de schildklier. Lees meer →
• Stuitligging Stuitligging is een positie van de baby in de baarmoeder waarbij niet het hoofd, maar de billen of voeten naar beneden gericht zijn richting het geboortekanaal. Lees meer →
• Subarachnoidale bloeding Een subarachnoidale bloeding is een bloeding in de ruimte tussen de hersenen en het spinnenwebvlies (arachnoidea), meestal veroorzaakt door het scheuren van een aneurysma in een hersenslagader. Lees meer →
• Subcutaan Subcutaan betekent onderhuids en verwijst naar alles wat zich direct onder de huid bevindt, zoals weefsel, injecties of implantaten. Lees meer →
• Subcutaan vet Subcutaan vet is vetweefsel dat zich direct onder de huid bevindt, ook wel onderhuids vet genoemd. Het vormt de diepste laag van de huid en dient als energieopslag, isolatie en bescherming. Lees meer →
• Subduraal hematoom Een subduraal hematoom is een bloedophoping tussen het harde hersenvlies (dura mater) en het spinnenwebvlies (arachnoidea) rondom de hersenen, meestal veroorzaakt door een hoofdletsel. Lees meer →
• Subjectief Subjectief betekent gebaseerd op persoonlijke ervaring, kennis, mening of gevoel en niet uitsluitend op meetbare feiten. In de geneeskunde verwijst het naar klachten of bevindingen die alleen de patiënt zelf kan waarnemen. Lees meer →
• Subjectieve meting Een subjectieve meting is een meetmethode waarbij iemand zelf een beoordeling geeft over iets dat niet objectief meetbaar is, zoals pijn, vermoeidheid of welbevinden. Lees meer →
• Subjectieve verbetering Subjectieve verbetering is een verbetering die iemand zelf ervaart en rapporteert, maar die niet objectief meetbaar is door een zorgverlener. Bijvoorbeeld: 'Ik voel me beter.' Lees meer →
• Subklinisch Subklinisch verwijst naar een stadium van een ziekte of aandoening waarbij er nog geen merkbare klachten of zichtbare verschijnselen zijn, maar waarbij er op biologisch niveau al wel iets aan de hand is. Lees meer →
• Sublinguaal Sublinguaal betekent onder de tong: een stof wordt daar toegediend en via het slijmvlies snel in de bloedbaan opgenomen. Vaak gebruikt bij supplementen zoals vitamine B12 of bij geneesmiddelen die snel moeten werken. Lees meer →
• Sucrase Sucrase is een spijsverteringsenzym dat sucrose (tafelsuiker) splitst in de enkelvoudige suikers glucose en fructose. Lees meer →
• Sucrose Sucrose is een disacharide (tweevoudige suiker) dat bestaat uit een glucose- en een fructose-eenheid, beter bekend als gewone tafelsuiker. Lees meer →
• Suiker Suiker is de verzamelnaam voor zoet smakende koolhydraten (mono- en disachariden) die van nature in voedsel voorkomen of eraan worden toegevoegd en die het lichaam als brandstof gebruikt. Lees meer →
• Sulfietallergie (overgevoeligheid) Sulfietallergie is een overgevoeligheidsreactie op sulfieten, conserveermiddelen die veel voorkomen in voedingsmiddelen, dranken en medicijnen. Het is geen echte allergie maar een intolerantie, waarbij vooral mensen met astma risico lopen. Lees meer →
• Sulforafaan Sulforafaan is een zwavelhoudende plantenstof uit kruisbloemige groenten zoals broccoli, die in het lichaam werkt als een krachtige indirecte antioxidant en beschermende eigenschappen heeft. Lees meer →
• Superfood Superfood is een marketingterm voor voedingsmiddelen waarvan wordt beweerd dat ze door een uitzonderlijk hoge voedingswaarde extra gezondheidsvoordelen bieden. Lees meer →
• Superoxide dismutase Superoxide dismutase is een enzym dat schadelijke zuurstofradicalen (superoxide) in cellen omzet in gewone zuurstof en waterstofperoxide en daarmee een belangrijke antioxidant vormt. Lees meer →
• Supplement Een supplement is een product met vitamines, mineralen of andere voedingsstoffen dat bedoeld is als aanvulling op de dagelijkse voeding. Lees meer →
