Wat betekent GMP?

Wanneer je een potje vitamines, een voedingssupplement of een geneesmiddel koopt, wil je erop kunnen vertrouwen dat er daadwerkelijk in zit wat er op het etiket staat en niets wat er niet in hoort. GMP, voluit Good Manufacturing Practice, is het stelsel van richtlijnen dat precies dát moet garanderen. Het gaat om strenge eisen aan het hele productieproces: van de grondstoffen en de schoonmaak van machines tot de opleiding van personeel en de manier waarop het eindproduct wordt verpakt en opgeslagen.

Wat GMP in de praktijk inhoudt

GMP-richtlijnen schrijven voor dat elke stap in de productie gedocumenteerd, gecontroleerd en herhaalbaar moet zijn. Denk aan eisen voor de zuiverheid van grondstoffen, hygiëne in productieruimtes, kalibratie van apparatuur en uitgebreide kwaliteitscontroles op het eindproduct. Het doel is dat elk potje, elke tablet en elke capsule dezelfde samenstelling en kwaliteit heeft, ongeacht wanneer of in welke batch het is gemaakt. Producten die onder GMP-voorwaarden worden vervaardigd, doorlopen zogeheten quality control-testen, controles op de vastgestelde productspecificaties. GMP is geen bewijs dat een supplement werkzaam is of bij ieder gebruik veilig.

Waarom GMP bestaat

Zonder gestandaardiseerde productie-eisen is het risico op verontreinigingen, verkeerde doseringen of onwerkzame producten aanzienlijk groter. Wereldwijd hebben naar schatting twee miljard mensen beperkte toegang tot kwalitatief goede medicijnen en vooral in landen met minder strenge regelgeving komen namaak- en ondermaatse producten vaker voor. Dat kan leiden tot ernstige gezondheidsschade en draagt bij aan problemen zoals antibioticaresistentie. GMP is daarom niet alleen een kwestie van kwaliteit, maar ook van volksgezondheid.

Waar je GMP tegenkomt

GMP geldt voor een breed scala aan producten: farmaceutische geneesmiddelen, biologische geneesmiddelen (zoals stamceltherapieën), voedingssupplementen en actieve farmaceutische ingrediënten. In de Europese Unie en de Verenigde Staten is GMP-naleving wettelijk verplicht voor geneesmiddelen. Voor supplementen gelden in veel landen eveneens GMP-eisen, al verschilt de strengheid per regio. Op verpakkingen van supplementen zie je soms een GMP-keurmerk, wat aangeeft dat de fabrikant volgens deze richtlijnen werkt.

In de wetenschappelijke wereld speelt GMP ook een belangrijke rol bij de ontwikkeling van nieuwe therapieën. Wanneer onderzoekers bijvoorbeeld stamcellen willen inzetten in klinische studies, moeten de cellen onder GMP-omstandigheden worden geïsoleerd, gekweekt en bewaard. Hetzelfde geldt voor innovatieve behandelingen zoals faagtherapie, waarbij bacteriofagen als levende biologische producten worden beschouwd en dus aan dezelfde strenge productie-eisen moeten voldoen.

Voor wie bewust bezig is met gezondheid en voeding, is GMP een nuttig begrip om te kennen. Het vertelt je iets over de betrouwbaarheid van wat je inneemt, of het nu gaat om een simpele vitamine of een complex kruidenpreparaat.