web
statistics
Hoofdpagina » Voedingswaarde » De voedingswaarde van zwarte peper

De voedingswaarde van zwarte peper

Voedingswaardetabel van zwarte peper per 100 gram:

Per 100 g Zwarte peper ADH*
kcal 309 15.45%
Kj 1294 15.40%
Water (g) 15.6 0.78%
Eiwit (g) 11.3 20.18%
Koolhydraten (g) 50 19.23%
Suiker (g)
Vet (g) 2.6 3.71%
Verzadigd (g) 1
E.O.V. (g) 0.4
M.O.V. (g) 1
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)
Vezels (g) 19.5 55.71%
A (mg) 0.2 22.22%
B1 (mg) 0.1 9.09%
B2 (mg) 0.2 13.33%
B3 (mg) 1.1 6.88%
B5 (mg) 1.4 28.00%
B6 (mg) 0.3 20.00%
B11 / Foliumzuur  (ug) 17 5.67%
B12 (ug)
C (mg)
D (ug)
E (mg) 1 10.00%
Vitamine K (ug) 163.7 136,42%
Natrium (mg) 40 4.00%
Kalium (mg) 1300 37.14%
Calcium (mg) 400 40.00%
Fosfor (mg) 180 22.50%
IJzer (mg) 21.6 270.00%
Jodium (ug)
Magnesium (mg) 171 57.00%
Koper (mg) 1.3 144.44%
Selenium (ug) 4.9 8.91%
Zink (mg) 1.1 7.33%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Inleiding
Peper is een specerij met een scherpe smaak, welke in talloze verschillende gerechten wordt gebruikt. De karakteristieke smaak is te danken aan het stofje piperine. Peper wordt in Nederland vooral als zwarte- en witte variant verkocht, gemalen of als hele korrels.

Soorten
De peperplant is een dichtbegroeide, tropische plant die maximaal 15 meter hoog wordt. De bessen zijn klein en groeien in trosjes. Er zijn verschillende kleurvarianten: zwart, wit en groen. Deze laatstgenoemde is een onrijpe vrucht welke vaak wordt geconserveerd in azijn. Wanneer groene peperkorrels te drogen worden gelegd ontstaat de bekendste soort: de zwarte korrel. Witte peperkorrels ontstaan uit de rijpe bessen. Deze worden na de oogst geweekt in water waardoor een gistingsproces ontstaat. Uit de opengebarsten bessen komt de witte korrel tevoorschijn. Zwarte peper (Piper nigrum) is geen familie van de Spaanse peper, die onder de nachtschade valt. Het stofje in Spaanse peper dat zorgt voor de scherpe smaak is capsaïcine. Bij zwarte peper wordt de pittige en scherpe smaak veroorzaakt door piperine. Dit stofje zorgt ook voor een niesaanval wanneer het via de lucht in contact komt met ons neusslijmvlies (1). Piperine is inmiddels een bekende stof en de peperkorreltjes danken een groot deel van hun gezondheidswaarde hieraan

Piperine
Hoewel piperine de bekendste stof in zwarte peper is, zijn er ook andere belangrijke stoffen in deze bes aanwezig. Voorbeelden zijn pellitorine, guineensine, pipnoohine, trichostachine en piperonal (43). Tezamen zorgen ze voor de heilzame werking van zwarte peper.

Herkomst
Peper wordt al duizenden jaren gebruikt als smaakmaker. Via het oude Perzië is de peperkorrel verspreid naar de Oude Grieken en de Egyptenaren. Door de Arabieren werd peper richting de rest van Europa gebracht. De peperplant heeft veel vocht en warmte nodig. Van oorsprong komt de plant uit India, maar de grootste leveranciers van peper zijn tegenwoordig Indonesië, Maleisië, Brazilië, Vietnam en Cambodja.

Verkrijgbaar
In Nederland vinden we vooral zwarte en witte peper of een mix van verschillende kleuren. Je kunt peper zowel in gemalen vorm als hele korrels kopen. Hele korrels dienen voor gebruik thuis gemalen te worden met een pepermolen. Vaak kun je het apparaat zo stellen dat de korrels grof of fijn gemalen worden.

Vier seizoenen?
Zwarte peper is onderdeel van de beroemde ‘vierseizoenenpeper’. De witte, zwarte en groene korreltjes zijn gedroogde peperbessen en komen van dezelfde struik. De zwarte en groene peperbessen zijn onrijp en de witte peper is wel helemaal gerijpt. De roze peperkorreltjes zijn niet afkomstig van de peperplant (Piperaceae), maar van een heel andere plant (de pruikenboomfamilie, waar ook de mango en cashew onderdeel van uitmaken). Peperkorrels komen uit Azië en de roze bessen komen uit Brazilië. De 4-seizoenen mix heeft dan ook niks te maken met 4 seizoenen, maar alles met marketing.

Peper en de Nederlandse taal
Het gebruik van peper kent een lange geschiedenis (47). Vele oude geschriften maken er melding van en zelfs de Romeinen waren dol op peper. Het is ook niet zo gek dat onze taal vol zit met spreekwoorden of gezegdes waarin het woord peper is verwerkt. In de VOC-tijd was peper zo kostbaar en duur, dat men in peperkorreltjes werd uitbetaald (48). Vandaar dat iets peperduur kan zijn. Wie wil er nu een gepeperde rekening ontvangen of een collega zonder peper in z’n reet hebben? En als de Keuringsdienst van Waarde weer een onderwerp eenzijdig belicht, dan peper ik ze via een reactie in deze nieuwsbrief graag de andere kant van het verhaal in!

