web
statistics
Hoofdpagina » Voedingswaarde » De voedingswaarde van een bouillonblokje

De voedingswaarde van een bouillonblokje

Voedingswaardetabel van bereide bouillon per 100 ml:

Per 100 ml Bereid ADH*
kcal 5 0,25%
Kj 19 0,23%
Water (g) 98,1 4,91%
Eiwit (g) 0,1 0,18%
Koolhydraten (g) 0,3 0,12%
Suiker (g) 0,1  
Vet (g) 0,3 0,43%
Verzadigd (g) 0,1  
E.O.V. (g) 0,1  
M.O.V. (g) 0,1  
Omega 6 (g)    
Omega 3 (g)    
Cholesterol (mg) 45  
Transvet (g) 1,1  
Vezels (g) 0 0,00%
A (mg) 0 0,00%
B1 (mg) 0 0,00%
B2 (mg) 0 0,00%
B3 (mg) 0 0,00%
B5 (mg) 0 0,00%
B6 (mg) 0 0,00%
B11 / Foliumzuur  (ug) 0 0,00%
B12 (ug) 0 0,00%
C (mg) 0 0,00%
D (ug) 0 0,00%
E (mg) 0 0,00%
Vitamine K (ug) 0 0,00%
Natrium (mg) 397 39,70%
Kalium (mg) 4 0,11%
Calcium (mg) 0 0,00%
Fosfor (mg) 1 0,13%
IJzer (mg) 0 0,00%
Jodium (ug) 0,4 0,27%
Magnesium (mg) 0 0,00%
Koper (mg) 0 0,00%
Selenium (ug) 0 0,00%
Zink (mg) 0,02 0,13%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over bouillonblokjes
Een klassieke bouillon wordt gemaakt van het kookvocht van vlees, botten, vissen en groenten. Door het lang laten trekken van voedsel in zacht kokend water gaan de smaak en een deel van de voedingsstoffen in het water zitten. Dit vormt de bouillon en wordt vaak gebruikt als smaakmaker bij gerechten of als basis van soepen. Er kan van vrijwel alles bouillon gemaakt worden dus het kan ook breed bij vrijwel elk gerecht gebruikt worden. Bouillonblokjes die door de levensmiddelenindustrie worden gemaakt, is een heel ander verhaal. Deze bevatten helaas geen gezonde nutriënten, maar vooral zout, palmvet, smaakversterkers zoals E621, E631, E627, suiker, aroma en gistextract. Dit geldt vooral voor merken zoals Maggi en Knorr, maar zelfs bouillonblokjes van Zonnatura bevat veel zout, suiker en smaakversterker. Als je wat beter zoekt, dan is er in de supermarkt ook verse bouillon te krijgen, die gemaakt zijn van echte botten en verse groentes. Meestal zitten deze in een glazen pot. Een wat dikkere bouillon wordt ook wel verkocht onder de naam fond. Een fond is een inkookte bouillon.

Herkomst
Bouillon wordt al duizenden jaren over de gehele wereld gemaakt van vele soorten voedsel. Het is een efficiënte manier om het meeste te halen uit de laatste restjes voedsel die overblijven. In de 20e eeuw werd de klassieke bouillon verstoten door industrieel gemaakte bouillonblokjes en verloor hiermee aanzienlijk in voedingswaarde.

Verkrijgbaar
Bouillon is in alle soorten en maten in de Nederlandse supermarkten verkrijgbaar. Het is meestal in de vorm van gedroogde poeder of blokjes te vinden. Kant-en-klare vloeibare variant zijn meestal vele malen voedzamer dan de blokjes. Doorgaans heeft bouillon uit de supermarkt een hoog zoutgehalte en bevat het kunstmatige conserveermiddelen. Het is ook mogelijk om zout- en/of gistvrije varianten te vinden, en in biologisch en niet-biologische varianten. Vaak zijn de biologische varianten zonder toegevoegde e-nummers of zout.

Bewaren
Gedroogde bouillon is doorgaans heel lang te bewaren en te gebruiken wanneer het koel en vochtvrij wordt weggezet. Doordat het geen vocht en veel zout bevat krijgen bacteriën er moeilijk vat op. De kant-en-klare vloeibare bouillon in een potje zijn minder lang houdbaar. Vooral na het openen dient het snel opgemaakt te worden. Deze zijn na opening in de koelkast enkele dagen houdbaar.

Weetjes/wist je dat?

  • Je heel makkelijk zelf groentebouillon kunt maken door groente te pureren, in de oven te drogen en vervolgens fijn te malen? Met name wortel, bleekselderij, uien en peterselie lenen zich hier goed voor.
  • Er in de biologische winkels bouillon verkrijgbaar is zonder zout èn gistextract?
  • Veel mensen die ziek zijn en weinig eten vragen om een bouillon? Dit is omdat er dan sprake is van een natriumtekort en het lichaam ernaar verlangt dit elektrolyt aan te vullen om de vochtbalans in de cellen te herstellen.

