Medische termen beginnend met T
- T-cellen T-cellen zijn witte bloedcellen (lymfocyten) die een sleutelrol spelen in het afweersysteem. Ze herkennen en bestrijden lichaamscellen die geïnfecteerd of afwijkend zijn. Lees meer →
- T3 T3 (tri-jodothyronine) is het meest actieve schildklierhormoon. Het speelt een centrale rol in de stofwisseling, groei en energiehuishouding van het lichaam. Lees meer →
- T4 T4, ook wel thyroxine genoemd, is een hormoon dat door de schildklier wordt aangemaakt. Het is de meest voorkomende vorm van schildklierhormoon in het bloed en wordt in het lichaam omgezet naar het actievere T3. Lees meer →
- Taaislijmziekte Taaislijmziekte is een erfelijke ziekte waarbij het lichaam abnormaal dik en taai slijm aanmaakt, wat vooral de longen, alvleesklier en andere organen aantast. Lees meer →
- Talgklier-cyste Een talgklier-cyste is een goedaardig bultje onder de huid dat ontstaat wanneer een talgklier verstopt raakt en zich vult met talg. Lees meer →
- Tamoxifen Tamoxifen is een geneesmiddel dat de werking van oestrogeen in borstweefsel blokkeert en wordt ingezet bij hormoongevoelige borstkanker. Het behoort tot de selectieve oestrogeenreceptormodulatoren (SERM's). Lees meer →
- Tandabces Een tandabces is een ophoping van pus (etter) in of rond een tand, veroorzaakt door een bacteriële infectie. Het gaat gepaard met pijn, zwelling en soms koorts. Lees meer →
- Tandbederf Tandbederf is beschadiging van het tandweefsel door zuren die bacteriën in de mond produceren, waardoor gaatjes in de tanden ontstaan. Ook wel cariës of tandcaviteit genoemd. Lees meer →
- Tandvleesziekte Tandvleesziekte is een verzamelnaam voor ontstekingen van het tandvlees, variërend van milde zwelling (gingivitis) tot ernstige aantasting van het kaakbot (parodontitis). Lees meer →
- Taurine Taurine is een zwavelhoudende, aminozuurachtige stof die van nature in het lichaam voorkomt en een rol speelt bij onder meer de hartfunctie, galzuurvorming en de bescherming van zenuwcellen. Lees meer →
- TCM Traditionele Chinese geneeskunde (TCM) is een verzamelnaam voor eeuwenoude geneeskundige praktijken uit China, waaronder kruidengeneeskunde, acupunctuur, massage en dieettherapie. Lees meer →
- Te snel ademen Te snel ademen is te snel en te diep ademhalen, ook wel hyperventilatie genoemd, waarbij het lichaam meer koolstofdioxide uitademt dan het aanmaakt, wat leidt tot uiteenlopende lichamelijke klachten. Lees meer →
- Te snel werkende schildklier Een te snel werkende schildklier is een aandoening waarbij de schildklier te veel schildklierhormonen aanmaakt, waardoor allerlei lichaamsprocessen versnellen. Ook wel hyperthyreoïdie genoemd. Lees meer →
- Te vroeg gebroken vliezen Te vroeg gebroken vliezen is het scheuren van de vruchtvliezen rond de baby voordat de weeën zijn begonnen, wat kan leiden tot vroegtijdige bevalling en complicaties voor moeder en kind. Lees meer →
- Te vroeg gesloten schedelnaden Te vroeg gesloten schedelnaden zijn een aangeboren aandoening waarbij een of meer naden in de schedel van een baby te vroeg vergroeien, waardoor de schedel een afwijkende vorm krijgt en de groei van de hersenen belemmerd kan worden. Lees meer →
- Teek Een teek is een klein parasitair spinachtig diertje dat zich voedt met bloed van mensen en dieren en daarbij ziekteverwekkers kan overbrengen. Lees meer →
- Teelballen Teelballen zijn de twee mannelijke geslachtsklieren die zaadcellen en het hormoon testosteron produceren. Ook wel testes, testikels of zaadballen genoemd. Lees meer →
- Teen gestoten Een gestoten teen is een veelvoorkomend letsel waarbij een teen hard tegen een voorwerp botst, wat kan leiden tot kneuzing of een breuk van het bot in de teen. Lees meer →