Bewaren
Peper is lang houdbaar omdat de korrels zijn gedroogd. Bewaar peperkorrels droog en goed afgesloten, zo blijft de smaak het beste behouden. Zwarte peper heeft de scherpste smaak, gevolgd door witte peper. Groene peper is daarentegen vrij mild. Dat komt doordat het gehalte aan de actieve stof piperine in zwarte peper het hoogst is (44). Je kunt het beste kiezen voor hele peperkorrels en deze zelf voor gebruik malen, omdat in poeder het gehalte aan actieve stoffen gemakkelijker kan teruglopen (45). Om deze reden is de smaak van gemalen peper een stuk vlakker, waardoor het meestal ook minder wordt gewaardeerd (46).

Toepassing
De meest gebruikte pepersoort is de zwarte peper. Vers gemalen peper smaakt beduidend beter dan de vooraf gemalen variant. Witte peper is pikant, maar iets aromatischer dan de scherpere zwarte peper. Peper kan in vrijwel elk gerecht worden toegepast om de smaak meer pit te geven. Denk aan soepen, sauzen, curry’s, ovengerechten. Maar ook in gebak en desserts kan peper lekker zijn. Denk aan kruidnoten, speculaas of ontbijtkoek. Het specerij kurkuma en peper versterken elkaar en bevordert de opneembaarheid. Dit is ook de reden waarom in een golden milk (een traditioneel Indiase warme drank) naast kurkuma, een snuf peper wordt toegevoegd.

Wist je dat:

  • Rode en roze peperkorrels, vaak gebruikt in mixen, echte geen peper zijn maar van een ander soort plant afkomen?
  • De uitdrukking ‘peperduur’ voortkomt uit het feit dat peper tot op de dag van vandaag altijd een kostbaar specerij is geweest?
  • Er wereldwijd 140.000 ton peper per jaar wordt geproduceerd?

Wetenschappelijke informatie over zwarte peper
Onderzoekers hebben vastgesteld dat zwarte peper in staat is om de opneembaarheid van voedsel, medicijnen en vele actieve plantenstoffen te verbeteren (2). Een bekend voorbeeld is dat piperine in zwarte peper de opneembaarheid van curcumine met 2000% kan verbeteren (3). Ook andere stoffen, zoals carotenen, worden door de aanwezigheid van peper veel beter opgenomen (4, 5).

Het lijkt erop dat zwarte peper voor een toename van goede darmbacteriën kan zorgen (6). De laatste jaren is het duidelijk geworden dat de juiste balans van de darmflora de gezondheid gunstig kan beïnvloeden.

Bepaalde stoffen in peper stimuleren de afgifte van enzymen door de darmen en alvleesklier, waardoor met name vetten en koolhydraten beter worden verteerd (7, 8). Ook zijn er aanwijzingen dat zwarte peper spijsverteringsproblemen zoals spasmen en diarree kan tegengaan (9, 10).

Door de vele actieve plantenstoffen met ontstekingsremmende eigenschappen kan zwarte peper beschermen tegen celschade en ziektes (11, 12). Mogelijk is peper daardoor zelfs in staat om artritis en astma te verlichten (13, 14, 15, 16).

Zwarte peper bevat vele antioxidanten, hierdoor kan de schade door oxidatieve stress in het lichaam beperkt en zelfs voorkomen worden (17, 18, 19). Dit kan DNA-schade tegengaan, waardoor het risico op het ontstaan van kanker en tumoren kan worden verlaagd (20, 21, 22). Door de antioxidanten kan zwarte peper voedsel ook conserveren en langer houdbaar maken (23).

Hoewel dit nog niet bij mensen is aangetoond, is wel duidelijk dat peper bij dieren kan werken als een natuurlijke pijnstiller (24, 25). Een crème met onder meer zwarte peper bleek in een studie spierpijn te kunnen tegengaan (26).

Hoewel onderzoekers nog niet precies weten hoe, denken ze dat zwarte peper waarschijnlijk degeneratieve ziektes zoals Alzheimer en Parkinson kan tegengaan (27, 28). Een van de werkingsmechanismen is dat het de vorming van amyloïde plaques in de hersenen kan tegengaan (29, 30).

Piperine is volgens studies in staat om de bloedsuikerstofwisseling te verbeteren (31, 32, 33). Daarbij zagen onderzoekers een verbetering van de insulinegevoeligheid bij volwassenen met overgewicht (34).

Volgens dierstudies kan zwarte peper het legen van de maag vertragen, waardoor overeten afneemt en de druk op het spijsverteringskanaal wordt verminderd (35). Ook door hormonale effecten lijkt zwarte peper het hongergevoel te kunnen remmen (36).

Peper kan de cholesterolniveaus doen dalen, inclusief het LDL-cholesterol (37, 38, 39). Ook de opname van cholesterolverlagende medicijnen zoals rode-gistrijst kan door de toevoeging van piperine worden verbeterd (40, 41).

Een kritische opmerking over peper is dat de meeste studies zijn gedaan bij dieren, waardoor we niet zeker weten of alle voordelen ook voor mensen gelden. Daarbij lijkt de dagelijkse inname van zwarte peper veilig, maar is het langetermijnresultaat van hoge doseringen onbekend (42). Om deze reden is het prima om dagelijks zwarte peper te eten, maar kun je hier beter niet in overdrijven.

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek: