Wat is zonnebrandcrème?

Wanneer je naar buiten gaat op een zonnige dag, wordt je huid blootgesteld aan ultraviolette straling (uv-straling). Die straling is onzichtbaar, maar kan wel degelijk schade aanrichten in de huidcellen. Zonnebrandcrème (ook wel zonnecrème, sunscreen of sunblock genoemd) is een product dat je op de huid smeert om die schade te beperken. Het werkt door uv-straling deels te weerkaatsen, te absorberen of te verstrooien voordat die de diepere huidlagen bereikt.

Hoe het werkt

Zonlicht bevat twee soorten uv-straling die de huid kunnen beschadigen: uva en uvb. Uvb-straling is de voornaamste veroorzaker van zonnebrand, de rode, pijnlijke huid die je krijgt na te lang in de zon. Uva-straling dringt dieper door en draagt bij aan huidveroudering en pigmentveranderingen. Moderne zonnebrandcrèmes zijn doorgaans ontworpen om tegen beide typen straling te beschermen.

De werkzame stoffen in zonnebrandcrème zijn grofweg in twee groepen te verdelen. Chemische filters (zoals cinnamaten, salicylaten en padimate-O) nemen uv-straling op en zetten die om in een kleine hoeveelheid warmte. Minerale filters (zoals zinkoxide) beschermen vooral door uv-straling te absorberen. Daarnaast kunnen ze een deel van het licht weerkaatsen of verstrooien. Veel producten combineren beide typen. Oudere zonnebrandcrèmes bevatten vaak para-aminobenzoëzuur (PABA), maar dat ingrediënt wordt tegenwoordig nauwelijks meer gebruikt vanwege de kans op huidirritatie en allergische reacties.

Beschermingsfactor

Op de verpakking staat een SPF-waarde (sun protection factor). Deze geeft aan hoeveel uv-straling nodig is om beschermde huid te laten verbranden vergeleken met onbeschermde huid, gemeten onder testomstandigheden. Bij SPF 30 is daarvoor ongeveer dertig keer zoveel straling nodig. Dat betekent niet dat je dertig keer zo lang veilig in de zon kunt blijven. De werkelijke bescherming hangt onder meer af van de zonkracht, de aangebrachte hoeveelheid en het verdwijnen van de crème door water, zweet of wrijving.

Waarom het ertoe doet

Herhaalde blootstelling aan uv-straling zonder bescherming vergroot het risico op huidschade. Denk aan vroegtijdige huidveroudering (rimpels, pigmentvlekken) en op langere termijn aan huidkanker, waaronder melanoom en plaveiselcelcarcinoom. Onderzoek bevestigt dat het gebruik van zonnebrandcrème met een voldoende hoge SPF deze risico’s kan verkleinen.

Zonnebrandcrème is verkrijgbaar als crème, lotion, gel of spray. Bij inslikken is het product over het algemeen niet giftig, al kan het misselijkheid of lichte maagklachten veroorzaken. Huidirritatie of een milde allergische reactie (zoals roodheid of een uitslag) komt bij sommige mensen voor, vooral bij gevoelige huid of bij bepaalde ingrediënten.