Wat is adequate inname (AI)?

Wanneer wetenschappers willen vaststellen hoeveel je van een bepaalde voedingsstof per dag nodig hebt, hebben ze idealiter genoeg onderzoeksgegevens om een precieze norm te berekenen, de zogenaamde aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH). Maar voor sommige voedingsstoffen is dat bewijs er simpelweg niet. Er zijn dan te weinig studies, of de beschikbare gegevens zijn niet sterk genoeg om met zekerheid te zeggen wat de gemiddelde behoefte van de bevolking is. In dat geval wordt er een adequate inname (AI) vastgesteld: een geschatte dagelijkse inname die naar alle waarschijnlijkheid voldoende is om vrijwel iedereen in een bepaalde bevolkingsgroep gezond te houden.

De AI is dus geen gok, maar ook geen harde berekening. Het is een weloverwogen schatting, gebaseerd op wat er wél beschikbaar is aan wetenschappelijke aanwijzingen. Denk aan observatiestudies waarin wordt gekeken hoeveel mensen van een voedingsstof binnenkrijgen en hoe gezond ze daarbij zijn. In Nederland stelt de Gezondheidsraad deze normen vast. Internationaal doet onder andere de National Academy of Medicine in de Verenigde Staten hetzelfde, als onderdeel van het bredere systeem van Dietary Reference Intakes (DRI), het raamwerk waarbinnen verschillende voedingsnormen naast elkaar bestaan.

Hoe verhoudt de AI zich tot andere voedingsnormen?

De AI is één van meerdere voedingsnormen die samen een compleet beeld geven van wat het lichaam nodig heeft. De belangrijkste zijn:

• Gemiddelde behoefte (GB): de hoeveelheid die voldoende is voor de helft van de mensen in een groep.
• Aanbevolen hoeveelheid (ADH): de hoeveelheid die voor vrijwel iedereen (circa 97,5%) toereikend is. Wordt alleen vastgesteld als er genoeg bewijs is.
• Adequate inname (AI): de geschatte hoeveelheid die wordt gebruikt als er onvoldoende bewijs is voor een ADH.
• Aanvaardbare bovengrens (UL): de maximale dagelijkse inname die naar verwachting geen schadelijke effecten oplevert.

De AI neemt dus de plek in van de ADH wanneer die laatste niet berekend kan worden. In de praktijk wordt de AI op dezelfde manier gebruikt: als richtlijn voor hoeveel je van een voedingsstof per dag zou moeten binnenkrijgen.

Voor welke voedingsstoffen geldt een AI?

Er zijn diverse voedingsstoffen waarvoor een AI is vastgesteld in plaats van een ADH. Bekende voorbeelden zijn vitamine D voor zuigelingen, vitamine K en bepaalde mineralen zoals mangaan. De normen worden opgesteld per bevolkingsgroep, ze kunnen verschillen voor mannen en vrouwen, voor kinderen en volwassenen en voor zwangere of borstvoeding gevende vrouwen. Zo is er bijvoorbeeld specifiek onderzoek gedaan naar de vraag of de AI voor vitamine D bij zuigelingen van 0 tot 6 maanden (10 microgram per dag) haalbaar is via moedermelk alleen. Uit studies bij moeders met verschillende achtergronden en op verschillende breedtegraden bleek dat moedermelk in veel gevallen niet genoeg vitamine D bevat om aan die AI te voldoen.

De AI is dus een praktisch hulpmiddel: het biedt een betrouwbare richtlijn, ook als de wetenschap nog niet alle puzzelstukjes op hun plek heeft. Naarmate er meer onderzoek beschikbaar komt, kan een AI in de toekomst worden vervangen door een preciezere ADH.

Een inname onder de AI bewijst niet dat iemand een tekort heeft. De norm is daarvoor te onzeker en beschrijft geen exact gemeten persoonlijke behoefte.