web
statistics

De voedingswaarde van edelgist

Voedingswaardetabel van edelgist per 100 gram:

Per 100 g Edelgist ADH
kcal 281 14,05%
Kj 1176 14,00%
Water (g) 0,00%
Eiwit (g) 50 89,29%
Koolhydraten (g) 31,3 12,04%
Suiker (g) 6,3
Vet (g) 3,1 4,43%
Verzadigd (g)
E.O.V. (g)
M.O.V. (g)
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg) 0
Vezels (g) 14,2 40,57%
A (mg) 0 0,00%
B1 (mg) 60 5454,55%
B2 (mg) 60,6 4040,00%
B3 (mg) 350 2187,50%
B5 (mg) 6,3 126,00%
B6 (mg) 60 4000,00%
B11 / Foliumzuur  (ug) 1500 500,00%
B12 (ug) 48,7 1739,29%
C (mg) 0 0,00%
D (ug) 0 0,00%
E (mg) 0 0,00%
Vitamine K (ug) 0 0,00%
Natrium (mg) 0,00%
Kalium (mg) 0 0,00%
Calcium (mg) 0 0,00%
Fosfor (mg) 0,00%
IJzer (mg) 4,5 56,25%
Jodium (ug) 0,00%
Magnesium (mg) 150 50,00%
Koper (mg) 0,8 88,89%
Selenium (ug) 0 0,00%
Zink (mg) 18,8 125,33%

*Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over edelgist
Edelgist, ook wel voedingsgist of nutritional yeast genoemd, is een inactieve gist die eruit ziet als gele vlokken en een kaasachtige smaak heeft. Het wordt gemaakt van Saccharomyces Cerevisiae, een eencellige gist die ook wordt gebruikt in de bier-, wijn en broodproductie. Edelgist is echter wel gedeactiveerd, dat wil zeggen dat het door verhitting niet meer in staat is om te fermenteren. Edelgist bevat van nature vitamine B1, B2, B3, B6 en foliumzuur. Soms wordt het verrijkt met B12. Daarnaast bevat het mineralen en antioxidanten. Wat ook bijzonder is dat edelgist een van de weinig plantaardige voedingsmiddelen is die alle negen essentiële aminozuren bevat (bouwstoffen van eiwitten). Dit maakt het een heel voedzaam product die kan bijdragen aan een gezonde weerstand en een gezond cholesterolgehalte in je lichaam. De hartige smaak wordt door velen gewaardeerd.

Herkomst
Verschillende bronnen melden dat de productie van edelgist teruggaat naar het oude Egypte. Vandaag de dag wordt de gist geproduceerd door het te voeden met glucose van bietenmelasse. In het eindresultaat zit geen suiker meer.

Verkrijgbaar
Door de toenemende populariteit van een plantaardig dieet wordt edelgist steeds makkelijker te verkrijgen. Het is  te verkrijgen bij ketens als Holland & Barrett en natuurvoedingswinkels. Zelfs hebben sommige reguliere supermarkten het in hun (online) schappen liggen. Meestal wordt het verkocht onder de naam edelgistvlokken.

Twee soorten
Er zijn twee soorten voedingsgist, onverrijkt en verrijkt. Onverrijkte edelgist bevat geen toegevoegde vitaminen of mineralen. Het bevat alleen de vitaminen en mineralen die van nature door de gistcellen worden geproduceerd tijdens hun groei. Verrijkte edelgist bevat synthetische vitaminen die tijdens het productieproces zijn toegevoegd om het gehalte aan voedingsstoffen te verhogen. Als er vitaminen aan de gist zijn toegevoegd, worden deze opgenomen in de ingrediëntenlijst.

Bewaren
Voedingsgist moet worden bewaard op een koele, donkere plaats om de vitaminen te behouden. Het moet ook goed afgesloten worden bewaard om vocht buiten te houden. Als het goed wordt opgeslagen, kan het tot twee jaar meegaan.

Toepassing
Edelgist wordt veel in de veganistische keuken gebruikt. Je kunt bijvoorbeeld parmezaanse kaas in een pesto vervangen met edelgist. Je kunt een heerlijke vegan ‘kaas’fondue maken met o.a. cashews, witte wijn en edelgist. Je kunt er een vegan mac and ‘cheese’ van maken. Het kan door soepen, sauzen of gestrooid over gerechten voor een hartige smaak.

Weetjes/Wist je dat?

  • Je edelgist het beste koud kunt eten? Zo blijven de vitamines beter behouden.
  • Edelgist rijk is aan purine? Mensen met jicht kunnen het daardoor beter met mate gebruiken.
  • Je beter de biologische variant kunt kopen? Deze kost wat meer maar is geheel natuurlijk. De reguliere variant is op meer synthetische wijze geproduceerd.
  • Edelgist qua uiterlijk een beetje op vissenvoer lijkt?

Wetenschappelijke informatie over edelgist
Voedingsgist bevat krachtige antioxidanten glutathionine en selenomethionine (12). Deze specifieke antioxidanten beschermen cellen tegen schade veroorzaakt door vrije radicalen en zware metalen. Hierdoor kan edelgist helpen om toxines in het lichaam te elimineren (34). Voedingsgist kan het immuunsysteem ondersteunen, onder meer omdat het twee belangrijke koolhydraten bevat in de vorm van alfa-mannan en bèta-glucaan. Studies tonen aan dat het toevoegen van alfa-mannan en bèta-glucaan aan diervoeding de frequentie van infecties door pathogene bacteriën zoals E. coli en Salmonella bij varkens kan verminderen, evenals de vorming van tumoren bij muizen (56). Bèta-glucaan en alfa-mannan voorkomen dat ziekteverwekkende bacteriën zich aan het darmslijmvlies vasthechten. Daarbij stimuleren ze de immuuncellen, waardoor ze effectiever zijn in het bestrijden van infecties. Ook hechten ze zich aan bepaalde soorten toxines die gist kunnen produceren in voedselgewassen en verminderen zo hun schadelijke werking. Hoewel dierstudies veelbelovend zijn, is verder onderzoek nodig om te bepalen of alfa-mannan en bèta-glucaan deze effecten hebben bij de mens. Het bèta-glucaan dat in voedingsgist zit, kan ook het cholesterolgehalte verlagen. In een studie verlaagden mannen met een hoog cholesterolgehalte die gedurende acht weken dagelijks 15 gram bèta-glucaan uit gist consumeerden, hun totale cholesterolgehalte met 6% (7). Een andere studie vond dat muizen die bèta-glucaan uit gist kregen, al na 10 dagen een significant lager cholesterolgehalte hadden (8). Bèta-glucaan komt ook voor in andere voedingsmiddelen, zoals haver en zeewier (9). Uitgebreid onderzoek toont aan dat het bèta-glucaan uit haver het cholesterolgehalte aanzienlijk kan verlagen (101112, 1213). Hoewel de chemische structuur van bèta-glucaan in haver iets anders is dan de structuur van bèta-glucaan in gist, suggereren de gegevens dat ze vergelijkbare cholesterolverlagende effecten hebben (14). Tot op heden is echter in geen enkele studie onderzocht of de consumptie van voedingsgist in zijn geheel dezelfde effecten heeft, daarom is verder onderzoek nodig.

Mogelijke bijwerkingen
Voedingsgist zit vol met vezels. Slechts 2 eetlepels (21 gram) edelgistvlokken bevatten ongeveer 5 gram voedingsvezel. Dat is ongeveer 20 procent van de aanbevolen dagelijkse inname (15). Een vezelrijk dieet kan de regelmatige stoelgang bevorderen, maar het is belangrijk om de vezelconsumptie geleidelijk aan te verhogen (16). Als je de hoeveelheid vezels in je dieet te snel laat stijgen, kun je last krijgen van ongemakken zoals krampen of zelfs diarree. Aangezien voedingsgist per portie veel vezels bevat, kun je de inname ervan het beste langzaam opbouwen, zodat je lichaam en microbioom eraan kunnen wennen. Bij het verhogen van je vezelinname is het altijd het beste om ervoor te zorgen dat je voldoende water drinkt (17). Edelgist kan mogelijk hoofdpijn of migraineaanvallen triggeren omdat het de stof tyramine bevat. Tyramine is een verbinding die is afgeleid van het aminozuur tyrosine en die van nature voorkomt in voedingsgist en geconcentreerde gistproducten zoals marmite (1819). De meeste mensen hebben geen problemen met tyramine bevattende voedingsmiddelen. Sommige studies tonen echter aan dat tyramine bij bepaalde mensen migraineaanvallen kan veroorzaken (20212223). Migraine is een aandoening die wordt gekenmerkt door terugkerende – vaak slopende – hoofdpijn die matige tot ernstige pijn veroorzaakt. Onderzoekers proberen nog steeds te begrijpen hoe tyramine migraineaanvallen veroorzaakt. Het lijkt er echter op dat tyramine kan inwerken op het centrale zenuwstelsel. Het laat verschillende hormonen vrij, wat kan leiden tot een verhoging van de bloeddruk en daardoor hoofdpijn kan veroorzaken (24, 25). Sommige mensen hebben een gistintolerantie en kunnen edelgist dan beter vermijden. Dit blijkt het meest voor te komen bij personen met een inflammatoire darmziekte (IBD), zoals de ziekte van Crohn. Gist kan bij bepaalde personen met IBD een immuunreactie veroorzaken. Sommige studies suggereren dat het de symptomen kan verergeren (26, 27, 28). Toch is de rol van voedingsgist in de ontwikkeling van IBD nog onduidelijk. Geen enkel sterk bewijs wijst erop dat het een directe oorzaak van de ziekte is.

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek: