Wat betekent pasgeborene?

Zodra een kind ter wereld komt, begint een bijzondere en kwetsbare levensfase die we aanduiden als de neonatale periode. Een pasgeborene, in medisch vakjargon een neonaat, is een baby in de eerste 28 dagen na de geboorte. Na die vier weken spreken artsen en verloskundigen meestal gewoon van een zuigeling of baby.

Wat maakt deze periode bijzonder?

Tijdens de zwangerschap zorgt de placenta voor allerlei taken die het lichaam van de baby nog niet zelf aankan: zuurstof aanvoeren, afvalstoffen afvoeren en voedingsstoffen doorlaten. Na de geboorte moet het lijfje van de pasgeborene dit allemaal opeens zelf regelen. De longen nemen de ademhaling over, het spijsverteringsstelsel gaat voor het eerst aan het werk en de lever begint afvalstoffen te verwerken. Die omschakeling verloopt meestal soepel, maar vraagt wel tijd. Zo kan het even duren voordat de lever van een pasgeborene bilirubine (een geel afbraakproduct van rode bloedcellen) goed kan verwerken. Daardoor krijgt een groot deel van de pasgeborenen in de eerste levensdagen een licht gele huidskleur, ook wel neonatale geelzucht genoemd. Dit is heel gewoon en verdwijnt meestal binnen twee weken vanzelf.

Kenmerken van een pasgeborene

Een pasgeborene verliest in de eerste week doorgaans een klein beetje van het geboortegewicht. Dat is normaal en herstelt zich snel. Verder hebben pasgeborenen een aantal aangeboren reflexen, zoals de zoek- en zuigreflex waarmee ze de borst of fles vinden en de grijpreflex waarbij ze stevig je vinger vasthouden. De huid kan er in de eerste dagen wat vlekkerig of schilferig uitzien, ook dat hoort bij de aanpassing aan het leven buiten de baarmoeder.

Bij baby’s met een donkere huidskleur kan geelzucht lastiger met het blote oog te herkennen zijn. Zorgverleners letten dan extra op het oogwit en het gehemelte.

Wanneer spreken we van een pasgeborene?

De grens van 28 dagen is internationaal afgesproken en wordt onder meer gehanteerd door de Wereldgezondheidsorganisatie. Vóór de geboorte heet het kind een foetus; na de neonatale periode wordt het een zuigeling of simpelweg een baby genoemd. In het dagelijks taalgebruik lopen deze termen vaak door elkaar, maar in de geneeskunde is het onderscheid belangrijk omdat pasgeborenen specifieke medische aandacht nodig hebben die verschilt van die voor oudere baby’s.