In Dieet, Gezondheid algemeen

agave siroopDat suiker schadelijke effecten heeft, is een van de weinige dingen waarover de meeste gezondheidsdeskundigen het eens zijn. Iedereen weet dat suiker ongezond is en de meeste mensen die bewust met hun gezondheid omgaan, proberen het te vermijden. Het is dan ook niet verrassend dat allerlei andere zoetstoffen populair zijn geworden, zowel natuurlijke als kunstmatige.

Een daarvan is Agavesiroop, een zoetstof die in diverse soorten ‘gezonde voeding’ gevonden wordt. Er wordt beweerd dat het natuurlijk is en het wordt verkocht als een zoetstof die geschikt is voor diabetici en die de bloedsuikerniveaus niet enorm opdrijft. Maar als je de claims van de reclamemakers negeert en kijkt naar wat er echt in agavesiroop zit, dan zul je inzien dat het eigenlijk nog slechter is dan gewone suiker.

Laat me uitleggen waarom…

Wat is Agave?
De agaveplant is een inheemse plant uit het zuidoosten van de VS en Zuid-Amerika. Hij wordt meestal geassocieerd met Mexico. Hoewel de meeste Westerse landen de agave nog maar kort kennen, wordt de plant in Mexico al honderden (zo niet duizenden) jaren gebruikt. Vroeger gebruikten de Mexicanen hem voor allerlei doeleinden en zij geloofden dat hij ook medicinale eigenschappen had.

De Mexicanen kookten ook het sap (de suikerachtige vloeistof uit de plant) om een zoetstof te produceren die bekend staat als miel de agave ofwel agavenectar (1).

Maar de agaveplant wordt nog het meest gebruikt voor de productie van de alcoholische drank tequila, die wordt gemaakt uit de gefermenteerde suikers ervan.

In feite wordt de agave tegenwoordig hoofdzakelijk commercieel gebruikt voor tequila, dat één van de bekendste exportproducten uit Mexico is.

Zo ziet de agaveplant eruit:

agaveplant

Zoals veel planten in hun natuurlijke staat, heeft agave waarschijnlijk wel wat gezondheidsvoordelen. Maar, zoals zo vaak, als het product bewerkt en geraffineerd is, verliest het al gauw enkele (of alle) gunstige gezondheidseffecten. Dit lijkt ook het geval te zijn met de geraffineerde agavezoetstof die mensen tegenwoordig consumeren.

Kortom: Agave is een plant die in grote hoeveelheden in Mexico groeit. De plant heeft een lange geschiedenis als medicinale plant en als zoetstof. Bovendien kan het sap ook gefermenteerd worden om tequila te maken.

Hoe wordt agavesiroop gemaakt?
De waarheid is….dat agavesiroop zeer weinig gemeen heeft met de traditionele zoetstof die door de Mexicanen werd gemaakt. Het begin is hetzelfde. Je neemt de plant, snijdt hem door en perst hem uit om de suikerachtige circulerende vloeistof eruit te halen. Deze vloeistof heeft een hoog suikergehalte, maar hij bevat ook gezonde samenstellingen zoals fructanen (een fructaan is een polymeer van fructosemoleculen met één saccharosemolecuul), die verband houden met gunstige effecten op de stofwisseling en op insuline (2).

Maar als het wordt bewerkt tot een siroop, worden de fructanen in de fabriek afgebroken tot fructose, door de suikerhoudende vloeistof aan hitte en/of enzymen bloot te stellen (34).

Dit proces vernietigt alle gezondheidsbevorderende eigenschappen van de agaveplant. Het resultaat is die geconcentreerde siroop die in de schappen van de winkels ligt en waarvan ten onrechte wordt beweerd dat hij gezond is.

Het vervaardigingsproces lijkt op de manier waarop andere ongezonde zoetstoffen worden gemaakt, zoals glucose-fructosestroop.

