web
statistics

De 9 gezondheidsvoordelen van walnoten

We zitten op dit moment midden in oktober en dat betekent dat het weer tijd is om de walnoten te oogsten. Sommige mensen beschikken over een eigen walnotenboom in hun tuin, waardoor zij een overvloed aan walnoten hebben. Wat kun je er allemaal mee en hoe gezond zijn walnoten nu eigenlijk? We bespreken het uitgebreid in dit artikel!

Herkomst
Er bestaan tientallen soorten walnotenbomen, die elk weer walnoten geven met een eigen vorm en smaak. Oorspronkelijk komen walnoten uit het mediterrane gebied, maar ook Centraal-Azië. Daar worden ze al duizenden jaren gegeten. Walnoten groeien in een bolster aan de boom, in de bolster zit een harde kern die moet worden gekraakt om de noot eruit te halen. Een walnoot is officieel daarom eigenlijk geen noot, maar een steenvrucht.

Voedingswaarde
Veel mensen voelen intuïtief aan dat walnoten veel kunnen betekenen voor de gezondheid. Dat klopt inderdaad, want deze noten zitten barstensvol met nutriënten. Walnoten bevatten nauwelijks koolhydraten, maar zijn vooral rijk aan vet; namelijk meer dan 60%. Een groot gedeelte van de vetten vallen onder het type oliezuur, dat we ook rijkelijk in olijfolie aantreffen. Het merendeel van de vetzuren is meervoudig onverzadigd, in de vorm van omega 3 en 6. Een portie walnoten van 30 gram levert al de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid omega 3 voor een volwassene (1). De omega 3 in walnoten bestaat uit alfalinoleenzuur (ALA). Volgens een observationele studie zorgt elke gram ALA per dag voor een 10% lagere kans op overlijden door een hartziekte (2). Het eiwitpercentage in walnoten ligt meestal rond de 16%. Verder zijn walnoten bijzonder rijk aan vezels, wat de gezondheid van de darmflora ten goede kan komen. Kijken we naar de micronutriënten, dan valt op dat walnoten rijk zijn aan vele B-vitamines (zoals B6 en foliumzuur) en vitamine E. Ook zijn walnoten voedzaam vanwege de mineralen kalium, fosfor, ijzer, mangaan, magnesium, koper, selenium en zink. De walnoten zijn pas echt interessant vanwege de vele actieve plantenstoffen. Denk hierbij aan ellagzuur, catechinen, melatonine en fytinezuur. Walnoten hebben een hogere antioxidantkracht dan alle andere in het westerse voedingspatroon veelvoorkomende noten (3, 4).

Actieve plantenstoffen
Het ellagzuur in walnoten heeft een sterke antioxidantkracht waardoor het volgens onderzoekers kan zorgen voor een daling van het risico op kanker en hart- en vaatziekten (5, 6, 7). Ook de catechine is een flavonoïde met antioxidantkracht, wat wederom gunstig kan werken op het cardiovasculaire stelsel (8, 9, 10). Melatonine is een hormoon dat niet alleen het dag- en nachtritme kan regelen, het is tevens een krachtige antioxidant die gunstig is voor het hart (11, 12, 13). Fytinezuur heeft een slechte naam omdat het bepaalde mineralen zoals ijzer en zink in de maaltijd aan zich kan binden, maar dat is niet helemaal terecht. Fytinezuur is namelijk ook een krachtige antioxidant en kan daarmee je gezondheid ook ten gunste beïnvloeden (14). Belangrijk is om te vermelden dat de antioxidanten vooral zijn te vinden in de vliesjes van de walnoot (15, 16, 17).

Wat zegt de wetenschap?
Het is natuurlijk leuk dat walnoten rijk zijn aan vele voedzame stoffen, maar wat kan deze noot nu daadwerkelijk voor je gezondheid betekenen? Dit is specifiek door wetenschappers onderzocht:

#1. Goed voor het brein: als je naar de vorm van een walnoot kijkt, dan valt op dat deze lijkt op het menselijke brein. Een oude volkswijsheid is dat voedingsmiddelen die lijken op een orgaan, ook gunstig zijn voor dat betreffende orgaan. In het geval van walnoten blijkt dit zeker op te gaan. Onderzoekers hebben in meerdere studies vastgesteld dat walnoten een gunstige werking hebben op de hersenfunctie (18). De polyfenolen en vitamine E zorgen ervoor dat oxidatieve schade en ontstekingen in het brein afnemen (19). Het brein van ouderen die regelmatig walnoten op het menu zetten, blijkt niet alleen sneller te werken, maar ook een grotere mentale flexibiliteit te hebben, met een beter functionerend geheugen als resultaat (20). Muizen die op een dieet worden gezet met veel walnoten blijken minder geheugenaandoeningen zoals alzheimer te hebben en tegelijkertijd sneller nieuwe vaardigheden te leren (21).

#2. Goed voor de bloedvetten: veel artsen schrijven nog altijd cholesterolverlagers voor aan hun patiënten, in de strijd tegen een te hoge cholesterolspiegel. Volgens onderzoekers is het voor deze groep misschien slimmer om dagelijks walnoten te eten, om zo op een natuurlijke manier de cholesterolspiegel te verlagen (22). Volgens een recente studie kan het eten van walnoten in acht weken tijd je cholesterolspiegels en triglyceriden met 5% naar beneden brengen (23). Ook verlaagden walnoten het gehalte aan apolipoproteine-B met 6% (24). Een hoge apolipoproteine-B-spiegel wordt in verband gebracht met hart- en vaatziekten. De antioxidanten in walnoten kunnen ervoor zorgen dat het LDL-cholesterol minder snel oxideert, waardoor het minder geneigd is om te blijven plakken aan de vaatwanden (25, 26).

#3. Kan hoge bloeddruk tegengaan: we blijven nog even bij het hart- en vaatstelsel, want sommige studies laten zien dat het eten van walnoten de bloeddruk kan laten dalen (27, 28). Volgens een studie kunnen walnoten bij ouderen met milde hypertensie de bloeddruk al in 24 uur tijd gunstig bijsturen (29).

#4. Goed voor de vruchtbaarheid: wetenschappers hebben vastgesteld dat als jonge mannen dagelijks 75g walnoten zouden eten, de kwaliteit van het zaad qua vorm, vitaliteit en motiliteit (beweeglijkheid van de spermacellen) toeneemt (30). De meeste westerse mannen eten sterk bewerkte voeding die rijk is aan geraffineerde suikers, wat in verband wordt gebracht met een verminderde zaadkwaliteit (31). Volgens onderzoekers helpen de antioxidanten in walnoten de oxidatieve schade in de membranen van het zaad tegen te gaan (32).

#5. Kan veroudering tegengaan: een observationele studie die 50.000 oudere vrouwen over 18 jaar heeft gevolgd, wees uit dat een gezond dieet dat rijk is aan walnoten ervoor kan zorgen dat het risico op fysieke ongemakken 13% lager komt te liggen (33).

#6. Gunstig bij diabetestype 2: de olie in walnoten kan ervoor zorgen dat de nuchtere bloedsuikerspiegel bij diabetespatiënten met 8% afneemt (34). Daarbij blijkt de HbA1C-waarde ook 8% lager te zijn. De HbA1C-waarde weerspiegelt de gemiddelde bloedsuikerspiegel van de afgelopen 3 maanden. Volgens onderzoekers kunnen noten, en dan met name walnoten, het risico op het krijgen van diabetes sterk verlagen (35).

#7. Kan ondersteunen bij het afvallen: walnoten zijn zeer rijk aan calorieën, waardoor je zou denken dat je er snel dik van zou worden. Onderzoek toont gelukkig anders aan. Allereerst blijkt dat de energieopname van walnoten 21% lager ligt dan aanvankelijk werd aangenomen (36). Mogelijk komt dit doordat deze noten zeer rijk zijn aan vezels. Ook blijken walnoten het hongergevoel tegen te gaan, waardoor er per saldo minder wordt gesnackt (37). Walnoten zijn rijk aan vezels, eiwitten en vetten, die alle drie kunnen zorgen voor een verzadigd gevoel.

#8. Goed voor de darmflora: een studie onder 194 gezonde volwassenen bracht aan het licht dat 8 weken lang walnoten eten kan zorgen voor een flinke toename in gunstige darmbacteriën (38). Deze bacteriën kunnen weer zorgen voor een hogere aanmaak van butyraat, waardoor de darmwand sterker en gezonder wordt (39). Een microbioom dat uit balans is kan ontstekingen aanjagen, waardoor het risico op overgewicht, hartziektes en kanker kan toenemen (40).

#9. Kan mogelijk kanker tegengaan: volgens reageerbuisstudies, dierstudies en observationele onderzoeken met mensen, kan het eten van walnoten het risico op bepaalde typen kanker verlagen (41, 42, 43). Onderzoekers noemen dan met name borst-, prostaat- en dikkedarmkanker. Walnoten zijn rijk aan ellagzuur, dat door onze darmbacteriën kan worden omgezet in urolithines (44). Urolithines hebben een krachtige ontstekingsremmende werking, wat mogelijk de werking tegen dikkedarmkanker verklaart (45).

Omega 3
Doordat de walnoten zoveel omega 3 bevatten, zijn ze relatief kort houdbaar. Voorgekraakte walnoten zijn enkele maanden houdbaar. Ongekraakte walnoten kunnen wel een jaar goed blijven als je ze koel en donker bewaart. Veel recepten vermelden geroosterde walnoten als ingrediënt. Het roosteren van walnoten is ongunstig voor de omega 3, die kan hierdoor oxideren.

Verschil met pecannoot
Walnoten lijken erg op pecannoten, dus je zou zeggen dat ze ongeveer even gezond zijn. Helaas, de schijn bedriegt. Hoewel ze allebei onder de Okkernootfamilie vallen, zijn de verschillen in voedingswaarde groot. Pecannoten bevatten minder vezels, B-vitamines, vitamine C en mineralen zoals magnesium. Pecannoten bevatten wel veel meer vitamine E. Een enorm groot verschil tussen deze twee noten is dat walnoten extreem veel omega 3 bevatten en pecannoten nauwelijks. Pecannoten zijn juist rijk aan omega 6, waar we meestal al te veel van binnenkrijgen. De walnoot is duidelijk de gezondere keuze!

Toepassingen
Walnoten kunnen wat bitter van smaak zijn, waardoor deze noot niet bij iedereen geliefd is. De bittere smaak komt vooral vrij wanneer de noot los wordt gegeten. Een zelfgekraakte noot kan zelfs nog ietsje pittiger zijn, omdat hier meer vliesjes meekomen (deze zijn juist supergezond!). Gelukkig zijn er ook tal van andere manieren waarop je walnoten kunt eten. Je kunt walnoten malen en verwerken in salades (vooral met veel bladgroenten zoals in een witlofsalade), yoghurts, granola of haverontbijt. Een smakelijk walnotenrecept dat de meeste mensen erg kunnen waarderen is een walnotenpesto. Meng met een staafmixer simpelweg een handje walnoten met basilicum, Parmezaanse kaas, olijfolie, knoflook en uiteraard wat peper en zout. Zo creëer je je eigen gezonde beleg voor op glutenvrij brood of een cracker. Walnoten doen het ook goed in een bananensmoothie met vijgen. Een andere originele manier om meer walnoten te eten is door deze te mengen met spruitjes. Als dat je iets te ver gaat, kun je walnoten ook toevoegen aan een andijviestamppot. En als dat je ook te ver gaat, dan kun je altijd nog gehakte walnoten over zelfgebakken bananenpannenkoekjes strooien!

Help anderen gezonder te worden en deel dit artikel:

13 gedachten over “De 9 gezondheidsvoordelen van walnoten”

    • Het is mij niet bekend dat walnoten verstorend werken op de schildklier. Voor de zekerheid heb ik het nog even na gezocht in de medische literatuur. Daar vind ik slechts één oude studie die de relatie tussen de schildklier en walnoten heeft onderzocht (bij ratten in dit geval). De onderzoeker zag dat walnoten een licht goitrogeen (= stof die kan interferen met de jodiumopname) effect kunnen hebben. Al met al denk ik dat een portie walnoten per dag de schildklier niet snel zullen verstoren. Mogelijk ligt het anders bij grote hoeveelheden, maar dat zou ik sowieso niet aanraden.

      Beantwoorden
    • Ook bij lichte schimmel zal je de walnoten moeten weggooien, want de schimmeldraden / sporen zijn soms onzichtbaar. Deze kunnen giftige mycotoxines produceren die hitteresistent zijn. Koken heeft dus geen zin. Bovendien mogen walnoten niet verhit worden omdat ze rijk zijn aan omega 3 vetzuren die onder invloed van warmte snel kunnen oxideren.

      Beantwoorden
  1. Hallo zeer gewaardeerde Juglen…….Ik volg je al jaren en ben zo blij met je onderzoeken wat en hoe het beste voor de mens is. Daarvoor mijn hartelijke dank en af en toe een riem onder het hart steken verdien je zeker. Ik ben vrouw van 72 en Hartstikke gezond, ook dankzij jou inspanningen! Wel wat heupartrose maar dat is een gevolg van de eerdere ongezondere voeding ….geen pijn waar ik ook dankbaar voor ben! Hartegroet, Wilma

    Beantwoorden

Plaats een reactie