Medische termen beginnend met N

• Na Na is het scheikundige symbool voor natrium, een mineraal dat in het lichaam een belangrijke rol speelt bij de vochtbalans, zenuwgeleiding en spierfunctie. Lees meer →
• NAC NAC is de afkorting van N-acetylcysteïne, een stof die in het lichaam wordt omgezet in glutathion en daarmee bijdraagt aan de antioxidantafweer en ontgifting. Lees meer →
• Nachtdiensten en gezondheid Nachtdiensten en gezondheid gaat over de invloed van werken in de nacht op het lichaam en de gezondheid, waarbij verstoring van het dag-en-nachtritme kan leiden tot slaapproblemen, vermoeidheid en een verhoogd risico op chronische aandoeningen. Lees meer →
• Nachtmerries en nachtangsten Nachtmerries zijn beangstigende dromen waaruit je wakker wordt, terwijl nachtangsten (pavor nocturnus) heftige angstepisodes zijn tijdens de diepe slaap waarbij je niet echt wakker bent. Lees meer →
• Nachtzweten Nachtzweten is herhaald overmatig zweten tijdens de slaap, onafhankelijk van de omgevingstemperatuur. Kan een onschuldig verschijnsel zijn, maar ook wijzen op een onderliggende medische oorzaak. Lees meer →
• Nanodeeltjes in voeding Nanodeeltjes in voeding zijn zeer kleine deeltjes, kleiner dan 100 nanometer, die van nature in voedsel voorkomen of bewust aan voedingsproducten worden toegevoegd om eigenschappen zoals kleur, textuur of houdbaarheid te verbeteren. Lees meer →
• Naproxen Naproxen is een langwerkend pijnstillend en ontstekingsremmend geneesmiddel uit de groep van NSAID's, met ook een koortsverlagend effect. Lees meer →
• Narcolepsie Narcolepsie is een chronische neurologische aandoening waarbij de hersenen het slaap-waakritme niet goed kunnen reguleren, wat leidt tot extreme slaperigheid overdag en plotselinge slaapaanvallen. Lees meer →
• Nare bevalling Een nare bevalling is een bevalling die door de moeder als zeer beangstigend, pijnlijk of traumatisch is ervaren, soms met langdurige psychische gevolgen zoals herbelevingen of posttraumatische stress. Lees meer →
• Nasaal Nasaal betekent betrekking hebbend op de neus. De term wordt in de geneeskunde gebruikt om aan te geven dat iets met de neus of de neusholte te maken heeft. Lees meer →
• Nasofarynxkanker Nasofarynxkanker is kanker die ontstaat in de nasofarynx, het bovenste deel van de keelholte achter de neus. Dit zeldzame type kanker komt vooral voor in Zuidoost-Azië en Zuid-China en is sterk geassocieerd met het Epstein-Barrvirus. Lees meer →
• National Institutes of Health De National Institutes of Health (NIH) zijn de belangrijkste federale onderzoeksinstelling van de Verenigde Staten op het gebied van biomedisch en gezondheidswetenschappelijk onderzoek. Lees meer →
• Natrium Natrium is een mineraal dat een centrale rol speelt in de vochtbalans, bloeddrukregulatie en het functioneren van zenuw- en spiercellen in het lichaam. Lees meer →
• Natural Medicines Database Natural Medicines Database is een uitgebreide, wetenschappelijk onderbouwde databank met informatie over natuurlijke middelen, voedingssupplementen, vitaminen, mineralen en alternatieve therapieën. Lees meer →
• Nature Nature is een toonaangevend Brits wetenschappelijk tijdschrift dat wekelijks peer-reviewed onderzoek publiceert op een breed scala aan gebieden, waaronder gezondheid, voeding en levenswetenschappen. Lees meer →
• Natuurgeneeskunde en voeding Natuurgeneeskunde en voeding is een benadering binnen de natuurgeneeskunde die voeding beschouwt als middel om gezondheid te ondersteunen en klachten te voorkomen, vanuit het idee dat het lichaam zichzelf kan herstellen met de juiste voedingsstoffen. Lees meer →
