E260 - Azijnzuur
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 97% en slechter dan 3% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Acetic acid, Ethaanzuur, IJsazijn, Glacial acetic acid, Azijnzuur
- Komt voor in
- Augurken, Mayonaise, Sauzen, Dressings, Ketchup, Mosterd, Ingelegde groenten, Ingeblikte groenten, Zure producten, Marinades
- ADI
- Er is geen numerieke ADI vastgesteld door EFSA. Dit betekent dat azijnzuur bij normaal gebruik in voeding als veilig wordt beschouwd zonder dat er een bovengrens voor de dagelijkse inname nodig is. In de EU mag het worden toegevoegd volgens het quantum satis-principe: zoveel als nodig is voor het beoogde effect.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Hoewel azijnzuur uit alcohol gemaakt kan worden, bevat het eindproduct geen alcohol.
Mensen met een (zeer zeldzame) azijnzuurintolerantie kunnen klachten krijgen. Geconcentreerd azijnzuur (azijnessence of edik-essence) kan bij inname ernstige brandwonden aan slokdarm en maag veroorzaken, maar dit betreft geen normaal gebruik als E260. Mensen met reflux of maagzweren kunnen gevoeliger zijn voor de zuurgraad. Het aantal beschikbare studies is beperkt (4 stuks), al wordt dit gecompenseerd door de zeer lange gebruiksgeschiedenis.
EFSA heeft geen numerieke ADI vastgesteld omdat er geen schadelijke effecten zijn gevonden. Azijnzuur komt van nature voor in veel voedingsmiddelen en wordt al eeuwenlang veilig gebruikt. Alle meegenomen studies zijn onafhankelijk gefinancierd. Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch.
Azijnzuur (E260) is het zuur dat azijn zijn karakteristieke smaak geeft. Het is een natuurlijke stof die van nature voorkomt in allerlei vruchten en in hoge concentraties in gefermenteerde producten. Commercieel wordt het meestal geproduceerd door bacteriële fermentatie van suiker, melasse of alcohol. Bacteriën en gisten werken hierbij samen: gisten zetten suikers om in alcohol en bacteriën zetten die alcohol vervolgens om in azijnzuur. Het kan ook synthetisch worden gemaakt, maar de fermentatiemethode is het meest gangbaar voor voedingstoepassingen.
Je komt E260 tegen in heel veel producten. Denk aan augurken, ingelegde groenten, sauzen, dressings, mayonaise, mosterd, ketchup en ingeblikte producten. Het wordt gebruikt als conserveermiddel (het remt de groei van bacteriën en schimmels) en als zuurregelaar om de gewenste zuurgraad in producten te bereiken. In mayonaise helpt het bijvoorbeeld bij de bestrijding van Salmonella. Daarnaast wordt het als geur- en smaakstof ingezet.
Azijnzuur wordt door EFSA als veilig beschouwd. Er is geen numerieke ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, simpelweg omdat er geen schadelijke effecten voor de mens zijn gevonden bij normaal gebruik. Dat betekent dat je het in de hoeveelheden die je via voeding binnenkrijgt zonder zorgen kunt consumeren. Wel zijn er enkele zeldzame gevallen bekend van overgevoeligheidsreacties bij mensen met een azijnzuurintolerantie. Dit is heel zeldzaam, maar als je hier gevoelig voor bent, is het goed om op te letten. Mensen met reflux of maagzweren kunnen wat gevoeliger zijn voor de zuurgraad, al betreft dit geen toxicologisch risico bij normale voedingsconcentraties.
Een belangrijke kanttekening: geconcentreerd azijnzuur (ook wel azijnessence of edik-essence genoemd) kan bij inname van hoge concentraties ernstige brandwonden aan slokdarm en maag veroorzaken. Dit heeft niets te maken met het normale gebruik van E260 in voedingsmiddelen, waar de concentraties veel lager liggen. Het gaat dan om onverdund product dat niet bedoeld is om zo te consumeren.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 5 relevante studies over azijnzuur als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 4 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd.
De belangrijkste studie voor de beoordeling van E260 als voedingsadditief is de EFSA-herbeoordeling uit 2020. Hierin werden azijnzuur en verwante stoffen opnieuw geëvalueerd. De conclusie was helder: er zijn geen schadelijke effecten gevonden en er is geen numerieke ADI nodig voor azijnzuur. Dit is een sterk signaal, want het betekent dat EFSA op basis van het beschikbare bewijs geen reden ziet om een bovengrens voor de dagelijkse inname vast te stellen.
Twee andere EFSA-publicaties (uit 2021 en 2023) richtten zich op het gebruik van azijnzuur als diervoederadditief. Beide concludeerden dat er geen veiligheidsrisico is voor consumenten. De studie uit 2023 beoordeelde specifiek de veiligheid voor vis en concludeerde dat azijnzuur veilig is tot 2500 mg/kg voer. Hoewel deze studies niet direct over menselijke voeding gaan, bevestigen ze het brede veiligheidsprofiel van de stof.
Daarnaast is er een uitgebreide review uit 2024 die de geschiedenis, productie en toepassingen van azijn beschrijft. Deze review benadrukt de voordelen van azijnzuur maar presenteert geen nieuwe veiligheidsdata. Het is goed om te weten dat het totale aantal studies beperkt is (4 meegenomen studies). Dit maakt het lastig om heel sterke conclusies te trekken op basis van het onderzoek alleen. Wat dit compenseert is de zeer lange gebruiksgeschiedenis van azijnzuur in voeding. Mensen gebruiken azijn al duizenden jaren en er zijn in al die tijd geen structurele gezondheidsproblemen aan het licht gekomen.
Er is één afgevallen studie die het vermelden waard is: een dierstudie over de migratie van azijnzuur uit PET-verpakkingsmateriaal. Daarin werden orgaan- en DNA-schade gerapporteerd, maar dit betrof azijnzuur als migratieproduct uit plastic, niet als voedingsadditief. De omstandigheden en concentraties zijn niet vergelijkbaar met normaal gebruik van E260 in voeding en de studie is daarom terecht niet meegenomen in de beoordeling.
Bredere context
Azijnzuur (E260) is goedgekeurd in de Europese Unie en wordt wereldwijd breed gebruikt als voedingsadditief. EFSA heeft bij de herbeoordeling in 2020 geen numerieke ADI vastgesteld, wat betekent dat de stof bij normaal gebruik als veilig wordt beschouwd zonder dat er een bovengrens nodig is. Azijnzuur heeft geen IARC-classificatie voor carcinogeniteit, wat past bij het veiligheidsprofiel.
Het additief mag in de EU worden gebruikt in alle eet- en drinkwaren volgens het quantum satis-principe. Dat houdt in dat het mag worden toegevoegd in de hoeveelheid die nodig is voor het beoogde effect, zonder vaste maximumlimiet. Er zijn geen specifieke beperkingen voor kinderen, zwangeren of andere kwetsbare groepen. Wel is het verstandig om te weten dat mensen met gastro-oesofageale reflux of maagzweren gevoeliger kunnen zijn voor zure producten in het algemeen, al is dit geen specifiek risico van E260.
Bijwerkingen
Bij normaal gebruik zijn er geen bijwerkingen bekend. Mensen met een zeer zeldzame azijnzuurintolerantie kunnen overgevoeligheidsreacties ervaren. Geconcentreerd azijnzuur (edik-essence) kan bij inname ernstige brandwonden aan slokdarm en maag veroorzaken, maar dit betreft geen normaal voedingsgebruik.
Financiering van het onderzoek
Alle vier de meegenomen studies zijn onafhankelijk gefinancierd. Drie daarvan komen rechtstreeks van EFSA of zijn gefinancierd door de Europese Commissie, wat een hoge mate van onafhankelijkheid garandeert. De vierde studie is een review gepubliceerd vanuit een universitaire affiliatie. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in deze analyse opgenomen.
Dit is een positief punt: het ontbreken van industriefinanciering betekent dat er geen directe financiële belangen meespelen bij de conclusies. Tegelijkertijd is het totale aantal studies beperkt (4 stuks), waardoor de bewijskracht niet heel groot is. De consistentie van de resultaten en de lange gebruiksgeschiedenis van azijnzuur wegen dit voor een groot deel op.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar azijnzuur als voedingsadditief is beperkt in omvang, met slechts vier meegenomen studies. Dat klinkt misschien weinig, maar het is belangrijk om dit in perspectief te plaatsen: azijnzuur wordt al duizenden jaren veilig gebruikt in voeding en er zijn in al die tijd geen structurele gezondheidsproblemen gemeld.
Een afgevallen dierstudie rapporteerde orgaan- en DNA-schade, maar die ging over azijnzuur als migratieproduct uit PET-verpakkingsmateriaal. De concentraties en omstandigheden zijn niet vergelijkbaar met normaal voedingsgebruik. Het is goed om dit te weten zodat je dit soort bevindingen in de juiste context kunt plaatsen. De conclusie van EFSA is duidelijk: geen aanleiding om een bovengrens vast te stellen voor de dagelijkse inname.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Younes et al. (2020)
Geen schadelijke effecten; geen numerieke ADI nodig voor azijnzuur
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 84% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
EFSA Panel on Additives and Products or Substances used in Animal Feed (FEEDAP) et al. (2021)
Geen consumentenveiligheidsrisico bij gebruik als diervoederadditief
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 34% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
EFSA Panel on Additives and Products or Substances used in Animal Feed (FEEDAP) et al. (2023)
Azijnzuur veilig voor vis tot 2500 mg/kg voer na aanvullend onderzoek
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 18% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
Khalifa et al. (2024)
Review beschrijft voordelen azijnzuur, geen veiligheidsdata gepresenteerd
|
Review | — | 0% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Università degli Studi di Napoli Federico II (Italy)
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