Dus…de zoetstof die wordt verkocht als een gezonde nectar is dat eigenlijk echt NIET – het is een geraffineerde, bewerkte zoetstof die alleen maar gemaakt is van agavenectar.

Kortom: De agavezoetstof die tegenwoordig wordt verkocht, wordt gemaakt door de suikers met hitte en enzymen te behandelen, wat alle gunstige gezondheidseffecten van de plant teniet doet. Het eindproduct is een sterk geraffineerde, ongezonde siroop.

Agavesiroop laat het bloedsuikergehalte niet erg stijgen
De Glycemische Index (GI) is een maatstaf voor hoe snel de suiker uit voedsel je bloedstroom binnenkomt.

In het algemeen geldt dat hoe hoger een voedingsmiddel op de GI lijst staat, hoe hoger de bloedsuikerpiek en hoe slechter het is voor je gezondheid (567).

In tegenstelling tot glucose, wordt fructose niet direct in je bloedstroom opgenomen en daarom laat het de bloedsuiker- en insulinegehaltes ook niet direct stijgen. Om die reden worden zoetstoffen die rijk aan fructose zijn, vaak in de markt gezet als ‘gezond’ of ‘goed voor diabetici’. Agavesiroop heeft een zeer lage GI, vooral omdat bijna alle suiker erin fructose is. Het bevat heel weinig glucose, tenminste als je het vergelijkt met kristalsuiker.

In een recente studie op muizen werden de metabolische effecten van agavesiroop en sucrose (gewone suiker) na 34 dagen vergeleken. De muizen die agavesiroop kregen kwamen minder aan en hadden lagere bloedsuiker- en insulinewaarden (8).

Dit is ook wat je zou verwachten in een korte-termijn onderzoek, want de glucose in gewone suiker laat zowel de bloedsuiker- als de insulineniveaus stijgen, terwijl fructose dat niet doet.

Maar hoewel dat klopt, is de glycemische index maar één van de vele dingen die je in acht moet nemen als je kijkt naar de gezondheidseffecten van zoetstoffen.

De schadelijke effecten van agave (en suiker in zijn algemeenheid) hebben eigenlijk heel weinig te maken met de glycemische index, maar alles met de grote hoeveelheid fructose….en in agavesiroop zit heel veel fructose.

Kortom: Agavesiroop bevat weinig glucose en het laat daarom je bloedsuikerniveau niet erg stijgen. Dit geeft de zoetstof een lage GI.

Agavesiroop bevat gevaarlijk veel fructose
Suiker en HFCS ofwel glucose-fructosestroop bevatten twee simpele suikers….ongeveer half om half glucose en fructose. Hoewel ze erg op elkaar lijken, hebben ze compleet andere effecten in het lichaam.

Glucose is een ontzettend belangrijke molecule, die in veel gezonde voedingsmiddelen (zoals wortelen en aardappelen) gevonden wordt. Ons lichaam produceert het zelf ook, om te zorgen dat we er altijd genoeg van hebben. Het is zelfs zo dat elke levende cel op aarde glucose bevat…..omdat deze molecule absoluut van vitaal belang is voor het leven zelf. Terwijl elke cel in het menselijk lichaam glucose kan verteren, is de lever het enige orgaan dat fructose in behoorlijk grote hoeveelheden kan omzetten (9).

In de context van een koolhydraatrijk, hoogcalorisch Westers dieet, kan het eten van veel toegevoegde fructose enorme schade aanrichten aan de gezondheid van de stofwisseling (10). De lever wordt overbelast en begint fructose om te zetten in vet, wat weggevoerd wordt in de vorm van VLDL deeltjes, waardoor triglyceriden in het bloed toenemen. Veel onderzoekers geloven zelfs dat een deel van het vet in de lever kan worden opgeslagen, waar het de ziekte leververvetting veroorzaakt (111213).

Hoewel fructose dus op de korte termijn de bloedsuikerwaardes niet verhoogt, kan het wel bijdragen aan insulineresistentie als het in grote hoeveelheden wordt geconsumeerd.

