Ellagzuur: Wat het is, hoe het werkt en waar zit het in?

Ellagzuur is misschien geen bekende naam, maar deze krachtige polyfenol wordt geassocieerd met een lange lijst van indrukwekkende gezondheidsvoordelen. Studies tonen aan dat ellagzuur de groei van kankercellen en ontstekingen kan verminderen en de hersenfunctie kan beschermen. Daarnaast komt het voor in vele voedingsbronnen en wordt het vaak gebruikt in supplementen en huidverzorgingsproducten. In dit artikel bespreken we wat ellagzuur is, hoe het werkt en hoe je je inname kunt verhogen.

Wat is ellagzuur?
Ellagzuur is een antioxidant die van nature voorkomt in veel van je favoriete voedingsmiddelen, waaronder diverse vruchten en groenten. Sommige voedingsmiddelen bevatten ook een verbinding genaamd ellagitannine, die je lichaam omzet in ellagzuur (1). Ellagzuur is bestudeerd vanwege de gunstige gezondheidseffecten. Onderzoek toont aan dat het krachtige ontstekingsremmende en kankerbestrijdende eigenschappen heeft (2). Bovendien suggereren sommige dier- en mensenstudies dat het nuttig kan zijn voor de behandeling en preventie van aandoeningen zoals type 2 diabetes, kanker en hersenziekten zoals Alzheimer (3, 4, 5). Naast voedingsbronnen is ellagzuur breed verkrijgbaar in supplementvorm. Je kunt het ook vinden in veel huidverzorgingsproducten, dankzij het vermogen om hyperpigmentatie te verminderen (6, 7).

Kortom: Ellagzuur is een antioxidant die voorkomt in veel voedingsbronnen, supplementen en huidverzorgingsproducten. Het is onderzocht vanwege zijn ontstekingsremmende en kankerbestrijdende eigenschappen en kan gunstig zijn voor verschillende chronische aandoeningen.

Hoe werkt ellagzuur?
Ellagzuur werkt als een antioxidant. Dit betekent dat het schadelijke verbindingen, bekend als vrije radicalen, kan neutraliseren om je cellen te beschermen tegen schade en oxidatieve stress (8). Het kan ook helpen bij het reguleren van je immuunfunctie en het verminderen van verschillende specifieke ontstekingsmarkers, waaronder prostaglandine E2 en interleukine 6 (9, 10). Het langdurig in stand houden van hoge ontstekingsniveaus kan bijdragen aan een aantal chronische aandoeningen, waaronder kanker, hartziekten en auto-immuunziekten (11). Reageerbuis- en dierstudies hebben ook ontdekt dat ellagzuur kan helpen bij het behouden van de hersenfunctie en het verminderen van de groei van kankercellen dankzij de krachtige antioxidante eigenschappen (12, 13, 14). Daarnaast toont onderzoek aan dat het je huid kan verlichten door de activiteit van een specifiek enzym te blokkeren dat betrokken is bij de productie van melanine, een type huidpigment (6).

Kortom: Ellagzuur werkt als een antioxidant en kan ontstekingsniveaus verlagen om zo te beschermen tegen ziektes. Het kan ook helpen bij het verlichten van de huid door de activiteit van een enzym te blokkeren dat betrokken is bij de productie van melanine.

Kan ellagzuur helpen bij het bestrijden van kanker?
Meerdere studies tonen aan dat ellagzuur mogelijk krachtige kankerbestrijdende eigenschappen heeft. Volgens een review van in vitro en in vivo bewijs kan ellagzuur de groei en verspreiding van tumoren remmen terwijl het kankercellen doodt (12). Bovendien kan het de gevoeligheid van tumoren voor chemotherapie en bestraling verhogen, waardoor de effectiviteit van deze kankerbehandelingen wordt verbeterd (12).

Reageerbuisstudies tonen aan dat ellagzuur kan helpen beschermen tegen verschillende soorten kanker, waaronder borst-, blaas-, prostaat-, colorectale en longkanker (15, 16, 17, 18, 19).

Het is echter belangrijk om te onthouden dat het meeste onderzoek naar de effecten van ellagzuur specifiek is uitgevoerd in reageerbuisjes of dieren en gebruik maakt van zeer hoge doses ellagzuur. Hoewel sommige studies bij mensen ook suggereren dat granaatappelsap of -extract, dat rijk is aan ellagzuur, gunstig kan zijn tegen prostaat- en colorectale kanker, is het onduidelijk of andere verbindingen die in granaatappel voorkomen ook een rol spelen (20, 21, 22).

Kortom: Ellagzuur kan mogelijk de groei en verspreiding van bepaalde soorten kankercellen vertragen, maar meer onderzoek bij mensen is nodig.

Ellagzuur supplementen
Je kunt ellagzuur supplementen vaak kopen bij de plaatselijke natuur- of gezondheidswinkel en via online verkooppunten. Gezondheidswinkels promoten ellagzuur vaak als een natuurlijk middel tegen kanker en bacteriële of virale infecties. Ellagzuur wordt ook vaak gevonden in supplementen zoals granaatappelextract, dat doorgaans 250-500 mg ellagzuur per portie bevat. Hoewel er geen officiële dosering aanbevelingen zijn voor ellagzuur, schatten sommige studies dat ellagzuur het meest effectief kan zijn bij doses van 30-850 mg (23). Sommige onderzoeken suggereren echter dat je lichaam ellagzuur uit supplementen mogelijk niet zo effectief absorbeert als ellagzuur uit voedingsbronnen. Dit kan de potentiële gezondheidsvoordelen van ellagzuur supplementen beperken (24). Bovendien, als je andere medicijnen gebruikt of onderliggende gezondheidsproblemen hebt, is het het beste om met je arts te praten voordat je deze supplementen gaat gebruiken, omdat ellagzuur mogelijk niet geschikt is voor iedereen.

Kortom: Ellagzuur supplementen zijn breed verkrijgbaar. Studies suggereren dat ellagzuur het meest effectief kan zijn in doses van 30-850 mg, maar het wordt mogelijk niet goed opgenomen door het lichaam via supplementvorm, wat de effectiviteit kan beperken.

Voedingsbronnen van ellagzuur
Je kunt ellagzuur van nature vinden in verschillende voedingsbronnen, waaronder bepaalde soorten fruit en noten. Enkele van de rijkste voedingsbronnen van ellagzuur zijn (23):

  • Granaatappels
  • Appels
  • Druiven
  • Aardbeien
  • Frambozen
  • Cranberries
  • Wilde framboos
  • Walnoten
  • Pistachenoten
  • Cashewnoten
  • Pecannoten

Houd er rekening mee dat je zeer grote hoeveelheden van deze voedingsmiddelen zou moeten eten om de hoeveelheid ellagzuur te verkrijgen die in supplementen wordt aangetroffen. Volgens een oudere studie was de gemiddelde dagelijkse inname van ellagzuur 44 mg en 55 mg voor respectievelijk mannen en vrouwen onder Amerikaanse volwassenen die de aanbevelingen voor dagelijkse fruit- en groenteconsumptie nauwkeuriger volgden (25).

Kortom: Ellagzuur is veilig wanneer het wordt geconsumeerd als onderdeel van een gezond dieet. Echter kunnen ellagzuur supplementen interfereren met bepaalde medicijnen door de werking van een specifieke groep enzymen te blokkeren.

Veiligheid en bijwerkingen
Ellagzuur is veilig wanneer je het binnenkrijgt via natuurlijke voedingsbronnen zoals fruit en noten. Hoewel er beperkt onderzoek is naar de veiligheid van ellagzuur supplementen, suggereren studies dat ze mogelijk geassocieerd zijn met zeer weinig bijwerkingen wanneer je ze gebruikt zoals aangegeven (5, 26) Toch kan ellagzuur cytochroom P450s remmen, een groep enzymen betrokken bij het metabolisme van veel soorten medicijnen (27). Als je medicijnen gebruikt die door deze enzymen worden gemetaboliseerd, waaronder veel soorten statines, antipsychotica en bloedverdunners, moet je met je arts praten voordat je ellagzuur supplementen gebruikt (28).

Conclusie
Ellagzuur is een type antioxidant dat van nature in veel voedingsmiddelen voorkomt, waaronder fruit en noten. Hoewel studies aantonen dat het kankerbestrijdende eigenschappen kan hebben en verschillende andere aspecten van de gezondheid kan verbeteren, is meer onderzoek nodig. Hoewel het toevoegen van meer voedingsmiddelen die rijk zijn aan ellagzuur aan je dieet gunstig kan zijn, is er beperkt onderzoek naar de veiligheid en effectiviteit van ellagzuur supplementen. Daarom is het het beste om je arts te raadplegen voordat je ellagzuur gaat innemen (met toestemming vertaald).

Hoeveel weet jij over gezondheid? Doe de kennistest over voeding in 30 vragen!
Juglen Zwaan

Juglen Zwaan

Juglen Zwaan (1982) is spreker en schrijver over voeding en gezondheid. Hij is een gepassioneerde voedingskundige met een onbedwingbare honger naar nieuwe inzichten. Hij schreef de boeken De supplementenwijzer, De voedingswijzer, De receptenwijzer en De voedingswaardewijzer. Juglen maakt al meer dan 12 jaar deel uit van het radioprogramma gezondheidsnieuws en was vaste gast in het tv-programma ‘Wat eten we’ op de landelijke televisie. Hij studeerde Voeding & Gezondheid aan de Open Universiteit en Nutrition Science aan Stanford. Hij onderzoekt kritisch en combineert moderne wetenschap met eeuwenoude kennis. Hij hangt geen enkel voedingsgeloof aan, maar combineert vele visies. Als je meer wilt weten over de achtergrond van aHealthylife, zie dan Over ons voor meer informatie.