De voedingswaarde van ui

Voedingswaardetabel van ui per 100 gram:

Per 100 g / mlUiADH*
kcal361,80%
Kj1511,80%
Water (g)894,45%
Eiwit (g)1,22,14%
Koolhydraten (g)6,12,35%
Suiker (g)6,1
Vet (g)0,20,29%
Verzadigd (g)0,1
E.O.V. (g)
M.O.V. (g)0,1
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)
Vezels (g)2,57,14%
A (mg)
B1 (mg)0,032,73%
B2 (mg)0,032,00%
B3 (mg)0,21,25%
B5 (mg)0,122,40%
B6 (mg)0,138,67%
B11 / Foliumzuur  (ug)103,33%
B12 (ug)
C (mg)6,58,67%
D (ug)
E (mg)
Vitamine K (ug)0,40,33%
Natrium (mg)90,90%
Kalium (mg)1755,00%
Calcium (mg)303,00%
Fosfor (mg)425,25%
IJzer (mg)0,56,25%
Jodium (ug)32,00%
Magnesium (mg)103,33%
Koper (mg)0,088,89%
Selenium (ug)11,82%
Zink (mg)0,85,33%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over de ui
De ui, ook wel ajuin genoemd, is een bekende smaakmaker in tal van gerechten en vaak het begin van het bereiden van de maaltijd: het pellen, snipperen en fruiten van een ui. Dit zegt wel iets over hoe veelzijdig deze groente is, maar tegelijkertijd lijkt de ui ook wel wat ondergewaardeerd. De ui komt namelijk wat gewoontjes over, maar is een zeer gezonde groente en een echte griep- en verkoudheidsbestrijder.

Herkomst en groeiwijze
De ui behoort tot de lookfamilie, net als prei, knoflook en sjalotjes, en is een bolgewas. Waarschijnlijk komen uien uit Midden-Azië. Uit gevonden geschriften blijkt namelijk dat de plant in Azië, Iran en Afghanistan werd geteeld. Later is de ui bekend geworden in China en India. Vanuit hier is de groente verspreid naar Egypte en Europa: beginnend in Griekenland.

Bij het verbouwen van uien zijn er verschillende teeltwijzen te onderscheiden. Zo zijn er zaaiuien, winteruien maar bijvoorbeeld ook de teelt van zilveruien. Plantuien worden puur en alleen geteeld als bolletjes voor de volgende oogst. Uit elke ui groeit namelijk vanzelf weer een nieuwe plant.

Verkrijgbaar
Uien komen een groot gedeelte van het jaar uit Nederland. De overige aanvoer komt uit Frankrijk, Spanje maar ook uit Zuid-Amerika en zelfs Nieuw-Zeeland. Vooral in de wintermaanden is er geen oogst uit Nederland. Vaak liggen er dan uien uit Egypte in de winkels.

Let er bij de aankoop van uien op dat de bollen stevig aanvoelen, zonder ingedeukte plekken. Het velletje moet strak om de ui heen zitten. Uien die uitlopen zijn oud, maar nog wel te eten. De sterke smaak is dan wel enigszins verdwenen.

Bewaren
Uien blijven zeer lang goed (zo’n 1 a 2 maanden) als je ze koel en droog bewaart. Niet in de koelkast.

Toepassing
Uien worden vooral toegepast als smaakgevend ingrediënt in tal van gerechten. Denk aan soepen, quiches, ovenschotels, sauzen en stoofpotten. Eigenlijk kan een ui in elk denkbaar recept toegepast worden. Vooral de combinatie van ui en knoflook zorgt voor een flinke smaakupgrade. Wie erg van uien houdt, doet er goed aan eens een klassieke uiensoep te maken. Of snipper eens een rauwe ui door een salade of dressing. Hoe langer een ui gebakken of gesmoord wordt, hoe zoeter de smaak. Rauwe ui heeft een veel sterkere smaak dan de gegaarde variant.

Weetjes/Wist je dat:

  • Ui een van de weinige groenten is die letterlijk wereldwijd wordt gebruikt?
  • De schil van de ui in het oude Egypte symbool stond voor het eeuwige leven?
  • De meeste uien uit eigen land in Zeeland worden verbouwd en verwerkt?
  • Het bekende huilen bij het snijden van een ui komt door zwavelstoffen? Doordat de cellen kapot gaan komen er gasvormige zwavelverbindingen vrij. De zwavelzuurverbindingen irriteren de ogen, waardoor het traanvocht begint te lopen.

Wetenschappelijke weetjes over de voedingswaarde van ui
Alle soorten ui zeer rijk aan quercetine, maar met name de rode ui bevat hier vlak onder de schil bijzonder veel van. Quercetine heeft een positief effect op de doorbloeding, de bloeddruk, het cholesterol en ontstekingen (1, 2). Een zeer groot Nederlands onderzoek stelde vast dat uien krachtig tegen maagkanker werken (3). Uien bevatten ook zwavelstoffen zoals allylsulfide, die de lever helpen bij de dagelijkse taken (4). Uit diverse onderzoeken blijkt dat de actieve stoffen de bloedsuikerspiegel verbeteren, wat voor diabeten erg interessant kan zijn (5). Uien kunnen goed worden bewaard. De Europese voedselwaakhond EFSA heeft in 2015 bekend gemaakt dat Nederlandse uien gemiddeld 41 soorten bestrijdingsmiddelen bevatten (6, 7).

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek:

1. Edwards RL, Lyon T, Litwin SE, Rabovsky A, Symons JD, Jalili T. Quercetin reduces blood pressure in hypertensive subjects. The Journal of nutrition. 2007; 137(11):2405-11.

2. Perez-Vizcaino F, Duarte J. Flavonols and cardiovascular disease. Molecular aspects of medicine. 2010; 31(6):478-94.

3. Dorant E, van den Brandt PA, Goldbohm RA, Sturmans F. Consumption of onions and a reduced risk of stomach carcinoma. Gastroenterology. 1996; 110(1):12-20.

4. Iciek MB, Kowalczyk-Pachel D, Kwiecień I, Dudek MB. Effects of different garlic-derived allyl sulfides on peroxidative processes and anaerobic sulfur metabolism in mouse liver. Phytotherapy research: PTR. 2012; 26(3):425-31.

5. Kook S, Kim GH, Choi K. The antidiabetic effect of onion and garlic in experimental diabetic rats: meta-analysis. Journal of medicinal food. 2009; 12(3):552-60.

6. EFSA, 20-07-2015, Collection of pesticide application data in view of performing Environmental Risk Assessments for pesticides.

7. Lee C, Lee H, Cha Y, Joo W, Kang D, Moon J. In vivo Investigation of Anti-diabetic Properties of Ripe Onion Juice in Normal and Streptozotocin-induced Diabetic Rats. JFN. 2013; 18(3):169-174.