Dit kan op de lange-termijn grote verhogingen van bloedsuiker- en insulinewaardes veroorzaken, wat het risico op het metabool syndroom en diabetes 2 sterk vergroot (141516).

Er kunnen ook andere schadelijke effecten optreden als je veel fructose eet….zoals de toename van kleine, compacte LDL-deeltjes en geoxideerd LDL (heel slecht) en het veroorzaken van een ophoping van buikvet, om er eens een paar te noemen (17).

Nu wordt het pas echt interessant…. Agavesiroop bestaat namelijk uit ongeveer 85% fructose, wat veel meer is dan gewone suiker (18). Vergeet niet dat dit allemaal niet van toepassing is op volwaardig fruit, wat vol zit met vezels en ervoor zorgt dat we snel vol zitten. We zijn goed in staat om met de kleine hoeveelheden fructose uit fruit om te gaan.

Deze ‘gezonde’ zoetstof is nog erger dan kristalsuiker

Als je je eten toch echt wat zoeter wilt maken, doe het dan absoluut niet met agavesiroop.

Er zijn verschillende natuurlijke zoetstoffen te krijgen die veel gezonder zijn, waaronder groene stevia, erythritol en xylitol. Agavesiroop zou wel eens de ongezondste zoetstof ter wereld kunnen zijn. Kristalsuiker lijkt in vergelijking hiermee nog gezond…. en dat zegt nogal wat (met toestemming vertaald)

Help anderen gezonder te worden:
Showing 34 comments
  • Monique
    Beantwoorden

    Hoe zit dat eigenlijk bij kokosbloem suiker? Zelfde laken en pak?

    • Fred
      Beantwoorden

      Kokosbloesemsuiker is chemisch gezien gewoon suiker, dus heeft precies dezelfde eigenschappen als bietsuiker en rietsuiker. Vroeger, voordat de marketing en reclame had toegeslagen, heette kokosbloesemsuiker nog gewoon palmsuiker. Dat wordt al eeuwenlang toegepast vele oosterse keukens en is in onze oude kolonie Nederlands Indië bekend onder de naam goela djawa (‘Javaanse suiker’).

      Niets nieuws onder de zon dus. Overigens is de goela djawa in de toko een heel stuk goedkoper dan de ‘moderne’ versie.

  • joost
    Beantwoorden

    En hoe zit dat dan met biologische ongeraffineerde agave siroop? Ook slecht voor je?

  • Tania
    Beantwoorden

    Waar kan ik dan erythritol en xylitol vinden??
    Ik denk niet dat dit zomaar in de schappen van een (natuur)winkel liggen?

    Bedankt!

  • Inez
    Beantwoorden

    Wat met Tagatesse?

    • Renny
      Beantwoorden

      Tagatesse wordt gemaakt uit lactose, dat is suiker die van nature in melk voorkomt.
      Melksuiker (lactose) is een disacharide, bestaat uit een moleculle glucose en een molecuul galactose aanelkaar vast.

  • marjon lanting
    Beantwoorden

    Geachte.
    ik had begrepen dat biologische agavesiroop wel een gezond alternatief voor witte suiker kan zijn, of course met mate.
    niet biol. agavesiroopraad ik inderdaad af.
    En sukrin kan voor diabetici.
    grt marjon

  • Ali
    Beantwoorden

    Dus kort samengevat: eigenlijk is het wel gezond maar door het bewerkingsproces (verhitten etc.) in de fabrieken wordt het ongezond.
    Ik gebruik zelf nu een tijdje kokosbloesemsuiker maar ook daarover heb ik tegenstrijdige berichten gelezen. Is er misschien iemand die daar wat meer over kan vertellen? Alvast dank voor een eventuele reactie.

