De voedingswaarde van aardappelen

Voedingswaarde van Aardappelen per 100 gram:

Per 100 gramAardappelenADH*
kcal884,40%
Kj3714,40%
Water (g)773,85%
Eiwit (g)23,57%
Koolhydraten (g)197,31%
Suiker (g)
Vet (g)0,10,14%
Verzadigd (g)
E.O.V. (g)
M.O.V. (g)
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)
Vezels (g)1,85,14%
A (mg)
B1 (mg)0,1210,91%
B2 (mg)0,042,67%
B3 (mg)1,27,50%
B5 (mg)0,367,20%
B6 (mg)0,3221,33%
B11 / Foliumzuur  (ug)206,67%
B12 (ug)
C (mg)1418,67%
D (ug)
E (mg)
Vitamine K (ug)
Natrium (mg)20,20%
Kalium (mg)45012,86%
Calcium (mg)60,60%
Fosfor (mg)607,50%
IJzer (mg)0,56,25%
Jodium (ug)2,51,7%
Magnesium (mg)227,33%
Koper (mg)0,0910,00%
Selenium (ug)11,82%
Zink (mg)0,372,47%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over de voedingswaarde van aardappels
De aardappel is een plant die onder de grond haar energievoorraad aanlegt door middel van knolletjes. Deze knollen bevatten een hoge dosis zetmeel en kennen wij als ‘de aardappel’.
De aardappel is wereldwijd de belangrijkste voedselbron na mais, tarwe en rijst.

Herkomst
De aardappel is een gewas met een behoorlijke geschiedenis. Vanuit Zuid-Amerika zijn deze knollen naar Europa gebracht door Spaanse ontdekkingsreizigers. Monniken zorgden voor de verspreiding van de aardappel vanuit Spanje naar de andere Europese landen. De Inca’s verbouwden deze plant toen al honderden jaren. Door middel van DNA-onderzoek is aangetoond dat alle aardappelen afstammen van één plant uit Peru.

Soorten
Er worden verschillende aardappelsoorten verbouwd voor allerlei doeleinden. In Nederland worden er wel 250 rassen geteeld! Zo bestaan er consumptie-, poot- en fabrieksaardappelen. Pootaardappelen zijn vooral bedoeld om nieuwe aardappelen mee te kweken. Fabrieksaardappelen en zetmeelaardappelen worden, zoals de naam al doet vermoeden, verwerkt in fabrieken tot aardappelzetmeel. De aardappel die op ons bord belandt valt onder de consumptieaardappel.

Verkrijgbaar

Aardappelen zijn het hele jaar door verkrijgbaar. De nieuwe oogst vindt plaats tegen het einde van de lente t/m de herfst. In de periode daarvoor (april, mei) komen nieuwe aardappelen vaak uit landen rondom de Middellandse zee.

Bewaren
Aardappelen zijn lang houdbaar mits juist bewaard. Aardappelen voelen zich het fijnst op een donkere, koele en droge plaats in een kist of kartonnen doos. Wanneer aardappelen groen beginnen te kleuren zijn ze niet meer eetbaar.

Toepassing
De aardappel is een allemansvriend en leent zich voor koken, stomen, roosteren, bakken, frituren, pureren etc. Alleen rauw is de aardappel niet eetbaar. Nederland staat bekend om de grote aardappelconsumptie. We eten er zo’n 80 tot 140 kilo per jaar per persoon van! Wie is er thuis niet groot geworden met het bekende trio; aardappelen, vlees en groente? Ook de verschillende stamppotten zijn een echte Nederlandse traditie waarin de aardappel de hoofdrol speelt. Daarnaast eet de gemiddelde Nederlanders behoorlijk wat voedingsmiddelen waar de aardappel van af is geleid zoals friet, chips en aardappelsnacks.

Weetjes/Wist je dat:

  • Aardappelen zeer gevoelig zijn voor ziekte en plagen en er (daarom) veel pesticiden worden gebruikt tijdens het groeiproces? Aardappelen koop je dus het liefst biologisch.
  • In de meeste landen de aardappel binnen de maaltijd wordt gezien als onderdeel of vervanging van de graanbron terwijl in sommige landen de aardappel als groente wordt beschouwd?
  • De aardappel onderdeel is van de nachtschadefamilie?
  • De zoete aardappel geen familie van de aardappel is maar een groente?
  • De aardappel behoorlijk wat vitamines, mineralen en vezels bevat maar ook een hoge glycemische index heeft?
  • Het eten van koude aardappelen gezond is vanwege een vertraagde stijging van de bloedsuikerspiegel en het voor boterzuurvorming in de dikke darm zorgt?
  • De stengels, bladeren en bessen van de aardappelplant giftig zijn?

Wetenschappelijke weetjes over aardappels
Onderzoekers schatten dat er op dit moment tussen de 1500 en 2000 verschillende soorten aardappels bestaan (1). Het overmatig eten van aardappels kan leiden tot overgewicht (2). Daarentegen verzadigen gekookte aardappels volgens onderzoek het meest van alle voedingsmiddelen (3). Een afgekoelde gekookte aardappel is iets gezonder dan een warme: de suikers zijn dan moeilijker opneembaar omdat ze zijn omgezet in zogenaamd resistent zetmeel (4). Deze suikers worden niet in de dunne darm opgenomen, maar gefermenteerd in de dikke darm. Dit bevordert de gezondheid van de darmflora (5). Rauwe aardappel(sap) staat bekend als heilzaam bij maagproblemen zoals brandend maagzuur en zweren (6). Doordat aardappels veel snel opneembare koolhydraten bevatten, kan dit voedingsmiddel bij een overmaat zorgen voor een verhoogde bloeddruk (7).

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek:

(1) Machida-Hirano R. Diversity of potato genetic resources. Breeding Science. 2015;65(1):26-40.

(2) Halkjaer J, Tjønneland A, Overvad K, Sørensen TI. Dietary predictors of 5-year changes in waist circumference. Journal of the American Dietetic Association. 2009; 109(8):1356-66.

(3) Holt SH, Miller JC, Petocz P, Farmakalidis E. A satiety index of common foods. European journal of clinical nutrition. 1995; 49(9):675-90.

(4) Raatz SK, Idso L, Johnson LK, Jackson MI, Combs GF. Resistant starch analysis of commonly consumed potatoes: Content varies by cooking method and service temperature but not by variety. Food chemistry. 2016; 208:297-300.

(5) Higgins JA. Resistant starch: metabolic effects and potential health benefits. Journal of AOAC International. 2004; 87(3):761-8.

(6) Chrubasik S, Chrubasik C, Torda T, Madisch A. Efficacy and tolerability of potato juice in dyspeptic patients: a pilot study. Phytomedicine: international journal of phytotherapy and phytopharmacology. 2006; 13(1-2):11-5.

(7) Borgi L, Rimm EB, Willett WC, Forman JP. Potato intake and incidence of hypertension: results from three prospective US cohort studies. The BMJ. 2016;353:i2351.