- Teken Een teken is een objectief waarneembaar verschijnsel dat door een arts of zorgverlener kan worden vastgesteld en dat wijst op een bepaalde ziekte of lichamelijke afwijking. Lees meer →
- Tekenencefalitis Tekenencefalitis is een virusinfectie van de hersenen die wordt overgebracht door de beet van een besmette teek. De ziekte komt vooral voor in delen van Europa en Azië. Lees meer →
- Telomeren Telomeren zijn beschermende structuren aan de uiteinden van chromosomen, opgebouwd uit herhalende DNA-sequenties en eiwitten, die bij elke celdeling een stukje korter worden. Lees meer →
- Temporale arteritis Temporale arteritis is een ontstekingsziekte van de grote slagaders, vooral de slaapslagader aan de zijkant van het hoofd, die met name voorkomt bij mensen boven de 50 jaar en zonder snelle behandeling tot blindheid kan leiden. Lees meer →
- Temporomandibulaire dysfunctie Temporomandibulaire dysfunctie is een verzamelnaam voor klachten aan het kaakgewricht en de kauwspieren, met pijn, bewegingsbeperking of knappende geluiden in de kaak als meest voorkomende verschijnselen. Lees meer →
- Tendinitis Tendinitis is een ontsteking van een pees, meestal veroorzaakt door overbelasting of herhaalde bewegingen, met pijn en stijfheid rond een gewricht als voornaamste klachten. Lees meer →
- Tendinopathie Tendinopathie is een aandoening van een pees die gepaard gaat met pijn, zwelling en verminderde functie, vaak veroorzaakt door overbelasting of herhaalde bewegingen. Lees meer →
- Tennisarm Een tennisarm is een pijnlijke aandoening aan de buitenkant van de elleboog, veroorzaakt door overbelasting van de pezen van de onderarmspieren. Ook wel laterale epicondylitis genoemd. Lees meer →
- Test Aankoop Test Aankoop is een Belgische consumentenorganisatie die onafhankelijke vergelijkende tests uitvoert van producten en diensten, vergelijkbaar met de Nederlandse Consumentenbond. Lees meer →
- Testen op prostaatkanker Testen op prostaatkanker omvat onderzoeken waarmee wordt gekeken of er aanwijzingen zijn voor prostaatkanker, zoals de PSA-bloedtest en rectaal onderzoek van de prostaat. Lees meer →
- Testiskanker Testiskanker is een kwaadaardige groei van cellen in een of beide testikels (zaadbal), de mannelijke geslachtsklieren die zich in het scrotum bevinden. Lees meer →
- Testosteron Testosteron is het belangrijkste mannelijke geslachtshormoon, een steroïdhormoon dat een grote rol speelt bij de ontwikkeling van mannelijke geslachtskenmerken, spieropbouw en botstofwisseling. Lees meer →
- Tetanus Tetanus is een ernstige infectieziekte waarbij een bacterieel gifstof het zenuwstelsel aantast, wat leidt tot hevige spierkrampen en verstijving. Wordt ook wel wondkramp of kaakklem genoemd. Lees meer →
- Thalassemie Thalassemie is een erfelijke bloedaandoening waarbij het lichaam onvoldoende of afwijkend hemoglobine aanmaakt, wat leidt tot chronische bloedarmoede. Lees meer →
- The Lancet The Lancet is een van de oudste en meest invloedrijke medische tijdschriften ter wereld, opgericht in 1823 in Engeland en wekelijks gepubliceerd. Lees meer →
- Therapeutisch Therapeutisch betekent gericht op het behandelen van ziekte of het bevorderen van genezing. De term wordt gebruikt om aan te geven dat iets een helend of genezend doel heeft. Lees meer →
- Therapeutisch effect Het therapeutisch effect is het gunstige resultaat of de gewenste werking die optreedt na een behandeling of preventieve maatregel. Lees meer →
- Therapeutische dosering De therapeutische dosering is de hoeveelheid van een werkzame stof die nodig is om een gewenst genezend of herstellend effect te bereiken bij een specifieke klacht of aandoening. Lees meer →
- Therapietrouw Therapietrouw is de mate waarin een patiënt zich houdt aan een voorgeschreven behandeling, zoals het innemen van medicijnen op de juiste manier en het juiste moment. Lees meer →
- Thermogenese Thermogenese is het proces waarbij het lichaam warmte produceert, bijvoorbeeld als onderdeel van de stofwisseling of na het eten van voedsel. Lees meer →
- Thiamine (vitamine B1) Thiamine is een wateroplosbare vitamine uit het B-complex die het lichaam nodig heeft om energie uit voeding vrij te maken en die belangrijk is voor de werking van het zenuwstelsel en het hart. Lees meer →
- Thiazidediureticum Een thiazidediureticum is een type plasmiddel dat de nieren aanzet om meer natrium en water uit te scheiden via de urine, waardoor het vochtvolume in het lichaam afneemt. Lees meer →
- Thoracic outlet syndroom Thoracic outlet syndroom is een aandoening waarbij zenuwen of bloedvaten bekneld raken in de ruimte tussen het sleutelbeen en de eerste rib, wat klachten in de arm, schouder en hand veroorzaakt. Lees meer →
- Thorax De thorax is de medische benaming voor de borstkas: het deel van het lichaam tussen de nek en de buik dat onder andere het hart en de longen omsluit. Lees meer →
- Thuisbevalling Een thuisbevalling is een bevalling die plaatsvindt in het eigen huis van de moeder, onder begeleiding van een verloskundige, in plaats van in een ziekenhuis of geboortecentrum. Lees meer →
- Thymoom en thymus-carcinoom Thymoom en thymus-carcinoom zijn tumoren die ontstaan in de thymus (zwezerik), een klein orgaan achter het borstbeen dat een rol speelt in het afweersysteem. Een thymoom is meestal langzaam groeiend; een thymus-carcinoom is kwaadaardiger. Lees meer →
- Thymus De thymus, ook wel zwezerik genoemd, is een orgaan achter het borstbeen dat een centrale rol speelt bij de rijping van T-cellen, een belangrijk type afweercel. Lees meer →
- Thyroxine (vrij, FT4) Vrij thyroxine (FT4) is de ongebonden, actieve vorm van het schildklierhormoon T4 die vrij in het bloed circuleert en beschikbaar is voor gebruik door lichaamscellen. Lees meer →
- TIA Een TIA (transient ischemic attack) is een kortdurende onderbreking van de bloedtoevoer naar een deel van de hersenen, waarbij neurologische uitvalsverschijnselen optreden die binnen korte tijd volledig verdwijnen zonder dat er blijvende hersenschade ontstaat. Lees meer →
- TIBC TIBC staat voor totale ijzerbindingscapaciteit: een bloedwaarde die aangeeft hoeveel ijzer het bloed maximaal kan transporteren via het eiwit transferrine. Lees meer →
- Tics Tics zijn plotselinge, snelle, herhaalde spierbewegingen of geluiden die onvrijwillig optreden en moeilijk te onderdrukken zijn. Lees meer →
- Tight junctions Tight junctions zijn eiwitverbindingen tussen cellen die de ruimte tussen cellen afsluiten en bepalen welke stoffen er wel en niet doorheen kunnen. Lees meer →
- Tijgerbalsem Tijgerbalsem is een uitwendige zalf op basis van kamfer, menthol en andere vluchtige oliën, van oorsprong uit de Chinese geneeskunde, die vooral wordt gebruikt bij spierpijn en hoofdpijn. Lees meer →
- Tinctuur Een tinctuur is een vloeibaar kruidenextract dat wordt gemaakt door een plant te weken in een mengsel van alcohol en water, bedoeld om werkzame stoffen uit de plant te concentreren en te bewaren. Lees meer →
- Tinnitus Tinnitus is het waarnemen van geluid in de oren of het hoofd, zoals piepen, zoemen of suizen, zonder dat er een uitwendige geluidsbron aanwezig is. Lees meer →
