De voedingswaarde van wortel

Voedingswaardetabel van wortel per 100 gram:

Per 100 g / mlWortelADH*
kcal331,65%
Kj1401,67%
Water (g)89,24,46%
Eiwit (g)11,79%
Koolhydraten (g)5,22,00%
Suiker (g)4,9
Vet (g)0,20,29%
Verzadigd (g)
E.O.V. (g)
M.O.V. (g)
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)
Vezels (g)3,49,71%
A (mg)1,5166,67%
B1 (mg)0,076,36%
B2 (mg)0,053,33%
B3 (mg)0,63,75%
B5 (mg)0,275,40%
B6 (mg)0,096,00%
B11 / Foliumzuur  (ug)134,33%
B12 (ug)
C (mg)22,67%
D (ug)
E (mg)0,55,00%
Vitamine K (ug)7,46,17%
Natrium (mg)606,00%
Kalium (mg)2908,29%
Calcium (mg)404,00%
Fosfor (mg)354,38%
IJzer (mg)2,126,25%
Jodium (ug)2,51,67%
Magnesium (mg)103,33%
Koper (mg)0,1314,44%
Selenium (ug)0,10,18%
Zink (mg)0,64,00%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over wortelen
Wortelen zijn helemaal ingeburgerd in onze keukens. We eten ze de hele dag door. ’s Ochtends door een omelet of als juice, als snackgroente, bij de lunch en het diner. Wortelen zijn zeer veelzijdig en dankzij de wat zoete smaak bij veel mensen geliefd.

Herkomst en groeiwijze
De wortel is een gekweekte groentesoort en behoort tot de wilde peen. Deze is wit van kleur. De plant behoort tot de schermbloemfamilie. De twee onderlinge soorten kruisen gemakkelijk. De wortel zoals wij deze kennen is oranje van kleur, welke is ontstaan door middel van kruisingen. De groente wordt het hele jaar door verbouwd. Er vindt een vroege-, zomer- en herfstteelt plaats. Bij een overschot worden wortelen opgeslagen.

Verkrijgbaar
Van de wortel bestaan er twee variëteiten: de waspeen (ook wel bospeen genoemd) en de winterpeen. Waspeen is eigenlijk niks anders dan een gewassen bospeen zonder loof. Waspeen is een typische lentegroente en komt in deze maanden uit Nederlandse grond. De rest van het jaar komt waspeen uit Duitsland, Frankrijk, Spanje en zelfs uit Israël. Winterpeen groeit, ondanks de naam doet vermoeden, het hele jaar door in Nederland en wordt dus jaarrond aangeboden. Winterpeen is over het algemeen stukken goedkoper dan waspeen.

Let er bij de aankoop van wortelen op dat de groente stevig aanvoelt en niet teveel kapotte plekken bevat. De wortelen mogen in ieder geval geen beurse plekken bevatten. Wanneer een wortel gaat verkleuren, vaak groenachtig, dan heeft hij zijn beste tijd gehad.

Bewaren
Bewaar wortelen op een koele plek, dan blijft de groente zo’n vier weken goed. Winterwortelen zelfs nog iets langer. Een handige groente om op voorraad te hebben dus.

Toepassing
Wortelen zijn rauw lekker als tussendoortje, eventueel met een dip ernaast. Geraspt goed te verwerken in een salade met bijvoorbeeld witlof, rode of witte kool, sinaasappel, rozijnen of sesamzaad. Wortelen zijn ook zeer geschikt om te roosteren in de oven en worden dan zoeter van smaak. Ook wokken met wortelen zorgt ervoor dat de zoete smaak meer naar voren komt. Wortelen doen het goed in allerlei soorten gerechten, vanuit alle windstreken. Lekker in een Italiaanse pastasaus, een Oosterse wokschotel of een Franse stoofpot. Dankzij de zoete smaak zijn wortelen ook geschikt om mee te bakken. Denk aan een carrotcake of wortelkoekjes. Ook het maken van een wortel-havermoutpap behoort tegenwoordig tot de mogelijkheden.

Weetjes/Wist je dat:

  • De teelt van wortelen zeer gevoelig is voor allerlei ziekten en plagen?
  • Verschillende gezonde voedingsstoffen in een wortel beter zijn op te nemen wanneer de wortel is gegaard? Met vet is de betacaroteen (provitamine A) nog beter om te zetten naar vitamine A. Ongeveer de helft van de provitamine A kan worden omgezet naar vitamine A (retinol).
  • Niet alle wortels mooi recht uit de grond komen? Kromme exemplaren worden gebruikt als voer voor vee of getransporteerd naar fabrieken waarin het voor andere producten wordt gebruikt.

Wetenschappelijke weetjes over de voedingswaarde van wortel
Recent is er door de Wageningen universiteit een tienjarig onderzoek afgesloten waaruit blijkt dat het eten van oranje wortelen het risico op hart- en vaatziekte met maar liefst 35% laat dalen (1). Andere studies brachten aan het licht dat wortelen het vermogen hebben om het cholesterol en het risico op prostaatkanker te verlagen (2, 3). Door een wortel te koken wordt het aanwezige bètacaroteen beter opneembaar. Van oudsher worden worteltjes aanbevolen voor de ogen en tegen nachtblindheid. Studies kunnen deze werkzaamheid inmiddels bevestigen (4). Grootmoeder voegde al roomboter toe aan worteltjes. Zo wordt bètacaroteen nog beter opgenomen (5).

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek:

1. Oude Griep LM, Verschuren WM, Kromhout D, Ocké MC, Geleijnse JM. Colours of fruit and vegetables and 10-year incidence of CHD. The British journal of nutrition. 2011; 106(10):1562-9.

2. Xu X, Cheng Y, Li S. Dietary carrot consumption and the risk of prostate cancer. European journal of nutrition. 2014; 53(8):1615-23.

3. Nicolle C, Cardinault N, Aprikian O. Effect of carrot intake on cholesterol metabolism and on antioxidant status in cholesterol-fed rat. European journal of nutrition. 2003; 42(5):254-61.

4. Smith W, Mitchell P, Lazarus R. Carrots, carotene and seeing in the dark. Australian and New Zealand journal of ophthalmology. 1999; 27(3-4):200-3.

5. Brown MJ, Ferruzzi MG, Nguyen ML. Carotenoid bioavailability is higher from salads ingested with full-fat than with fat-reduced salad dressings as measured with electrochemical detection. The American journal of clinical nutrition. 2004; 80(2):396-403.