Wat betekent prediabetes?

Wanneer je bloedsuikerspiegel structureel iets te hoog is, maar nog niet zo hoog dat er sprake is van diabetes type 2, spreekt men van prediabetes. Het is een tussenfase: je lichaam verwerkt suiker niet meer zo soepel als het zou moeten, maar het systeem is nog niet volledig ontspoord. Ongeveer 1 op de 3 volwassenen in de Verenigde Staten heeft prediabetes en wereldwijd gaat het naar schatting om zo’n 720 miljoen mensen. Veel van hen weten het niet, omdat er vaak geen duidelijke klachten zijn.

Wat er in je lichaam gebeurt

Na het eten zet je lichaam voedsel om in glucose, een suiker die als brandstof dient voor je cellen. Het hormoon insuline, aangemaakt door de alvleesklier, zorgt ervoor dat cellen glucose kunnen opnemen. Bij prediabetes reageren de cellen steeds minder goed op insuline, dit heet insulineresistentie. De alvleesklier probeert dat te compenseren door meer insuline aan te maken, maar op den duur raakt dit systeem uitgeput. Het gevolg: glucose blijft langer in het bloed circuleren en de bloedsuikerspiegel stijgt.

Hoe wordt het vastgesteld?

Prediabetes wordt bepaald aan de hand van bloedwaarden. Er zijn drie veelgebruikte maten:

• Nuchtere bloedglucose (gemeten na minstens 8 uur niet eten): een waarde tussen 5,6 en 6,9 mmol/L (100-125 mg/dL) wijst op een gestoord nuchter glucose, ook wel impaired fasting glucose (IFG) genoemd.
• Glucosetolerantietest (bloedsuiker 2 uur na het drinken van een suikeroplossing): een waarde tussen 7,8 en 11,0 mmol/L duidt op een gestoorde glucosetolerantie, ofwel impaired glucose tolerance (IGT).
• HbA1c (een maat voor de gemiddelde bloedsuiker over de afgelopen 2-3 maanden): een waarde tussen 5,7% en 6,4% valt in het prediabetesgebied.

Opvallend is dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de American Diabetes Association (ADA) verschillende grenswaarden hanteren voor nuchter glucose. De WHO houdt een ondergrens aan van 6,1 mmol/L, terwijl de ADA al vanaf 5,6 mmol/L van prediabetes spreekt. Dat verschil verklaart mede waarom prevalentiecijfers per land en per studie uiteenlopen.

Wie loopt er risico?

Prediabetes komt vaker voor bij mensen met overgewicht, bij ouderen en bij bepaalde etnische groepen. Mensen van Zuid-Aziatische, Afrikaanse of Latijns-Amerikaanse afkomst hebben een verhoogd risico. Ook een familiegeschiedenis van diabetes type 2 speelt een rol. In de VS ontwikkelt jaarlijks ongeveer 10% van de mensen met prediabetes daadwerkelijk diabetes.

Klachten en risico’s

Het verraderlijke aan prediabetes is dat de meeste mensen er weinig tot niets van merken. Soms zijn er subtiele signalen zoals meer dorst, vaker moeten plassen of vermoeidheid, maar die worden makkelijk over het hoofd gezien. Toch is prediabetes niet onschuldig: onderzoek laat zien dat het al in dit stadium gepaard gaat met een licht verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Er is ook een verband gevonden met een hogere kans op boezemfibrilleren en hartfalen bij mensen met een gestoord nuchter glucose.

Prediabetes is dus geen onschuldige bevinding, maar ook geen onvermijdelijke opmaat naar diabetes. Het is een signaal dat het lichaam moeite heeft met de suikerhuishouding, een fase waarin de balans nog kan kantelen.