  • Jessica
    Beantwoorden

    Agavenectar is wel te verkrijgen en lijkt mij dan wel weer het gezonde oorspronkelijke plantenextract met veel positieve eigenschappen op het menselijk lichaam :) het is dan wel weer meteen tien keer zo duur, maar dat toont meteen de reden aan waarom de goedkope variant ongezond is; het productieproces is alles…
    Groetjes Jessica :)

  • Sacha
    Beantwoorden

    Valt honing onder de noemer gezonde zoetstof? En hoe is dit met palmsuiker

    • Juglen Zwaan
      Beantwoorden

      Honing, stevia en palmsuiker zijn gezondere vervangers, maar om ze nu te nemen omdat ze gezond zijn? Nee, beter de zoete smaak ontwennen!

      • jeroen
        Beantwoorden

        Waarom ontwennen … zijn we hier op de wereld om er zo veel mogelijk jaren gefrustreerd uit te knijpen of om nog wat te genieten? !

        • Ap
          Beantwoorden

          Tja Jeroen ben het volledig met je eens !
          Rekening houden met is nog wat van te zeggen maar het kan TE gek ook en alles waar TE voor staat is niet goed is mij altijd wijs gemaakt .

  • Annika
    Beantwoorden

    O nee, wéér uit een droom geholpen!
    Hoe kan ik onthouden wat ik hier allemaal lees en dus leer?
    Begrijp me niet verkeerd; ik vind dit een goede bron van informatie,
    maar ik zie bijna door de bomen het bos niet meer…
    Agave ook maar weg doen dan, zucht

  • Merel
    Beantwoorden

    Hallo Juglen,

    Interessant stuk!
    Ik ben eigenlijk heel benieuwd wat jouw visie op een low-fat vegan dieet is, wat door dr. Neal Barnard wordt aanbevolen als aanpak voor diabetes. Zie hier bv. voor meer info: http://www.nealbarnard.org/books/diabetes

    Groeten van Merel

  • Jonah Cabo
    Beantwoorden

    Dag Juglen, Ik hoor ook tegenstrijdige berichten over Ahorn-siroop. Dat is toch heel erg gezond, of tóch niet, volgens jou?

  • Albert
    Beantwoorden

    tijd voor nieuwe blog. een goeie lijkt mij eentje over kiemgroenten.

    • Juglen Zwaan
      Beantwoorden

      Jeps, die is in de maak :)

  • aukje woddema
    Beantwoorden

    Hoi Juglen,
    Is biologische agavesiroop ook zo bewerkt en gemaakt dat het af te raden is, of is er verschil.
    Groetjes Aukje

    • Juglen Zwaan
      Beantwoorden

      Ook biologische agavesiroop is niet aan te raden! Gelden dezelfde nadelen voor als de niet-biologische.

  • Geartsje
    Beantwoorden

    Xylitol een natuurlijke zoetstof? In mijn e-boekje staat dit als nr E967. Synthetisch zoetmiddel dat jaren geleden zelfs door de FDA als kankerverwekkend werd bestempeld. E. a informatie over wat je ervan kan krijgen tot overlijden aan toe.
    Snap dit even niet dus.

    • Fred
      Beantwoorden

      Xylitol is wel degelijk een natuurlijke zoetstof. Het punt is hoe jezelf de definitie van ‘natuurlijk’ ervaart. Xylitol wordt in lage concentraties aangetroffen in de vezels van vele vruchten en groenten. Extractie wordt eigenlijk op dezelfde manier gedaan als suiker uit suikerbiet of suikerriet.

      Dat Xylitol een e-nummer heeft is het gevolg van het feit dat het een lichte laxerende werking heeft. Studies hebben uitgewezen dat het voor mensen geen gezondheidsnadelen heeft.

    • frederika
      Beantwoorden

      dat komt omdat de echte van berk gemaakt wordt en de ongezonde synthetisch
      daar zit verschil in

  • petra
    Beantwoorden

    Hoe kan het dan toch dat Ralph Moorman de mayonaise mét agavesiroop van ekoplaza aanprijst in zijn hormoon dieet. Erg verwarrend!!

    • frederika
      Beantwoorden

      ik eet al jaren alleen maar agave en kokosbloesemsuiker en heb nergens last van of krijg je geen last
      ik ben eet voor 80 procent rauw en helaas kan ik niet zonder zoet misschien omdat ik een grote afkeer heb van alles wat bitter smaakt maar ik eet het wel met mate i

  • muriel
    Beantwoorden

    En de zgn ‘raw’ agave siroop- is die wel rauw eigenlijk -niet verhit boven de 42 graden celcius- weet je dat? Ik vraag me nl af hoe ze onverhit aan die siroop komen..

  • Nico
    Beantwoorden

    Ahornsiroop (is toch maple syrup?) wordt ingedikt door hoge temperaturen.
    Dat maakt het toch óók ongezond? Maar pfff, ’tis wél apart & lekker van smaak ;-)

  • Layka
    Beantwoorden

    Juglen,

    Hoe zit het dan met de gezonde repen van je andere website? Toch niet zo gezond?

    Op zoek naar een gezonde snack ? Wij hebben hem gevonden in de VS:

    Raw Revolution, Raw Rev 100, Organic Live Food Bar, Chocolate Coconut Bliss, 20 Bars, (22 g) per stuk

    – Organic cashews
    – Organic sunflower seed kernels
    – Organic agave nectar
    – Organic coconut
    – Organic dates
    – Organic cocoa processed with alkali
    – Organic almonds
    – Organic sprouted flax seed

    Per stuk (22 gram)
    10 gram koolhydraten
    7 gram vet
    3 gram eiwit
    2 gram vezels
    100 calorieën

    Doos = 20 stuks
    Prijs 17,50 per doos

    • Juglen Zwaan
      Beantwoorden

      Ik verkoop zelf geen supplementen of etenswaar. Misschien bedoel je de site van Ron Fonteine?

  • Anna
    Beantwoorden

    Beste Juglen, mijn vraag over Stevia. Ik koop mijn Stevia bij de biologische winkel in poedervorm, er is óók in druppels en zoetje,s WÁT is het verschil want de prijs is duurder wanneer je b.v. de in druppelvorm koopt weer duurder dan de poeder!? Dus……En NÚ hoor ik weer dat Xylitol óók gewoon kan endat is véél goedkoper,! Ik begrijp er écht niets meer van. Vraag= wãt té doen??? Groetjes, Anna.

  • Loopbaanbegeleiding
    Beantwoorden

    Beste Juglen,

    Wat ik mij dan afvraag, is welke zoetstof dan wel gezond is. Over Stevia heb ik ook slechte verhalen gelezen en op deze manier kan je alles uitvlakken. Teveel suiker is niet goed, alleen wij hebben als mens wel een beetje suiker nodig.

    Wat ik apart vind, is dat Mexicanen al eeuwen deze zoetstof gebruiken en zij zijn er volgens mij niet slechter op geworden. Het lijkt mij dat het meer in het maakproces dan in de zoetstof zelf zit, dus als je de biologische variant zou kopen die niet boven een bepaald punt is verhit, kan je het toch als zoetstof gebruiken?

    Groet,

    Lucas Meas

  • Vanessa
    Beantwoorden

    Hallo Juglen

    Wat is nu eigenlijk de beste suikervervanger voor diabetici? Er worden allerlei dingen aangeprezen maar ik zie het bos door de bomen niet meer! Het laatste wat ik geprobeerd heb is xylitol, voornamelijk omdat je hier goed mee kan bakken! Alle tips zijn welkom want diabetes hebben maakt het er echt niet eenvoudiger op.

    • Juglen Zwaan
      Beantwoorden

      Het beste is om geen suiker te nemen. Mocht je toch wat willen zoeten, dan zijn yaconsiroop of groene stevia mogelijke opties…

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Begin met typen en druk op Enter om te zoeken