web
statistics
Hoofdpagina » Nieuws » Mediterrane dieet leidt tot betere cognitieve functies en geheugen

Mediterrane dieet leidt tot betere cognitieve functies en geheugen

Oudere volwassenen met overgewicht of obesitas die zich het beste aan het mediterrane dieet houden, behouden hun cognitieve prestaties en verbeteren zelfs hun vermogens na drie jaar.

Het mediterrane dieet heeft niet alleen gunstige effecten op de cardiovasculaire gezondheid van degenen die het volgen, maar het kan hen ook in staat stellen hun geheugen te verbeteren en de effecten van cognitieve achteruitgang in verband met veroudering te voorkomen of uit te stellen. Deze gunstige effecten worden echter niet door iedereen in dezelfde mate ervaren, zodat men zich moet afvragen welk soort interventies op basis van voedingsaanbevelingen moet worden aangepast aan de individuele kenmerken van elke persoon. Dit zijn de belangrijkste resultaten van een studie gepubliceerd in Clinical Nutrition, geleid door onderzoekers van de Onderzoeksgroep Geïntegreerde Farmacologie en Systeemneurowetenschappen en van de Onderzoeksgroep Cardiovasculaire Risico’s en Voeding van het Instituto Hospital del Mar voor Medisch Onderzoek (IMIM-Hospital del Mar) via de groep Psychologie en Geestelijke Gezondheid van het Biomedisch Onderzoeksinstituut van Bellvitge (IDIBELL) en het Universitair Ziekenhuis van Bellvitge, allen van de groep Fysiopathologie van Obesitas en Voeding CIBEROBN. Aan het onderzoek deden ook de Universiteit van Valencia, de Universiteit Rivira i Virgili en de Universiteit van Navarra mee.

In het onderzoek werd een groep van 487 vrijwilligers, waarvan bijna de helft mannen en de helft vrouwen waren en met een gemiddelde leeftijd van 65 jaar, gedurende drie jaar gevolgd. Zij namen allen deel aan de PREDIMED-PLUS-studie, een multicenterstudie waaraan 23 Spaanse onderzoekcentra deelnemen en waarin het effect wordt geanalyseerd van het traditionele mediterrane dieet met energetische beperkingen, het bevorderen van lichaamsbeweging en gedragsinterventie, op gewichtsverlies en de preventie van hart- en vaatziekten. Aan het begin van de studie hadden de deelnemers overgewicht of obesitas en voldeden zij aan ten minste drie criteria van het metabool syndroom, dat hoge bloeddruk, een hoge suikerspiegel, een teveel aan vet rond de taille, een laag gehalte aan HDL-cholesterol en een hoog gehalte aan triglyceriden omvat. Het metabool syndroom komt zeer vaak voor, bij bijna een op de vier volwassenen wereldwijd, en houdt een hoger risico in op hartziekten, beroertes, diabetes type 2 en cognitieve achteruitgang.

Betere naleving van het dieet verbetert het geheugen
Met neuropsychologische tests analyseerden de onderzoekers de cognitieve status van de vrijwilligers aan het begin van de studie en één en drie jaar later. De onderzoekers stelden hun prestaties vast met betrekking tot het geheugen en andere cognitieve functies, waaronder het vermogen om beslissingen te nemen, te redeneren, op te letten, te plannen of bepaalde impulsen te negeren.

Volgens eerdere studies zouden mensen met het metabool syndroom die geen enkele interventie volgen, binnen een periode van drie jaar hun globale cognitie met bijna 0,4 punten hebben zien afnemen, en hun geheugen met 0,1. Met de aanbevelingen van de studie noteerden zij echter verbeteringen van meer dan 0,6 punten voor de globale cognitie en bijna 0,9 punten voor het geheugen. De eenheden die worden gebruikt om cognitie te meten zijn gestandaardiseerd om verschillende neuropsychologische tests te kunnen vergelijken.

Voor de groep patiënten tonen de resultaten een direct verband aan tussen het volgen van het mediterrane dieet en cognitieve verbetering. De naleving van een caloriearm mediterraan dieet werd gemeten met een peiling van 17 items die onder meer de consumptie van extra olijfolie van eerste persing en het aantal porties fruit en groenten dat zij per dag eten onderzoeken. Scores van meer dan 11 punten worden beschouwd als een hoge mate van gehechtheid aan het mediterrane dieet. Voor elk verbeterpunt met betrekking tot het volgen van dit soort dieet, verbeterde het geheugen met 0,12 punten. Volgens het onderzoek kan deze verbetering te danken zijn aan het gewichtsverlies en de toename van de lichamelijke activiteit, die ook verband houdt met een betere levenskwaliteit.

De leider van het project van het IDIBELL en Bellvitge ziekenhuis, Fernando Fernández-Arand, zegt dat “dankzij deze studie hebben we voordelen van het mediterrane dieet vastgesteld die verder gaan dan gewichtsverlies, zoals het verbale geheugen of aandacht, die duidelijk profiteren.”

Niet iedereen ervaart dezelfde voordelen, volgens Natàlia Soldevila-Domènech, eerste ondertekenaar van de studie. Vrouwen, ouderen, lager opgeleiden en mensen met diabetes type 2 hebben het minste baat bij het volgen van het mediterrane dieet. In dit verband zegt zij dat “ondanks de vaststelling dat vrouwen minder cognitieve verbetering vertonen dan mannen, deze verbeteringen zich bij alle deelnemers voordeden. Iedereen heeft baat bij het volgen van het mediterrane dieet, alleen sommigen meer dan anderen.”

Ondertussen hebben de vrijwilligers met de laagste cognitieve prestaties aan het begin van de studie met betrekking tot het geheugen en andere cognitieve functies de minste gehechtheid aan het mediterrane dieet, en degenen die de minste mogelijkheden hebben om een significant gewichtsverlies te bereiken. “We wilden weten welke vrijwilligers gewicht verloren en welke niet, en waarom sommigen wel en sommigen niet, vanuit het oogpunt van cognitie en hun gedrag,” legt onderzoeker Rafael de la Torre uit. Met name degenen die aan het begin van de studie het beste auditieve geheugen hadden, hogere plannings- en besluitvormingsvaardigheden, lagere reactietijden en minder impulsiviteit, hadden tussen 20% en 50% meer kans om het doel van de studie te bereiken, namelijk 8% van hun gewicht te verliezen gedurende de drie jaar. Volgens het onderzoek komt dit doordat de meeste mensen met deze cognitieve vaardigheden zich in hoge mate hielden aan het caloriearme mediterrane dieet, wat leidde tot klinisch relevant gewichtsverlies.

Om deze redenen zeggen de auteurs dat de verkregen resultaten het mogelijk moeten maken de groepen te identificeren die de meeste moeilijkheden hebben om van deze leefstijlinterventies te profiteren, de maatregelen aan te passen en het zo voor hen gemakkelijker te maken de voorgestelde richtlijnen voor een gezond leven aan te nemen, en zo ook cognitieve achteruitgang te helpen voorkomen.

De conclusie van de onderzoekers luidde dat deze studie geeft een beter inzicht in de variabelen en onderlinge verbanden tussen langdurig gemeten cognitieve vermogens en gewichtsverlies, en levert extra bewijs voor de cognitieve voordelen die samenhangen met het volgen van het mediterrane dieet.

Bronnen: Idi Bell, Medical Xpress, Univadis,

Originele onderzoek: Soldevila-Domenech N, Forcano L, Vintró-Alcaraz C, Cuenca-Royo A, Pintó X, Jiménez-Murcia S, e.a. Interplay between cognition and weight reduction in individuals following a Mediterranean Diet: Three-year follow-up of the PREDIMED-Plus trial. Clinical Nutrition. 1 september 2021;40(9):5221–37.

Help anderen gezonder te worden en deel dit artikel:
Send this to a friend