- TNF-alfa TNF-alfa is een signaaleiwit (cytokine) dat door het immuunsysteem wordt aangemaakt en een centrale rol speelt bij het opwekken en in stand houden van ontstekingsreacties in het lichaam. Lees meer →
- Toediening Toediening is de manier waarop een geneesmiddel, voedingssupplement of ander middel in of op het lichaam wordt gebracht, bijvoorbeeld via de mond, de huid of een bloedvat. Lees meer →
- Toegankelijkheid Toegankelijkheid in de gezondheidszorg is de mate waarin mensen daadwerkelijk gebruik kunnen maken van gezondheidszorg, ongeacht waar ze wonen, wat ze verdienen of welke beperkingen ze hebben. Lees meer →
- Tolerantie Tolerantie is het vermogen van het lichaam om een stof te verdragen zonder bijwerkingen, of het verschijnsel dat het lichaam went aan een stof waardoor er steeds meer nodig is voor hetzelfde effect. Lees meer →
- Tongbandjes Tongbandjes zijn een aangeboren aandoening waarbij het bandje onder de tong (frenulum) te kort of te strak is, waardoor de beweeglijkheid van de tong beperkt wordt. De medische term is ankyloglossia. Lees meer →
- Tonsillen Tonsillen zijn klompjes lymfeklierweefsel achter in de keel die een rol spelen in de afweer tegen ziekteverwekkers die je inademt of inslikt. Lees meer →
- Totaal eiwit Totaal eiwit is de totale hoeveelheid eiwitten in het bloed, bestaande uit albumine en globulines. Het wordt gemeten via een bloedtest en geeft inzicht in de voedingsstatus, leverfunctie en afweer. Lees meer →
- Toxic shock syndroom Toxic shock syndroom is een zeldzame, levensbedreigende aandoening waarbij gifstoffen van bepaalde bacteriën (stafylokokken of streptokokken) een plotselinge, ernstige ontstekingsreactie in het hele lichaam veroorzaken. Lees meer →
- Toxiciteit Toxiciteit is de mate waarin een stof schadelijk of giftig is voor het lichaam. Hoe hoger de toxiciteit, hoe gevaarlijker de stof bij een bepaalde hoeveelheid. Lees meer →
- Toxisch Toxisch betekent giftig of schadelijk voor het lichaam. Een stof of situatie wordt toxisch genoemd wanneer deze schade kan toebrengen aan cellen, weefsels of organen. Lees meer →
- Toxocariasis Toxocariasis is een parasitaire infectie bij mensen veroorzaakt door rondwormen van het geslacht Toxocara, afkomstig van honden, katten of vossen. Lees meer →
- Toxoplasmose Toxoplasmose is een infectieziekte veroorzaakt door de parasiet Toxoplasma gondii, die meestal via besmet voedsel of kattenontlasting wordt opgelopen en bij de meeste mensen geen klachten geeft. Lees meer →
- TR TR staat voor time-released en verwijst naar een toedieningsvorm van medicijnen of supplementen waarbij de werkzame stof geleidelijk over een langere periode wordt vrijgegeven in het lichaam. Lees meer →
- Tranende ogen Tranende ogen ontstaan door overmatige traanproductie of onvoldoende traanafvoer, waardoor de ogen voortdurend vochtig zijn of tranen over de wangen lopen. De medische term hiervoor is epiphora. Lees meer →
- Tranquilizer Een tranquilizer is een kalmerend geneesmiddel dat angst en onrust vermindert door het centrale zenuwstelsel te dempen. Bekende voorbeelden zijn diazepam (Valium) en oxazepam. Lees meer →
- Transaminasen Transaminasen zijn leverenzymen, met name ALAT en ASAT, die een rol spelen bij de stofwisseling van aminozuren en als marker dienen voor leverschade. Lees meer →
- Transferrine Transferrine is een eiwit in het bloed dat ijzer bindt en door het lichaam vervoert. Het wordt aangemaakt in de lever en speelt een centrale rol in de ijzerhuishouding. Lees meer →
- Transient ischemische aanval (TIA) Een transient ischemische aanval (TIA) is een kortdurende episode van neurologische uitvalsverschijnselen door een tijdelijke onderbreking van de bloedtoevoer naar de hersenen, ook wel 'mini-beroerte' genoemd. Lees meer →
- Transpiratie Transpiratie is de afgifte van zweet door de zweetklieren in de huid, waarmee het lichaam warmte kwijtraakt en de lichaamstemperatuur regelt. Lees meer →
- Transplantatie Transplantatie is het overbrengen van cellen, weefsels of organen naar een ontvanger, afkomstig uit het eigen lichaam of van een donor, om een beschadigd of niet-functionerend lichaamsdeel te vervangen. Lees meer →
- Transvet Transvet is vet dat transvetzuren bevat: onverzadigde vetzuren met een afwijkende moleculaire structuur die van nature in kleine hoeveelheden voorkomt in dierlijke producten, maar vooral bekend is als industrieel bijproduct van het harden van plantaardige oliën. Lees meer →
- Tremor Tremor is een onwillekeurige, ritmische schudbeweging van een of meer lichaamsdelen, meestal de handen. Tremor kan ook voorkomen in armen, hoofd, stem, romp of benen. Lees meer →
- Trichinella spiralis Trichinella spiralis is een parasitaire rondworm die voorkomt in rauw of onvoldoende verhit vlees en bij mensen de ziekte trichinose (trichinellose) kan veroorzaken. Lees meer →
- Trichomonas Trichomonas is een eencellige parasiet die de seksueel overdraagbare infectie trichomoniasis veroorzaakt, de meest voorkomende niet-virale soa wereldwijd. Lees meer →
- Trichomoniasis Trichomoniasis is een seksueel overdraagbare infectie veroorzaakt door de eencellige parasiet Trichomonas vaginalis, die vooral klachten geeft in het urogenitale stelsel. Lees meer →
- Trigeminus neuralgie Trigeminus neuralgie is een zenuwstoornis die plotselinge, hevige pijnscheuten veroorzaakt in het gezicht, meestal aan één kant, in het verzorgingsgebied van de drielingzenuw (nervus trigeminus). Lees meer →
- Triggervinger Een triggervinger is een aandoening waarbij een vinger blijft haken of vastzit in gebogen stand en vervolgens met een schok terugschiet, veroorzaakt door een vernauwing of zwelling rond de peesschede in de hand. Lees meer →
- Triglyceriden Triglyceriden zijn vetten die bestaan uit een glycerolmolecuul gekoppeld aan drie vetzuren. Ze vormen het grootste deel van het lichaamsvet en circuleren in het bloed als energiebron. Lees meer →
- Triglyceriden/HDL-ratio De triglyceriden/HDL-ratio is de verhouding tussen de hoeveelheid triglyceriden en HDL-cholesterol in het bloed, gebruikt als indicator voor insulineresistentie en metabole gezondheid. Lees meer →
- Trillende ogen Trillende ogen zijn onwillekeurige, ritmische bewegingen van de ogen, ook wel nystagmus of wiebelogen genoemd. De ogen bewegen snel heen en weer zonder dat je daar controle over hebt. Lees meer →
- Triterpeen Triterpeen is een natuurlijke chemische verbinding die voorkomt in planten en dieren, opgebouwd uit zes isopreeneenheden met de molecuulformule C30H48. Lees meer →
- Triterpeen glycoside Triterpeen glycosiden zijn een groep plantaardige stoffen die bestaan uit een triterpeenstructuur gekoppeld aan een suikermolecuul. Ze komen onder meer voor in zilverkaars (black cohosh). Lees meer →
- Trombocyt Een trombocyt is een bloedplaatje: een klein celfragment in het bloed dat een sleutelrol speelt bij de bloedstolling en het stelpen van bloedingen. Lees meer →
- Trombocyten Trombocyten zijn bloedplaatjes: de kleinste deeltjes in het bloed die zorgen voor bloedstolling bij beschadiging van een bloedvat. Lees meer →
- Trombofilie Trombofilie is een aandoening waarbij het bloed sneller stolt dan normaal, waardoor er een verhoogd risico ontstaat op bloedstolsels (trombose) in de bloedvaten. Lees meer →
- Tromboflebitis Tromboflebitis is een ontsteking van een oppervlakkige ader waarbij zich een bloedstolsel (trombus) in de ader heeft gevormd, meestal in de benen of armen. Lees meer →
- Trombose Trombose is de vorming van een bloedstolsel (trombus) in een bloedvat, waardoor de bloedstroom geheel of gedeeltelijk wordt geblokkeerd. Lees meer →
- Trombose in het oog Trombose in het oog is een afsluiting van een bloedvat in het netvlies (retina) door een bloedstolsel, waardoor het bloed niet goed kan wegstromen en het zicht verslechtert. Lees meer →
- Trombosebeen Een trombosebeen is een bloedstolsel (trombus) in een diepe ader van het been, waardoor de bloedstroom wordt belemmerd en het been pijnlijk, dik en warm kan worden. Lees meer →
- Trommelvlies-buisjes Trommelvlies-buisjes zijn kleine buisjes die via een chirurgische ingreep in het trommelvlies worden geplaatst om het middenoor te beluchten en vochtophoping te voorkomen. Lees meer →
- Troponine Troponine is een eiwit dat vrijkomt uit beschadigde hartspiercellen en in het bloed meetbaar is. Het geldt als de belangrijkste bloedmarker om hartschade, zoals bij een hartinfarct, vast te stellen of uit te sluiten. Lees meer →
- Trypsine Trypsine is een enzym dat door de alvleesklier wordt aangemaakt en in de dunne darm eiwitten afbreekt tot kleinere bouwstenen. Lees meer →
- TSH TSH (thyroïdstimulerend hormoon) is een hormoon dat door de hypofyse wordt aangemaakt en de schildklier aanstuurt om schildklierhormonen te produceren. Lees meer →
- TSH te hoog en geen schildklierprobleem Een te hoog TSH zonder schildklierprobleem is een situatie waarbij het TSH-gehalte in het bloed verhoogd is, maar de schildklierhormonen zelf binnen de normale waarden vallen. Dit wordt ook wel subklinische hypothyreoïdie genoemd. Lees meer →
- Tuberculose (TB) Tuberculose (TB) is een besmettelijke infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis en vooral de longen aantast, maar ook andere organen kan treffen. Lees meer →
- Tumor Een tumor is een abnormale weefselgroei (gezwel) die ontstaat doordat cellen zich sneller delen dan normaal. Een tumor kan goedaardig (benigne) of kwaadaardig (maligne) zijn. Lees meer →
- Turners syndroom Turners syndroom is een aangeboren chromosoomafwijking bij meisjes en vrouwen waarbij één X-chromosoom geheel of gedeeltelijk ontbreekt, wat leidt tot onder meer een kleine lichaamslengte en verminderde eierstokfunctie. Lees meer →
- Twaalfvingerige darm (eerste deel van de) Het eerste deel van de twaalfvingerige darm, ook wel de duodenale bulbus genoemd, is het korte beginstuk van de dunne darm dat direct aansluit op de maag. Lees meer →
- Type 1 diabetes Type 1 diabetes is een auto-immuunziekte waarbij het lichaam geen of nauwelijks insuline meer aanmaakt, waardoor de bloedsuikerspiegel te hoog wordt. Lees meer →
- Type 2 diabetes Type 2 diabetes is een chronische stofwisselingsziekte waarbij het lichaam onvoldoende reageert op insuline, waardoor de bloedsuikerspiegel te hoog wordt. Lees meer →
- Typhus abdominalis Typhus abdominalis, ook wel buiktyfus, is een ernstige bacteriële infectieziekte veroorzaakt door Salmonella Typhi, gekenmerkt door hoge koorts, buikklachten en algehele malaise. Lees meer →
Dit medisch woordenboek en deze begrippenlijst voeding & gezondheid zijn met zorg samengesteld als naslagwerk en kennisbank. De informatie in dit lexicon is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch, diëtetisch of voedingskundig advies. Mocht er onverhoopt een fout of onvolledigheid in deze verklarende woordenlijst staan, dan vernemen wij dat graag via info@ahealthylife.nl.