Wetenschappelijke informatie over E-621 / MSG
Vrijwel alle bouillonblokjes bevatten veel MSG (Mono Sodium Glutamaat = Mononatriumglutamaat), wat een bron is van glutamaat (1). Glutaminezuur functioneert als een neurotransmitter in je hersenen. Het is een exciterende neurotransmitter, wat betekent dat deze de zenuwcellen stimuleert om signalen door te geven. Sommige mensen zeggen dat MSG tot overmatig glutamaat in de hersenen kan leiden en daarmee kan zorgen voor overmatige prikkeling van zenuwcellen. Om deze reden is MSG bestempeld als een excitotoxine. De angst voor MSG gaat terug tot 1969, toen uit een studie bleek dat het injecteren van grote doses MSG bij pasgeboren muizen schadelijke neurologische gevolgen had (2). MSG versterkt de smaak van levensmiddelen door de smaakreceptoren te stimuleren. Toevoeging van MSG aan levensmiddelen leidt tot een umami-smaak, die wordt gekarakteriseerd als hartig en vlezig (3). MSG draagt in Europa het e-nummer E-621 en wordt door veel mensen vermeden. Om deze reden kiezen veel voedselfabrikanten ervoor om gistextract als bron van glutamaat toe te voegen. Dat klinkt onschuldig, maar in feite betreft het ‘clean labeling’, omdat er alsnog glutamaat in zit. De meeste officiële bronnen, zoals het voedingscentrum, melden dat MSG helemaal veilig is (2). Toch zijn er aanwijzingen dat sommige mensen gevoelig kunnen zijn voor MSG, een aandoening die ook wel MSG-symptomencomplex wordt genoemd. In één studie kregen mensen met een zelfgerapporteerde gevoeligheid voor MSG ofwel 5 gram MSG ofwel een placebo: 36,1% meldde reacties met MSG tegenover 24,6% met een placebo (4). De symptomen omvatten hoofdpijn, spierspanning, gevoelloosheid, tintelingen, zwakte en blozen. De drempeldosis die symptomen veroorzaakt, lijkt rond 3 gram per maaltijd te liggen. Houd er echter rekening mee dat 3 gram een zeer hoge dosis is – ongeveer zes keer de gemiddelde dagelijkse inname van het Westerse dieet (5, 6). Het is onduidelijk waarom dit gebeurt, maar sommige onderzoekers vermoeden dat zulke grote doses MSG het mogelijk maken dat kleine beetjes glutaminezuur de bloed-hersenbarrière passeren en een wisselwerking aangaan met neuronen, wat leidt tot zwelling en letsel van de hersenen (7). Grote doses MSG kunnen de bloedspiegels van glutamaat verhogen: in één onderzoek verhoogde een megadosis MSG de bloedspiegels met 556% (8). Glutamaat uit de voeding zou echter weinig tot geen effect op de hersenen moeten hebben, omdat het de bloed-hersenbarrière niet in grote hoeveelheden kan passeren (9). In het algemeen is er geen overtuigend bewijs dat MSG als excitotoxine werkt wanneer het in normale hoeveelheden wordt geconsumeerd. Er zijn ook voedingsmiddelen die van nature MSG bevatten, zoals tomaten, paddenstoelen, moedermelk, zeewier en kazen (10). Omdat steeds meer mensen MSG of E-621 willen vermijden, zijn de fabrikanten inventief en gebruiken paddenstoelen of tomaten als bron van glutamaat (11).

Hoewel het onderzoek naar de invloed van MSG op de algemene gezondheid gemengd is, is het duidelijk dat het consumeren van hoge doses van 3 gram of meer MSG per dag waarschijnlijk zal leiden tot nadelige bijwerkingen, waaronder hoofdpijn en verhoogde bloeddruk (12). Ter referentie wordt geschat dat de gemiddelde consumptie van MSG in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk ongeveer 0,55 gram per dag bedraagt, terwijl de inname van MSG in Aziatische landen ongeveer 1,2-1,7 gram per dag bedraagt (13). Hoewel het mogelijk is, is het onwaarschijnlijk dat je 3 gram MSG of meer per dag binnenkrijgt wanneer je normale porties eet. Sommige personen die gevoelig zijn voor MSG kunnen echter bijwerkingen ervaren zoals netelroos, zwelling van de keel, hoofdpijn en vermoeidheid na het consumeren van kleinere hoeveelheden, afhankelijk van de individuele tolerantie (14, 15). Uit een onderzoek van 40 studies bleek echter dat de studies die een verband hebben gelegd tussen MSG en nadelige gevolgen voor de gezondheid over het algemeen van slechte kwaliteit zijn en methodologische gebreken vertonen, en dat sterk klinisch bewijs voor overgevoeligheid voor MSG ontbreekt, wat wijst op een behoefte aan toekomstig onderzoek (16). Hoewel er geen bewijs is voor gevoeligheid voor MSG, melden veel mensen dat de consumptie van dit additief tot nadelige bijwerkingen leidt. Als je denkt dat je gevoelig bent voor MSG, kun je dit beter vermijden en altijd de etiketten controleren op toegevoegd MSG. De meestgebruikte schuilnaam voor E-621 / MSG is gistextract, maar Ve-tsin (Vetsin) wordt in Chinese producten nog wel eens gebruikt. Andere schuilnamen zijn toegevoegde gist, nononatriumglutamaat (MNG), natriumglumaat, mononatrium L-glutamaat, monohydraat glutamic acid, monosodium glutamate (MSG), monosodium L-glutamaat, sodium glutamate, L-glutamic acid, sodium salt (1:1) en L-glutamic acid monosodium salt monohydraat.

Als er aan een product MSG / E-621 is toegevoegd, dan is dat een indicatie dat het om een bewerkt product gaat dat meestal sterk is geraffineerd. Geraffineerde producten bevatten over het algemeen bijzonder weinig nutriënten en kun je beter vermijden. Zelfgemaakte bouillon van botten kan gemakkelijk op smaak worden gebracht met Keltisch zeezout en verse groenten. Zie ons recept voor een zelfgemaakte bottenbouillon (bone broth) voor meer inspiratie.

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek: