Wat is hidradenitis suppurativa?

Als je last hebt van steeds terugkerende, pijnlijke bultjes op plekken waar huid tegen huid schuurt (denk aan de oksels, liezen, bilspleet of onder de borsten) dan kan het gaan om hidradenitis suppurativa, vaak afgekort tot HS. De aandoening staat ook wel bekend als acne inversa of de ziekte van Verneuil. Het is een chronische ontstekingsziekte van de huid die veel impact kan hebben op het dagelijks leven en het emotioneel welzijn.

Hoe ontstaat het?

Het begint in de haarzakjes (haarfollikels), niet (zoals lang werd gedacht) in de zweetklieren zelf. De haarzakjes in bepaalde huidgebieden raken verstopt door overmatige verhoorning: er hoopt zich te veel hoornstof op, waardoor het haarzakje dichtgroeit. Op een gegeven moment scheurt het verstopte haarzakje open onder de huid. Het lichaam reageert hierop met een forse ontstekingsreactie. Er ontstaan pijnlijke knobbels die zich kunnen vullen met pus en die soms openbreken.

Bij HS speelt een samenspel van factoren een rol. Er is vaak een genetische aanleg: de aandoening komt in sommige families vaker voor en onderzoekers hebben meerdere genen geïdentificeerd die betrokken zijn bij de ontwikkeling van HS. Daarnaast spelen omgevingsfactoren een belangrijke rol. Roken en overgewicht worden in verband gebracht met een grotere kans op HS en een ernstiger beloop. Ook het immuunsysteem lijkt ontregeld te zijn: er is sprake van een overmatige ontstekingsreactie waarbij bepaalde signaalstoffen (cytokines) in verhoogde mate worden aangemaakt.

Wat merk je eraan?

De klachten beginnen meestal na de puberteit en vóór het veertigste levensjaar. Typisch zijn:

• Pijnlijke, rode bultjes of knobbels diep onder de huid
• Abcessen die zich vullen met pus en kunnen openbreken, waardoor er vocht of pus vrijkomt
• Bij langdurige of ernstige HS: onderhuids verbonden gangen (sinussen of fistelgangen) en littekenvorming

De klachten komen steeds terug, vaak op dezelfde plekken. Ze zitten bij voorkeur in gebieden met veel haarzakjes en apocriene zweetklieren: de oksels, liezen, rond de genitaliën, de bilspleet, onder de borsten en soms in buikplooien of op de hoofdhuid.

Bij wie komt het voor?

Vrouwen krijgen HS ongeveer drie keer zo vaak als mannen, al verschilt die verhouding per regio in de wereld. Mensen met een donkere huidskleur hebben een verhoogd risico. De precieze prevalentie is lastig vast te stellen doordat onderzoeksmethoden sterk uiteenlopen, maar het is zeker geen zeldzame aandoening, veel mensen lopen er jarenlang mee rond voordat de juiste diagnose wordt gesteld. De diagnose wordt gesteld op basis van het klinische beeld: de combinatie van terugkerende ontstekingen op kenmerkende plekken is doorgaans voldoende.

HS kan ook onderdeel zijn van bredere syndromen waarbij de huidklachten samengaan met andere auto-inflammatoire verschijnselen. Dat maakt het soms een complexe aandoening om goed in kaart te brengen.