• Navelbreuk Een navelbreuk is een uitstulping bij de navel, waarbij buikinhoud (zoals darm of vetweefsel) door een zwakke plek in de buikwand naar buiten puilt. Lees meer →
• Navelbreuk bij kinderen Een navelbreuk bij kinderen is een uitstulping bij de navel van een kind, veroorzaakt doordat buikinhoud door een opening in de buikwandspieren naar buiten puilt. Lees meer →
• NDA panel Het NDA Panel is een wetenschappelijk expertpanel van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) dat adviseert over voeding, nieuwe voedingsmiddelen en voedselallergenen. Lees meer →
• NE NE staat voor niacine-equivalent, een rekeneenheid die aangeeft hoeveel niacine (vitamine B3) het lichaam in totaal kan verkrijgen uit voeding, inclusief de omzetting van het aminozuur tryptofaan. Lees meer →
• Necrose Necrose is het plaatselijk afsterven van lichaamscellen of weefsel, meestal doordat de bloedtoevoer wegvalt of door directe beschadiging van buitenaf. Lees meer →
• Necrotiserende enterocolitis Necrotiserende enterocolitis (NEC) is een ernstige darmziekte bij te vroeg geboren baby's, waarbij een deel van het darmweefsel afsterft door verminderde doorbloeding en mogelijk een bacteriële infectie. Lees meer →
• Necrotiserende fasciitis Necrotiserende fasciitis is een zeldzame, levensbedreigende bacteriële infectie die zich razendsnel verspreidt door de diepere weefsels onder de huid en daarbij huid, vetweefsel en bindweefsel (fascie) vernietigt. Lees meer →
• Nefrotisch syndroom bij kinderen Nefrotisch syndroom bij kinderen is een nieraandoening waarbij de nieren grote hoeveelheden eiwit lekken naar de urine, wat leidt tot zwelling, een laag eiwitgehalte in het bloed en een verhoogd cholesterolgehalte. Lees meer →
• Negatieve feedback Negatieve feedback is een regulatiemechanisme in het lichaam waarbij het resultaat van een proces wordt gebruikt om datzelfde proces af te remmen, zodat er een stabiel evenwicht ontstaat. Lees meer →
• NEJM NEJM is de afkorting van The New England Journal of Medicine, een van de meest invloedrijke en meest geciteerde medische tijdschriften ter wereld. Lees meer →
• Nek-hernia Een nek-hernia is een uitstulping van een tussenwervelschijf in de nek (cervicale wervelkolom), waarbij zenuwwortels of het ruggenmerg bekneld kunnen raken, wat pijn, tintelingen of krachtsverlies in de arm kan veroorzaken. Lees meer →
• Neonatale herpes Neonatale herpes is een infectie met het herpes simplex virus (HSV) bij pasgeborenen, opgelopen rond de geboorte, die de huid, ogen, mond, het zenuwstelsel of inwendige organen kan aantasten. Lees meer →
• Neonatale icterus Neonatale icterus is geelzucht bij pasgeboren baby's, veroorzaakt door een tijdelijk verhoogd bilirubinegehalte in het bloed dat een gele verkleuring van huid en ogen geeft. Lees meer →
• Neoplasie Neoplasie is de nieuwvorming van weefsel in het lichaam, waarbij cellen zich ongecontroleerd vermeerderen. De term wordt zowel voor goedaardige als kwaadaardige gezwellen (tumoren) gebruikt. Lees meer →
• Nervus vagus De nervus vagus is de tiende hersenzenuw, ook wel de zwervende zenuw genoemd. Deze zenuw verbindt de hersenen met onder andere het hart, de longen en het spijsverteringskanaal en speelt een grote rol in het parasympathische zenuwstelsel. Lees meer →
• Netelroos Netelroos (urticaria) is een huidreactie waarbij plotseling jeukende, rode of roze bulten op de huid verschijnen, vaak als gevolg van een allergische reactie of andere prikkel. Lees meer →
