De voedingswaarde van andijvie

Voedingswaardetabel van andijvie per 100 gram:

Per 100 g / mlAndijvieADH
kcal170,85%
Kj710,85%
Water (g)95,34,77%
Eiwit (g)1,32,32%
Koolhydraten (g)1,20,46%
Suiker (g)
Vet (g)0,40,57%
Verzadigd (g)
E.O.V. (g)
M.O.V. (g)
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)
Vezels (g)1,85,14%
A (mg)0,444,44%
B1 (mg)0,043,64%
B2 (mg)0,064,00%
B3 (mg)0,42,50%
B5 (mg)0,918,00%
B6 (mg)0,042,67%
B11 / Foliumzuur  (ug)14247,33%
B12 (ug)
C (mg)11,33%
D (ug)
E (mg)0,33,00%
Vitamine K (ug)231192,50%
Natrium (mg)222,20%
Kalium (mg)2537,23%
Calcium (mg)545,40%
Fosfor (mg)364,50%
IJzer (mg)1,215,00%
Jodium (ug)6,44,27%
Magnesium (mg)113,67%
Koper (mg)0,055,56%
Selenium (ug)11,82%
Zink (mg)0,553,67%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over andijvie
Andijvie is een bladgroente die we kennen als twee soorten: de gewone (heelbladige) andijvie en de krulandijvie (frisée). De eerste soort zien we het vaakst in de winkel liggen. Frisée is wat steviger en sterker van smaak dan heelbladige andijvie. Andijvie is een geliefde groentesoort in Nederland, die vooral wordt gegeten als stamppot in combinatie met aardappelen en ei of spek. Het bittertje in de andijvie is te vergelijken met die van witlof. De twee soorten zijn dan ook nauw verbonden aan elkaar en maken deze groente erg geliefd of juist helemaal niet.

Groeiwijze
De groeiwijze lijkt daarentegen niet op witlof maar op gewone kropsla. Andijvie dan ook snel last van doorschieten. De plant gaat dan bloemen en zaad aanmaken en kan dan tot wel 1,5 meter hoog worden! Vandaar dat de kroppen op tijd geoogst moeten worden, zeker op (onverwachte) warme dagen.

Verkrijgbaar
Andijvie komt het gehele jaar grotendeels uit Nederland. De impact op het milieu verschilt wel van maand tot maand. De beste periode om andijvie te kopen is van juni t/m oktober, het oorspronkelijke seizoen. Dan komt andijvie uit de koude, volle grond. In de andere maanden wordt andijvie in de verwarmde kas geteeld. Een andijviestronk moet er bij aankoop mooi lichtgroen uitzien en stevig aanvoelen.

Bewaren
Een verse stuik andijvie is 1-2 dagen houdbaar in de koelkast en iets langer op een koele, donkere plaats. Sluit de andijvie niet af in een zak maar laat de stronk ademen. Andijvie bestaat, net als andere bladgroenten, voor het grootste gedeelte uit water. Vandaar dat de groente snel verlept en dus kort houdbaar is.

Toepassing
Andijvie slinkt flink, dus koop ongeveer 1,5-2 keer het gewicht voor wat je nodig hebt. We kennen allemaal de andijviestamppot maar andijvie leent zich voor veel meer toepassingen, zowel rauw als gegaard. Bijvoorbeeld in een salade met ui en uitgebakken spekjes of rozijnen en sinaasappel, roerbakken met kerrie of verwerken in een hartige taart met zongedroogde tomaat. Ook in een omelet met reepjes paprika is andijvie erg lekker. Andijvie is heel snel gaar, voeg de groente daarom altijd als laatste stap toe aan een gerecht.

Weetjes/Wist je dat:

  • In Nederland ongeveer 700 hectare andijvie wordt geteeld?
  • In slap geworden andijvie weer leven geblazen kan worden door de bladeren een tijdje in koud water te leggen?
  • Tussen de bladeren van andijvie vaak veel zand verstopt zit? De bladeren van elkaar scheiden en goed wassen is het devies!
  • Frisée een stuk bitterder smaakt dan gewone andijvie?
  • Andijvie het prima doet in een smoothie met banaan en sinaasappel? Handig voor overgebleven restjes!
  • Andijvie in het voorjaar t/m de zomer gemakkelijk in eigen tuin kan worden gekweekt? Maar let op de rupsen en slakken, want zij zijn dol op de sappige blaadjes!

Wetenschappelijke weetjes over de voedingswaarde van andijvie
Andijvie kent vele plantenstoffen, maar de opmerkelijkste zijn de lactucopicrine en kaempferol. Dit zijn bitterstoffen die onder andere voor de typische andijviesmaak zorgen (1). Bitter in de mond houdt het hart gezond. Bitterstoffen helpen de lever bij de ontgiftingsprocessen (2). Zodoende helpt andijvie de leverwerking op peil te houden en de galstroom op gang te brengen. Lactucopicrine in andijvie kan tegen malaria werken, pijn bestrijden en een kalmerend effect hebben (3, 4). In biologische andijvie zitten iets meer bitterstoffen. In andijvie zitten veel vitamines en mineralen. Vooral vitamine A en K, foliumzuur en mangaan zijn sterk vertegenwoordigd in deze slasoort. Wetenschappers hebben in andijvie meer dan 40 verschillende soorten polyfenolen ontdekt (5). Polyfenolen hebben meestal een krachtige antioxidantwerking en kunnen ontstekingen remmen en het risico op cardiovasculaire ziektes verminderen (6).

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek:

(1) Filippo D’Antuono L, Ferioli F, Manco MA. The impact of sesquiterpene lactones and phenolics on sensory attributes: An investigation of a curly endive and escarole germplasm collection. Food chemistry. 2016; 199:238-45.

(2) Chen CJ, Deng AJ, Liu C, Shi R, Qin HL, Wang AP. Hepatoprotective activity of Cichorium endivia L. extract and its chemical constituents. Molecules (Basel, Switzerland). 2011; 16(11):9049-66.

(3) Bischoff TA, Kelley CJ, Karchesy Y, Laurantos M, Nguyen-Dinh P, Arefi AG. Antimalarial activity of Lactucin and Lactucopicrin: sesquiterpene lactones isolated from Cichorium intybus L. Journal of Ethnopharmacology. 2004; 95(2-3):455-457.

(4) Wesołowska A, Nikiforuk A, Michalska K, Kisiel W, Chojnacka-Wójcik E. Analgesic and sedative activities of lactucin and some lactucin-like guaianolides in mice. Journal of ethnopharmacology. 2006; 107(2):254-8.

(5) Mascherpa D, Carazzone C, Marrubini G, Gazzani G, Papetti A. Identification of phenolic constituents in Cichorium endivia var. crispum and var. latifolium salads by high-performance liquid chromatography with diode array detection and electrospray ioniziation tandem mass spectrometry. Journal of agricultural and food chemistry. 2012; 60(49):12142-50.

(6) Tangney C, Rasmussen HE. Polyphenols, Inflammation, and Cardiovascular Disease. Current atherosclerosis reports. 2013;15(5):324.