• Supraventriculaire tachycardie Supraventriculaire tachycardie is een hartritmestoornis waarbij het hart plotseling veel sneller gaat kloppen door verstoorde elektrische signalen in de bovenste hartkamers (boezems), met een hartslag die doorgaans tussen de 150 en 220 slagen per minuut ligt. Lees meer →
• Syfilis Syfilis is een seksueel overdraagbare infectie veroorzaakt door de bacterie Treponema pallidum, die zich in verschillende stadia ontwikkelt en zonder behandeling ernstige orgaanschade kan veroorzaken. Lees meer →
• Sympathisch zenuwstelsel Het sympathisch zenuwstelsel is het deel van het autonome zenuwstelsel dat het lichaam activeert bij stress, inspanning of gevaar en zorgt voor de vecht-of-vluchtreactie. Lees meer →
• Symptoom Een symptoom is een waarneembaar verschijnsel of klacht die wijst op de aanwezigheid van een ziekte of aandoening. Voorbeelden zijn pijn, koorts, vermoeidheid en misselijkheid. Lees meer →
• Synaptische spleet De synaptische spleet is de smalle ruimte tussen twee zenuwcellen (of tussen een zenuwcel en bijvoorbeeld een spiercel) waardoor signaalstoffen worden uitgewisseld om prikkels over te dragen. Lees meer →
• Synbiotica Synbiotica zijn producten die zowel probiotica (levende micro-organismen) als prebiotica (voedingsvezels voor die micro-organismen) bevatten, bedoeld om de darmgezondheid te ondersteunen. Lees meer →
• Syndroom Een syndroom is een vaste combinatie van symptomen die samen voorkomen en gezamenlijk een herkenbaar ziektebeeld vormen, zonder dat er altijd één duidelijke oorzaak bekend is. Lees meer →
• Syndroom van Edwards (trisomie 18) Het syndroom van Edwards (trisomie 18) is een zeldzame genetische aandoening waarbij er drie kopieën van chromosoom 18 aanwezig zijn in plaats van twee, wat leidt tot ernstige ontwikkelingsproblemen. Lees meer →
• Syndroom van Gilbert Het syndroom van Gilbert is een onschuldige, erfelijke leveraandoening waarbij het lichaam bilirubine minder goed verwerkt, wat af en toe een licht gele verkleuring van huid en ogen kan veroorzaken. Lees meer →
• Syndroom van Patau Het syndroom van Patau is een ernstige aangeboren chromosoomafwijking waarbij chromosoom 13 drie keer voorkomt in plaats van twee, wat leidt tot meerdere lichamelijke afwijkingen en een zeer beperkte levensverwachting. Lees meer →
• Syndroom van Tietze Het syndroom van Tietze is een zeldzame, onschuldige aandoening waarbij het kraakbeen tussen de ribben en het borstbeen ontstoken raakt, wat pijn en zwelling aan de voorkant van de borstkas veroorzaakt. Lees meer →
• Synergetisch Synergetisch is de eigenschap waarbij het gecombineerde effect van twee of meer stoffen of factoren groter is dan de som van hun afzonderlijke effecten. Lees meer →
• Synergie Synergie is het verschijnsel waarbij twee of meer stoffen of factoren samen een groter effect hebben dan je zou verwachten op basis van hun afzonderlijke werking. Lees meer →
• Synergist Een synergist is een stof of spier die de werking van een andere stof of spier versterkt, zonder zelf die werking te hebben. Lees meer →
• Synthese Synthese is het proces waarbij het lichaam (of een laboratorium) nieuwe stoffen opbouwt door kleinere bouwstenen samen te voegen, zoals de aanmaak van vitamine D in de huid onder invloed van zonlicht. Lees meer →
• Synthetisch Synthetisch betekent kunstmatig vervaardigd door het samenvoegen van onderdelen, in tegenstelling tot wat van nature voorkomt. De term wordt vaak gebruikt voor stoffen die in een laboratorium zijn gemaakt. Lees meer →
• Systematische review Een systematische review is een gestructureerde onderzoeksmethode waarbij alle beschikbare wetenschappelijke studies over een specifieke vraag systematisch worden verzameld, beoordeeld en samengevat. Lees meer →