• Netvlies Het netvlies (retina) is de lichtgevoelige weefsellaag aan de binnenkant van de achterwand van het oog, die lichtprikkels omzet in zenuwsignalen en via de oogzenuw naar de hersenen stuurt. Lees meer →
• Netvliesloslating Netvliesloslating is een aandoening waarbij het netvlies (retina) loslaat van de onderliggende weefsellaag achterin het oog, wat zonder ingrijpen kan leiden tot ernstig gezichtsverlies. Lees meer →
• Neuraalbuisdefecten Neuraalbuisdefecten zijn aangeboren afwijkingen van de hersenen en het ruggenmerg, ontstaan doordat de neuraalbuis zich in de eerste weken van de zwangerschap niet volledig sluit. Lees meer →
• Neuritis vestibularis Neuritis vestibularis is een plotselinge ontsteking van de evenwichtszenuw in het binnenoor, die heftige draaiduizeligheid veroorzaakt zonder gehoorverlies. Lees meer →
• Neurofibromatose type 1 (NF1) Neurofibromatose type 1 (NF1) is een erfelijke aandoening waarbij goedaardige gezwellen groeien op zenuwen en huid, vaak gepaard met bruine huidvlekken en uiteenlopende klachten aan het zenuwstelsel, skelet en ogen. Lees meer →
• Neurofibromatose type 2 (NF2) Neurofibromatose type 2 (NF2) is een zeldzame erfelijke aandoening waarbij goedaardige tumoren groeien op zenuwen in de hersenen, het binnenoor en het ruggenmerg, met gehoorverlies als meest kenmerkend gevolg. Lees meer →
• Neurologisch Neurologisch betekent alles wat te maken heeft met het zenuwstelsel, dus de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen door het hele lichaam. Lees meer →
• Neuromyelitis optica (NMO) Neuromyelitis optica (NMO) is een zeldzame auto-immuunziekte van het centrale zenuwstelsel waarbij het afweersysteem de oogzenuwen en het ruggenmerg aanvalt, wat kan leiden tot blindheid en verlammingsverschijnselen. Lees meer →
• Neuron Een neuron is een zenuwcel die elektrische en chemische signalen door het lichaam stuurt om functies als bewegen, denken en voelen mogelijk te maken. Lees meer →
• Neuropathie Neuropathie is beschadiging of aantasting van één of meer zenuwen, wat kan leiden tot gevoelsstoornissen, pijn, tintelingen of krachtverlies. Lees meer →
• Neuroplasticiteit Neuroplasticiteit is het vermogen van de hersenen om hun structuur en verbindingen te reorganiseren als reactie op ervaringen, leerprocessen of letsel. Lees meer →
• Neurotransmitter Een neurotransmitter is een chemische boodschapperstof die door zenuwcellen wordt aangemaakt en vrijgegeven om signalen over te dragen naar andere zenuwcellen, spiercellen of klieren. Lees meer →
• Neusbloeding Een neusbloeding is een bloeding uit de neus, veroorzaakt door het scheuren van kleine bloedvaatjes in het neusslijmvlies. De medische term is epistaxis. Lees meer →
• Neusholte- en sinuskanker Neusholte- en sinuskanker is een zeldzame vorm van kanker die ontstaat in de neusholte of in de neusbijholten (sinussen), zoals de kaakholte of zeefbeenholte. Lees meer →
• Neuspoliepen Neuspoliepen zijn zachte, goedaardige uitgroeisels aan het slijmvlies in de neus of neusbijholten, die de neus kunnen verstoppen en het reukvermogen kunnen verminderen. Lees meer →
• Neusspray met zoutoplossing Neusspray met zoutoplossing is een spray voor in de neus die een oplossing van zout en water bevat, bedoeld om het neusslijmvlies te bevochtigen en neusafscheiding te helpen verwijderen. Lees meer →
• Neutrofiel Een neutrofiel is een type witte bloedcel dat de eerste verdedigingslinie van het immuunsysteem vormt en ziekteverwekkers zoals bacteriën en schimmels opruimt. Lees meer →
• NEVO tabel De NEVO-tabel is het Nederlandse voedingsstoffenbestand: een uitgebreide database die de samenstelling van voedingsmiddelen in Nederland beschrijft, met gegevens over energie en tientallen voedingsstoffen per product. Lees meer →
• NF-κB NF-κB is een eiwitcomplex in cellen dat als transcriptiefactor werkt en een centrale rol speelt bij het aansturen van ontstekingsreacties en immuunresponsen. Lees meer →
• ng/mL ng/mL staat voor nanogram per milliliter, een meeteenheid die aangeeft hoeveel nanogram van een stof zich in één milliliter vloeistof bevindt, veel gebruikt om bijvoorbeeld vitamine D-spiegels in het bloed uit te drukken. Lees meer →
• Niacine (vitamine B3) Niacine is een wateroplosbare B-vitamine (vitamine B3) die het lichaam nodig heeft voor de energiehuishouding, de aanmaak van vetzuren en het goed functioneren van het zenuwstelsel. Lees meer →
• NICE (UK) NICE staat voor het National Institute for Health and Care Excellence, een onafhankelijke Britse overheidsinstantie die evidence-based richtlijnen opstelt voor gezondheidszorg, publieke gezondheid en de beoordeling van medische technologieën. Lees meer →
• Nierbekken Het nierbekken is de trechtervormige opvangruimte binnenin de nier waar urine wordt verzameld voordat deze via de urineleider naar de blaas stroomt. Lees meer →
• Nierbekken-ontsteking Een nierbekken-ontsteking is een bacteriële infectie van het nierbekken en het nierweefsel, meestal ontstaan doordat bacteriën vanuit de blaas omhoog zijn getrokken naar de nier. Lees meer →
• Nieren Nieren zijn twee boonvormige organen die afvalstoffen uit het bloed filteren, urine produceren en een belangrijke rol spelen bij het reguleren van de bloeddruk en de aanmaak van rode bloedcellen. Lees meer →
• Nierfalen Nierfalen is de situatie waarin de nieren niet meer in staat zijn om afvalstoffen voldoende uit het bloed te filteren en de vochtbalans in het lichaam te reguleren. Lees meer →
• Nierkanker Nierkanker is kanker die ontstaat in de nieren, de organen die het bloed filteren. De meest voorkomende vorm is het niercelcarcinoom, dat uitgaat van de cellen in de nierbuisjes. Lees meer →
• Nierschade Nierschade is beschadiging van de nieren waardoor ze hun taken (zoals het filteren van afvalstoffen uit het bloed en het reguleren van de bloeddruk) niet meer goed kunnen uitvoeren. Lees meer →
• Niersteen Een niersteen is een hard steentje dat zich vormt in de nier uit mineralen en zouten die in de urine zijn opgelost. Nierstenen kunnen variëren van een zandkorrel tot enkele centimeters groot. Lees meer →
• Nierziekte Nierziekte is een aandoening waarbij de nieren minder goed in staat zijn om afvalstoffen uit het bloed te filteren, de balans van lichaamsstoffen te bewaken en bepaalde hormonen aan te maken. Lees meer →
• Niet ongesteld worden Niet ongesteld worden is het uitblijven van de menstruatie bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd, ook wel amenorroe genoemd. Dit kan betekenen dat de eerste menstruatie nooit op gang komt of dat een eerder regelmatige cyclus stopt. Lees meer →
• Niet-melanoom huidkanker Niet-melanoom huidkanker is een verzamelnaam voor alle vormen van huidkanker die geen melanoom zijn, waarvan basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom veruit de meest voorkomende zijn. Lees meer →
• NIH NIH is de afkorting van National Institutes of Health, de belangrijkste biomedische onderzoeksinstelling van de Amerikaanse overheid die wetenschappelijk gezondheidsonderzoek financiert en uitvoert. Lees meer →
• Nikkel Nikkel is een zilverkleurig metaal dat in kleine hoeveelheden in het lichaam en in voeding voorkomt en vooral bekend staat als de meest voorkomende veroorzaker van contactallergie. Lees meer →
