De voedingswaarde van chilipeper (Spaanse peper)

Voedingswaardetabel van chilipeper per 100 gram:

Per 100 gChilipeperADH*
kcal301,50%
Kj1271,51%
Water (g)914,55%
Eiwit (g)1,83,21%
Koolhydraten (g)4,21,62%
Suiker (g)4,2
Vet (g)0,30,43%
Verzadigd (g)
E.O.V. (g)
M.O.V. (g)
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)
Vezels (g)1,85,14%
A (mg)0,0485,33%
B1 (mg)0,1210,91%
B2 (mg)0,1510,00%
B3 (mg)1,27,50%
B5 (mg)0,275,40%
B6 (mg)0,2818,67%
B11 / Foliumzuur  (ug)237,67%
B12 (ug)
C (mg)144192,00%
D (ug)
E (mg)110,00%
Vitamine K (ug)1411,67%
Natrium (mg)121,20%
Kalium (mg)44012,57%
Calcium (mg)161,60%
Fosfor (mg)394,88%
IJzer (mg)112,50%
Jodium (ug)
Magnesium (mg)217,00%
Koper (mg)0,1718,89%
Selenium (ug)0,00%
Zink (mg)0,32,00%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over chilipepers en Spaanse pepers

De chilipeper is een eeuwenoude groentesoort die (in kleine hoeveelheden) wordt toegevoegd aan maaltijden om deze pittig of scherp te laten smaken. In Nederland is de chilipeper ook wel bekend als Spaanse peper. Alhoewel wij Nederlanders niet allemaal dol zijn op pittig eten, kennen we allemaal deze lange rode pepersoort die, van alle chilipepers, nog redelijk mild van smaak is.

Soort

Chilipeper, ook wel bekend als Spaanse peper, is de Nederlandse naam voor alle vruchten van het geslacht Capsicum. Het gaat hierbij om hete pepers maar ook om de paprika. Allen vallen onder de nachtschadefamilie. Er bestaan zowel wilde als gecultiveerde soorten, het gaat daarbij om tientallen verschillen. De Spaanse peper, langwerpig en rood, is de bekendste soort maar chilipepers komen voor in meer vormen, maten en kleuren variërend van geel, rood, oranje tot groen. Sommige pepers lijken wel wat op mini paprika’s. De naam is afhankelijk van de plaats waar de peper groeit en de vorm. Een grote, milde pepersoort wordt in Amerika bijvoorbeeld ‘Bell Pepper’ genoemd.

Herkomst

Chilipepers worden al duizenden jaren in Zuid-Amerika geteeld en vanuit daar over de hele wereld verspreid. Van oorsprong is vooral Mexico een grootverbruiker van chilipepers, ze worden daar al duizenden jaren verbouwd. Ook de Maya’s en Azteken gebruikten de planten intensief.

Verkrijgbaar

De bekende Spaanse peper is in elke supermarkt verkrijgbaar. Vaak vind je daar ook de milde jalapeño peper, welke groen of rood van kleur zijn. In speciaalzaken en bij toko’s is een breder assortiment te koop, variërend van milde tot zeer scherpe pepers. Laat je vooraf goed informeren voordat je er mee in de keuken aan de slag gaat. Niet iedereen is opgewassen tegen een scherpe smaakexplosie.  Let er bij de aankoop van chilipepers op dat de ze strak in hun vel zitten en er niet te rimpelig uitzien. Beurse of donkere plekken duiden er op dat de peper niet meer vers is, net als een verdroogd steeltje.

Bewaren

Bewaar chilipepers buiten de koelkast op een wat koele en donkere plek. Hierdoor gaat de smaak niet verloren. Leg ze niet in de koelkast. Je kunt pepers ook prima invriezen, zonder smaakverlies.

Toepassing

Verwerk chilipepers door gerechten die een pittig accent kunnen gebruiken. Milde pepers zijn geroosterd met wat zeezout lekker om zo te eten. Ook smaakvol in combinatie met een tropische salade, bijvoorbeeld van mango en komkommer. Chilipepers geven een verrassend effect in een dessert met chocolade of koffie.

Wist je dat:

  • Capsaïcine ervoor zorgt dat de peper zijn uiteindelijke scherpe smaak krijgt? Hoe meer van deze stof, hoe intenser de smaak.
  • Er een schaal bestaat, de Scovilleschaal, om aan te geven hoe scherp een bepaalde pepersoort is? De paprika staat onderaan de schaal en pure capsaïcine spant de kroon.
  • Chilipepers ook in (traditionele) medicijnen worden gebruikt, bijvoorbeeld bij kiespijn?
  • De daadwerkelijke scherpte van chilipepers te vinden is in de pitjes? Wanneer je een gerecht niet te pittig wilt laten smaken kun je deze verwijderen en alleen de vrucht gebruiken.
  • De chilipeper aan het einde van de 15de eeuw werd ontdekt door Columbus die in eerste instantie op zoek was naar een alternatief voor zwarte peper?

Wetenschappelijke wetenswaardigheden over chilipepers

Pepers zijn rijk aan vitamine C, B6 en K1. Ook bevatten ze rijkelijk kalium, koper en vele carotenen. Deze carotenen kan het lichaam zelf weer omzetten naar vitamine A. Omdat pepers vaak in kleine hoeveelheden worden gegeten, zal hun bijdrage aan de micronutriëntenstatus in het lichaam gering zijn. Toch kunnen pepers bijdragen aan onze gezondheid. Eén van de verantwoordelijke stoffen is capsaïcine. De kenmerkende hitte-sensatie van pepers wordt veroorzaakt door deze stof.

Capsaïcine

Enkele onderzoeken hebben vastgesteld dat capsaïcine remmend kan werken op ontstekingen (1234). Daarbij zou de stof ook tegen maagzweren kunnen beschermen, veroorzaakt door de maagzweer-veroorzakende bacterie H. Pylori (5). Interessant is ook dat capsaïcine ook lokaal op de huid ingezet kan worden, onder meer bij reumatische klachten en artrose (678). Er zijn gels met capsaïcine in de handel. Capsaïcine is ook in staat om de vetverbranding aan te jagen en daarmee het afvallen te bespoedigen (9101112). Er zijn daarnaast studies die de stof in verband brengen met een gunstige werking op hart- en bloedvaten (13). Door het zweten kan het lichaam zich ontdoen van zware metalen en toxines (1415). Wij mensen blijken zelfs de hormoonverstorende stof BPA via het zweet kwijt te kunnen raken (16).

Vreemde vogels?

Capsaïcine kan bij mensen de TRPV1-receptor activeren. Hierdoor krijgt het lichaam het signaal om af te koelen, waardoor een zweet-uitbraak kan volgen. Alle zoogdieren en dus ook mensen hebben deze TRPV1 receptor. Vogels zijn nauwelijks gevoelig voor capsaïcine en kunnen grote hoeveelheden consumeren (17). Hier heeft de natuur over nagedacht, want zo kunnen vogels het zaad van de peperplant verspreiden. Mens en zoogdier (eigenlijk dezelfde soort) zouden met hun tanden de zaden kapot malen. Waarschijnlijk hebben vogels daarom in de natuur de taak om de zaadjes te verspreiden. Bij hen blijven ze namelijk wel heel.

Scovilleschaal

De heetheid van pepers wordt ingedeeld in de schaal van Scoville, uitgedrukt in Scoville Eenheden (SE). Hoe hoger de score, hoe heter. Een paprika scoort op deze schaal 0 en is dus helemaal niet pittig. De gemiddelde sambal oelek scoort 2000. Cayennepeper scoort al gauw tussen de 30.000 en 50.000 en is daarmee al een stuk pittiger. Er bestaan pepers van meer dan een miljoen SE. Deze zijn voor de normale mens niet te eten. De pepperspray die de politie gebruikt heeft een score van 2 tot 5 miljoen. Als een persoon hieraan wordt blootgesteld dan volgen ademhalingsproblemen en extreem tranende ogen. Er kan ook permanente letsel ontstaan door verkeerd gebruik van pepperspray (1819). Het is dan ook voor burgers verboden om dit middel in bezit te hebben (20).

Too much

Te veel peper kan ontstekingen, zwelling, roodheid en pijn veroorzaken (21). Als je het niet gewend bent om veel of zeer hete sambal te eten, kan het zorgen voor buikpijn, kramp, diarree en maagpijn (222324). Wetenschappers vermoeden dat een overmatige inname van chilipepers ook kanker aan het spijsverteringskanaal kan aanjagen (252627). Overdrijf de inname dus niet. Als je te veel sambal hebt gegeten helpt het niet om water te drinken, want capsaïcine is een in vet oplosbare stof. Een beetje volle yoghurt zal meer verlichting geven omdat het veel vet bevat.

Sambal

In de winkels zijn er vele sambals te krijgen. De populairste is de sambal oelek: versgemalen chilipepers met zout. Er zijn ook andere typen zoals sambal manis. Deze bevat gebakken chilipepers en is milder. Sambal brandal is ook gebakken, maar bevat meer chilipepers en is ietsje scherper. De laatste twee bevatten vaak ook flink wat suiker. Let bij aanschaf zeker op: in de reguliere supermarkten en toko’s zijn er geen sambals zonder e-nummers te koop. In de biologische winkel blijken sambals plots wel zonder e-nummers mogelijk: er is dan een beetje natuurlijke azijn toegevoegd als conserveermiddel.

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek: