Wat is te vroeg gebroken vliezen?

Tijdens de zwangerschap wordt je baby omgeven door de vruchtvliezen: een dun, maar stevig vlies dat samen met het vruchtwater een beschermende omgeving vormt. Normaal gesproken scheuren deze vliezen pas wanneer de bevalling op gang komt, het moment dat in de volksmond ‘het breken van de vliezen’ wordt genoemd. Soms gebeurt dit echter eerder, nog vóórdat de weeën beginnen. Dat wordt te vroeg gebroken vliezen genoemd, in de medische wereld ook wel aangeduid als PROM (prelabor rupture of membranes). Wanneer het vóór 37 weken zwangerschap gebeurt, spreken artsen van PPROM (preterm premature rupture of membranes), wat als ernstiger wordt beschouwd omdat de baby dan nog te vroeg geboren kan worden.

Hoe herken je het?

Vrouwen merken het breken van de vliezen meestal doordat er plotseling een golf vocht uit de vagina komt, of doordat er een aanhoudend straaltje of druppelsgewijs vochtverlies optreedt. Dit vocht is helder en reukloos, anders dan urineverlies, waarmee het soms wordt verward. Het kan op elk moment van de dag gebeuren, zonder dat er weeën of pijn aan voorafgaan.

Hoe ontstaat het?

De oorzaken zijn vaak niet eenduidig aan te wijzen. Wat er op weefselniveau gebeurt, is dat het collageennetwerk in de vruchtvliezen verzwakt en verstoord raakt, waardoor het vlies op een gegeven moment scheurt. Dat kan samenhangen met verschillende factoren. Een ontsteking of infectie in de baarmoeder is een van de meest voorkomende oorzaken: bacteriën kunnen het vlies aantasten en kwetsbaar maken. Daarnaast spelen risicofactoren een rol zoals:

• Een eerdere zwangerschap waarbij de vliezen ook te vroeg braken
• Infecties van de urinewegen of de vagina tijdens de zwangerschap
• Roken tijdens de zwangerschap
• Een korte periode tussen twee zwangerschappen
• Meerlingzwangerschap, waarbij extra druk op de vliezen staat
• Een tekort aan bepaalde voedingsstoffen

In veel gevallen is er echter geen duidelijke aanwijsbare oorzaak.

Mogelijke gevolgen

De belangrijkste zorg bij te vroeg gebroken vliezen is het risico op een vroeggeboorte. Hoe eerder in de zwangerschap de vliezen breken, hoe groter de risico’s voor de baby. Bij een zeer vroege breuk (vóór 28 weken) zijn de gevolgen het meest ingrijpend, met een verhoogd risico op ernstige complicaties bij de pasgeborene, zoals ademhalingsproblemen, infectie (sepsis) en hersenbloedingen. Ook kan langdurig vochtverlies leiden tot een tekort aan vruchtwater (oligohydramnios), wat de longen van de baby in hun ontwikkeling kan belemmeren en in zeldzame gevallen tot vervormingen kan leiden.

Voor de moeder brengt het risico’s met zich mee zoals een infectie van de baarmoeder (chorioamnionitis), een ontsteking van het baarmoederslijmvlies na de bevalling, of in zeldzamere gevallen loslating van de placenta.

Hoe vaak komt het voor?

Te vroeg gebroken vliezen komen voor bij zo’n 5 tot 10 procent van alle bevallingen. De vroeggeboorte-variant (PPROM, vóór 37 weken) treft ongeveer 3 procent van alle zwangerschappen en is verantwoordelijk voor ruwweg een derde van alle vroeggeboortes. De zeer vroege vorm, vóór 28 weken, is zeldzamer en komt voor bij minder dan 1 procent van de zwangerschappen, maar heeft de grootste impact op de gezondheid van het kind.