• Nitraat Nitraat is een stikstof-zuurstofverbinding die van nature voorkomt in groenten en drinkwater en in het lichaam kan worden omgezet in nitriet en stikstofmonoxide. Lees meer →
• Nitriet Nitriet is een chemische stof die stikstof en zuurstof bevat, in het lichaam een rol speelt bij verschillende processen en veel wordt gebruikt als conserveermiddel in voedingsmiddelen. Lees meer →
• Nitrosamine Nitrosamines zijn een groep chemische verbindingen die onder meer in voeding en tabaksrook voorkomen en waarvan de meeste als kankerverwekkend worden beschouwd. Lees meer →
• NK-cellen NK-cellen (natural killer cellen) zijn witte bloedcellen van het aangeboren immuunsysteem die virusgeïnfecteerde cellen, tumorcellen en andere abnormale cellen herkennen en doden. Lees meer →
• NKI Het Nederlands Kanker Instituut (NKI) is het enige zelfstandige, op kankeronderzoek en -behandeling gespecialiseerde centrum in Nederland, tegenwoordig bekend als Antoni van Leeuwenhoek. Lees meer →
• nmol/L nmol/L staat voor nanomol per liter, een meeteenheid die aangeeft hoeveel van een stof er in een liter bloed of andere lichaamsvloeistof zit. In Nederland veel gebruikt om vitamine D-spiegels uit te drukken. Lees meer →
• NNR NNR is de afkorting van Nordic Nutrition Recommendations, de gezamenlijke, wetenschappelijk onderbouwde voedingsaanbevelingen van de Noordse en Baltische landen. Lees meer →
• Nocebo-effect Het nocebo-effect is een negatief verwachtingseffect waarbij iemand klachten of bijwerkingen ervaart puur doordat diegene die verwacht, zonder dat er een directe lichamelijke oorzaak voor is. Lees meer →
• Non-alcoholische leververvetting Non-alcoholische leververvetting is een chronische leveraandoening waarbij vet zich ophoopt in de lever, zonder dat overmatig alcoholgebruik de oorzaak is. Wordt ook wel NAFLD of MASLD genoemd. Lees meer →
• Non-allergische rhinitis Non-allergische rhinitis is een ontsteking van het neusslijmvlies die niet wordt veroorzaakt door een allergie, met klachten als een verstopte of lopende neus en niezen. Lees meer →
• Non-Hodgkin lymfoom Non-Hodgkin lymfoom is een groep kwaadaardige aandoeningen die ontstaan in het lymfestelsel, waarbij witte bloedcellen (lymfocyten) ongecontroleerd gaan groeien. Het is de meest voorkomende vorm van lymfeklierkanker. Lees meer →
• Noonan syndroom Noonan syndroom is een zeldzame genetische aandoening die zich uit in kenmerkende gelaatstrekken, een kleine gestalte, aangeboren hartafwijkingen en uiteenlopende ontwikkelingsproblemen. Lees meer →
• Noötropica Noötropica zijn stoffen die de cognitieve functies zouden verbeteren, zoals geheugen, concentratie, leervermogen en mentale helderheid. Ze worden ook wel 'smart drugs' of cognitieve versterkers genoemd. Lees meer →
• Noradrenaline Noradrenaline is een neurotransmitter en hormoon uit de catecholaminefamilie die een belangrijke rol speelt bij alertheid, aandacht en de stressrespons van het lichaam. Lees meer →
• Norethisteron acetaat Norethisteron acetaat is een synthetisch hormoon (progestageen) dat wordt gebruikt in anticonceptiepillen en bij de behandeling van endometriose. Lees meer →
• Norovirus Norovirus is een zeer besmettelijk virus dat buikgriep (gastro-enteritis) veroorzaakt, met plotselinge misselijkheid, braken en diarree als kenmerkende verschijnselen. Lees meer →
• NOVA-classificatie NOVA-classificatie is een classificatiesysteem dat voedingsmiddelen indeelt in vier groepen op basis van de mate van industriële bewerking, van onbewerkt tot ultrabewerkt. Lees meer →
