Wat betekent VLDL?

In je bloed zweven kleine bolletjes die vetten transporteren naar de plekken waar ze nodig zijn. VLDL, voluit very low density lipoprotein, is zo’n transportdeeltje. Het bestaat uit een combinatie van cholesterol, triglyceriden en eiwitten en heeft als voornaamste taak om triglyceriden vanuit de lever te verspreiden naar spieren, organen en vetweefsel.

Van alle lipoproteïnen in het bloed bevat VLDL verreweg de meeste triglyceriden. Dat maakt het een groot, relatief licht deeltje, vandaar de naam ‘very low density’. Naast VLDL bestaan er nog twee andere hoofdtypen lipoproteïnen: LDL (low density lipoprotein), dat vooral cholesterol vervoert en HDL (high density lipoprotein), dat cholesterol juist terugbrengt naar de lever. VLDL en LDL worden samen vaak aangeduid als ‘slecht cholesterol’, omdat ze bijdragen aan de ophoping van vet in de wanden van bloedvaten.

Hoe VLDL ontstaat en werkt

De lever maakt VLDL-deeltjes aan en geeft ze af aan de bloedbaan. Zodra een VLDL-deeltje door het lichaam reist, worden de triglyceriden eruit gehaald door weefsels die energie nodig hebben. Naarmate het deeltje triglyceriden verliest, krimpt het en verandert het uiteindelijk in een LDL-deeltje. Zo is VLDL eigenlijk de voorloper van LDL.

Wanneer VLDL verhoogd is

Een verhoogd VLDL-gehalte in het bloed hangt samen met atherosclerose: het proces waarbij vetachtige stoffen zich ophopen in de binnenwand van slagaders. Dit kan de bloedvaten geleidelijk vernauwen en verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Bij een standaard bloedonderzoek naar cholesterol wordt VLDL vaak meegenomen als onderdeel van het zogenaamde lipidenprofiel. De normale waarde van VLDL-cholesterol ligt doorgaans tussen de 2 en 30 mg/dL.

Triglyceriden (en daarmee VLDL) worden sterk beïnvloed door wat je eet en hoe je leeft. Voeding die rijk is aan suikers en verzadigde vetten kan de aanmaak van VLDL door de lever verhogen. Ook overgewicht en weinig lichaamsbeweging spelen een rol. Omdat triglyceriden na een maaltijd tijdelijk stijgen, wordt een bloedtest voor VLDL meestal nuchter afgenomen.