• Novel food Novel food is een voedingsmiddel of ingrediënt dat vóór 15 mei 1997 niet in betekenende mate als voeding werd geconsumeerd binnen de Europese Unie en daarom een aparte veiligheidsbeoordeling en toelating vereist. Lees meer →
• NPS NPS staat voor Nutrient Profiling System, oftewel een nutriëntprofielmodel: een wetenschappelijk systeem dat voedingsmiddelen classificeert op basis van hun voedingskundige samenstelling, om te bepalen hoe gezond of ongezond een product is. Lees meer →
• NRV NRV staat voor Nutrient Reference Value: de Europese referentiewaarde die op voedingsetiketten aangeeft hoeveel een product bijdraagt aan de dagelijkse behoefte aan een bepaalde voedingsstof. Lees meer →
• NSAID NSAID is de verzamelnaam voor niet-steroïde ontstekingsremmende pijnstillers, zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac. Ze remmen ontstekingen, verlichten pijn en verlagen koorts. Lees meer →
• NSF International NSF International is een onafhankelijke Amerikaanse organisatie die voedingsproducten, supplementen en consumentenproducten test en certificeert op veiligheid, kwaliteit en zuiverheid. Lees meer →
• Nuchtere darm De nuchtere darm is het middelste deel van de dunne darm, gelegen tussen de twaalfvingerige darm en de kronkeldarm, waar een groot deel van de voedingsstoffen wordt opgenomen. Lees meer →
• Nuchtere glucose Nuchtere glucose is het glucosegehalte in je bloed na minstens acht uur niet eten of drinken (behalve water). Dit wordt gemeten om te beoordelen hoe je lichaam de bloedsuiker regelt. Lees meer →
• Nurses' Health Study De Nurses' Health Study is een grootschalig, langlopend Amerikaans onderzoek naar de invloed van voeding, leefstijl en andere factoren op chronische ziekten bij vrouwen. Lees meer →
• Nutri-Score Nutri-Score is een Europees voedselkeuzelogo op de voorkant van verpakkingen dat producten beoordeelt van A (donkergroen, gunstig) tot E (rood, ongunstig) op basis van hun voedingswaarde. Lees meer →
• Nutriënt Een nutriënt is een stof in voeding die het lichaam nodig heeft om te functioneren, te groeien en gezond te blijven, zoals eiwitten, vetten, koolhydraten, vitamines en mineralen. Lees meer →
• Nutrient Data Laboratory Het Nutrient Data Laboratory is een onderzoekslaboratorium van het Amerikaanse ministerie van landbouw (USDA) dat gezaghebbende databanken over de voedingssamenstelling van levensmiddelen ontwikkelt en beheert. Lees meer →
• Nutriënten voor dentale gezondheid Nutriënten voor dentale gezondheid zijn voedingsstoffen zoals vitamines en mineralen die een directe rol spelen bij de opbouw, het onderhoud en de bescherming van tanden, tandvlees en het kaakbot. Lees meer →
• Nutriënten-inhoudsclaim Een nutriënten-inhoudsclaim is een vermelding op het etiket van een voedingsmiddel of supplement die aangeeft hoeveel van een bepaalde voedingsstof het product bevat, zoals 'bron van calcium' of 'rijk aan vitamine C'. Lees meer →
• Nutriëntendichtheid Nutriëntendichtheid is de hoeveelheid waardevolle voedingsstoffen die een voedingsmiddel bevat in verhouding tot het aantal calorieën dat het levert. Lees meer →
• Nutrients Voedingsstoffen zijn de chemische bestanddelen in voeding die het lichaam nodig heeft om te overleven, te groeien en goed te functioneren. Lees meer →
• Nutrigenomica Nutrigenomica is het wetenschappelijke vakgebied dat onderzoekt hoe voedingsstoffen de activiteit van genen beïnvloeden en hoe genetische variatie de reactie op voeding bepaalt. Lees meer →
• NVWA NVWA staat voor Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, de overheidsinstantie die in Nederland toezicht houdt op de veiligheid van voedsel, consumentenproducten en dierenwelzijn. Lees meer →