In Tips en trucs

Male thyroid anatomyArtsen, het Voedingscentrum en de overheid raden ons aan veel brood te eten omdat daar het spoorelement jodium in zit. Ik denk daar anders over. Stel dat ik jodium zou toevoegen aan een Snicker, moeten we dan elke dag met z’n allen aan de Snickers? Dat lijkt me niet. Jodium toevoegen aan een Snicker maakt een Snicker nog niet gezond.

De Schildklier
Deze vlindervormige hormoonklier zit in de keel en produceert onder andere de hormonen T4 en T3. Deze hormonen zijn verantwoordelijk voor de stofwisselingssnelheid van de lichaamscellen. Zowel een tekort als teveel hiervan, kan het evenwicht verstoren en je lichaam schaden. Een tekort aan jodium kan een verstoorde groei bij kinderen veroorzaken. Op latere leeftijd, bij volwassenen, kan dit zich uiten in: overgewicht, mentale dufheid, kouwelijkheid, depressie en haaruitval.
De schilklier kan jodium opslaan waardoor een tekort aan deze stof lange tijd onopgemerkt kan blijven. Een gezond lichaam bevat in totaal 15 – 20 mg aan jodium. Kinderen hebben per dag ongeveer 100 microgram uit voeding nodig en volwassenen 150 microgram. Lacterende en zwangere vrouwen hebben per dag rond de 200 microgram aan jodium nodig. Ons lichaam kan jodium recyclen, maar toch verliezen we elke dag een beetje in de urine. Aanvulling via onze voeding is daarom essentieel!

In 1942 zijn bakkers in Nederland verplicht gesteld om bakkerszout te gebruiken waaraan jodium kunstmatig is toegevoegd. Broodzout bevat per kilo 70 – 85 mg jodium. In 2009 is hier weer een verbod op gekomen omdat een teveel aan jodium grote risico’s met zich meebrengt. Nu gebruiken bakkers gewoon bakkerszout (keukenzout) dat slechts 50 tot 65 mg jodium per kilo bevat en nog steeds kunstmatig van aard is.

Het probleem is dat bakkerszout, keukenzout en tafelzout zwaar geraffineerd zout is. Alle mineralen, inclusief jodium, zijn hieruit verwijderd. Dit maakt het zout zeer ongezond. We halen dus natuurlijke jodium uit zout, om het vervolgens op chemische wijze in grote hoeveelheden weer toe te voegen. Omdat er in brood veel suiker in de vorm van zetmeel zit en het tevens relatief weinig nutriënten bevat, is het trouwens een echte dikmaker. Tafelzout kan de bloeddruk enorm verhogen. Het Voedingscentrum raadt het gebruik van zout om die reden dan ook af. Aan de andere kant moeten we met z’n allen aan het gezoute brood om aan onze jodium te komen. Het lijkt hier de wereld op z’n kop.

12 natuurlijke bronnen van jodium:

Zeewier
Wieren uit de zee, zoals bijvoorbeeld dulse, nori, kombu, wakamé, kelp, arame en hiziki zitten bomvol jodium. Een eetlepel kelp bevat ongeveer 2000mcg jodium, een eetlepel arame ongeveer 730mcg, een eetlepel hiziki ongeveer 780mcg en 2,5cm van Kombu bevat ongeveer 1450mcg jodium en een eetlepel wakamé bevat ongeveer 80mcg jodium. Deze zeewieren kun je in de soep doen of over een salade. Brood is dus helemaal geen essentiële voedingsbron voor jodium, we kunnen prima zonder. Zeker als je bedenkt dat het lichaam jodium gewoon opslaat.

Witvis
En met name kabeljauw. Deze vis zwemt rijkelijk in de Noordzee en is vrijwel altijd wild omdat deze niet gekweekt wordt. Hoewel er in het vlees van deze vis amper omega 3 zit, is het wel zeer rijk aan jodium. Per 100 gram zit er 110 microgram jodium in. Met een portie kabeljauw zit je dus zo op de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid jodium.

Garnalen
Garnalen staan erom bekend dat ze boordevol met cholesterol zitten. Er is zeer recent nog een onderzoek geweest die afrekent met de vermeende schadelijkheid van cholesterol. Je kunt dus gerust af en toe een portie garnalen eten. Tegelijk krijg je dan per 100 gram maar liefst 55 microgram jodium binnen.

Eieren
Een ei zit vol met jodium: per 100 gram ongeveer 40 microgram. Eén middelgroot ei is ongeveer 60 gram, dus met 2 eieren heb je al gauw 50 microgram jodium te pakken. Eieren bevatten ook veel antioxidanten en de schaarse B12, zeker voor vegetariërs een must.

De volgende voedingsmiddelen bevatten ook jodium, maar dan in lagere concentraties:

  • Aardappels (2.5 ug / 100g)
  • Yoghurt (7 ug / 100g)
  • Cranberries (35 deeltjes / miljard)
  • Bonen (4 ug / 100g)
  • Kip (2.5 ug / 100g)
  • Bananen (2.5 ug / 100g)
  • Appels (2.5 ug / 100g)
  • Kaas (2.5 ug / 100g)

Als bron heb ik de NEVO tabel gebruikt van de RIVM.

Andere tips

  • Koop altijd biologische groenten en fruit want deze zijn zo gezond als de bodem is. Door gebruik van kunstmest is de hoeveelheid jodium in onze voeding teruggelopen.
  • Pas op met fluoride en broom. Deze halogenen verdringen jodium waardoor je lichaam niks meer met dit spoorelement kan. Dat komt omdat deze halogenen de plek van jodium innemen. Poets dus liever met tandpasta zonder fluoride. Mondspoelwater kun je ook beter vermijden. Sommige cosmetica zoals haarspray bevatten broom. Broom wordt ook als vlamvertrager gebruikt in kleding, vloerbedekking, meubels en matrassen.
  • Pas op met goitrogenen, deze interfereren met jodium. De isovlafonoïden in crucifere groenten zijn hiervoor verantwoordelijk. Crucifere groenten zijn o.a. bloemkool, romanesco, broccoli, spruitjes, witte kool, rode kool, groene kool, chinese kool, boeren kool, koolrabi, rucola, tuinkers, waterkers, radijs, rammenas, mosterd en mierikswortel. Ook de superfood maca behoort tot deze soort. Soja bevat isothiocyanaten die ook op de schildklier kunnen werken. Koken en verhitten schakelt de bovengenoemde stoffen grotendeels uit. Ik zeg niet dat je deze voeding niet meer mag eten, maar eet het niet dagelijks rauw of verhit het anders goed.
  • Neem alleen gestandaardiseerde jodiumsupplementen, anders kun je een gevaarlijk hoge dosis binnenkrijgen. Een optie is kelp of Lugol’s.
  • Gebruik zeezout en het liefst Keltisch zeezout om je eten smaak te geven. Keltisch zeezout smaakt vele malen voller dan de bewerkte varianten.
Help anderen gezonder te worden:
Showing 21 comments
  • Christa

    Gewoon keukenzout is gedeminiraliseerd en bevat geen voedingsstoffen. Is eigenlijk alleen maar een smaakstof. Daarom moest er weer jodium aan toegevoegd worden. In keltisch zout zitten alle mineralen en ook jodium. Minder dan in jodiumverrijkt zout, maar is wel een jodium bron

  • Tineke

    Ik las ook dat er in SSRI,s(antidepressiva) fluoride zit ,staat niet in de bijsluiter.Slik het gelukkig niet meer .Neem nu een halve capsule 500 mcg sea-lodine en een multi met 150 .Ik kan dus ook om de dag 1 capsule nemen zonder een versnelde hartslag te krijgen ?

  • Capri

    Let bij aankoop van kabeljauw op de herkomst, kabeljauw wordt met uitsterven bedreigd in veel gebieden. Op goedevis.nl kun je zien wat duurzame vis is en wat niet.

  • Tineke O.

    Als ik het goed begrijp betekent dit dat je jodium moet aan ullen, tenzij je elke dag garnalen, kabeljauw of 4 eieren eet. de hoeveelheden in de andere acht voedingsmiddelen zijn zo laag, dat schiet niet op. waarmee vul je dan het best aan? Lugols? maar hoeveel dan?

  • Cees

    Dag Juglen

    Ik eet al jaren dagelijks o.a de meeste van die crucifere groenten omdat ze zo gezond zijn!! Gedeeltelijk rauw en gedeeltelijk gestoomd.
    Volgens mij moeten alleen mensen die al een verstoorde schildklierfunctie hebben oppassen met die groenten.
    Je noemt een reeks groenten en stelt daarbij dat je die moet verhitten. Ik mag toch aannemen dat dat in sommige gevallen met een knipoog is? Bij radijs bijvoorbeeld komt verhitten niet bij mij op!! Geldt ook voor rucola, tuinkers, waterkers, rammenas. En zeker voor mosterd….
    Verder niks dan lof voor je nieuwsbrieven. Ik haal er veel waardevolle informatie uit en lees ze met veel plezier.

    • Jojo

      Denk niet dat een voedingsmiddel op zich gezond of ongezond is. In kool zit in ieder geval vrij veel tyramine. Spruitjes schijnen zuurvormend te zijn. Jaap Huibers heeft ook veel geschreven over voeding en wat je bij een bepaalde constitutie beter wel en niet kan eten. Voor mij werken radijsjes juist te heftig op m’n systeem.

    • Paul

      ik ga toch geen radijs koken of bakken.En rucola moet ik ook koken of bakken?

      • Juglen Zwaan

        Dat hoef je ook niet te doen. Wat dit wil zeggen is: eet deze voedingsmiddelen niet elke dag. Twee tot drie keer per weer is weer geen probleem.

  • Bernadette de Roover

    Beste Juglen,

    Dankjewel voor de zeer informatieve nieuwsbrieven.
    Een vraagje: is Keltisch zeezout gezonder dan hymalaya zout?
    mvrg

  • annet

    goedendag allemaal

    nu na 7 jr krijg ik weer symptomen van een te snelle schildklier.
    toendertijd strumazol geslikt ( vreselijke jeuk als bijwerking)en de jodiumslok afgewezen.
    na een jaar waren de waarden gelukkig weer “normaal”.
    nu ben ik in de overgang terechtgekomen en dat geeft hormonale schommelingen.
    ik denk zelf dat ik daarom weer symptomen heb zoals zanderige ogen e/o tranende ogen, hartkloppingen,gewichtsverlies, weinig energie en slaapstoornissen
    ik vraag me af wat ik met voeding kan doen want ik ga echt die medicatie meer slikken. het meeste wat ik hier lees gaat over een trage schildklier. dus wat kan ik nu het beste doen?

    • Jackey

      Ha Anet, ik zit met dezelfde vraag en ik ben ook benieuwd of iemand daar een antw op heeft. Zelf gebruik ik antroposophyse korreltjes tegen mijn te snel werkende schildklier

  • Jojo

    Hoe zit het dan met DIM, een supplement dat de hormonen zou helpen, dat het teveel aan oestrogeen afbreekt. Zit in kruisbloemigen maar heeft het dan ook invloed op de schildklier of niet.

    • Mai

      Anet, om je schildklier af te remmen kun je juist wel meer goitrogene voeding eten. In principe als je een te snel werkende schildklier hebt, dan heb je eigenlijk van hetzelfde last als als je van een te langzame schildklier last hebt alleen je zit dan nog in het voorstadium dat je schildklier nog overreageert. De belangrijkste reden voor problemen met de schildklier hier in het westen is de autoimmuunziekte hashimoto (in 95 procent van de gevallen!). Die treedt op als aan drie factoren is voldaan; je hebt een lekke darm, je hebt erfelijke aanleg voor deze autoimmuunziekte en je hebt last van toxinen (bijv. zware metalen). Als aan die voorwaarden voldaan is, dan moet je erg opletten met gluten in je voeding, melk- en sojaprodukten. Als je hashimoto hebt, dan moet je erg uitkijken met jodiumrijke voeding en dus ook voeding met dat synthetisch gejodeerde zout. Ik spreek uit eigen ervaring. Ik dacht ook dat het mij zou helpen: extra jodiuminname. Dat heeft het ook gedaan: want er is wel een therapeutisch gebied van jodium voor mensen met schildklierproblemen. Maar als je een bepaalde grens overschrijdt omdat je die grens niet kent, dan ben je de sjaak. En nogmaals, ik spreek uit ervaring: mijn schildklier is er ineens voelbaar van ontstoken van geraakt. Dit is mij drie jaar geleden overkomen en nog steeds voel ik mijn schildklier met name als ik dingen heb gegeten waar mijn lichaam door mijn schildklier van ging aanvallen. En dat zijn nogal wat dingen!

  • Astrid Roest

    Hoi Juglen, goed verhaal. Hoe wordt jodium genoemd in een multi? Gewoon jodium of zijn er ook andere benamingen voor?

  • Lisette

    kan ik de lugol’s als druppels innemen of moet het op de huid

  • Lien

    Ja, hoi! Ik kwam bij de AH nori snacks/chips tegen. Omdat ik niet zo erg zit te kicken op zeewier (mijn maag blokkeert spontaan bij het idee), maar wel echt iets met jodium moet, ben ik benieuwd of die chips nog steeds alle jodium/goede stofjes bevat waarvoor ik het zou willen eten. Weet jij dat toevallig?

    https://www.ah.nl/producten/product/wi384725/saitaku-nori-snack

    • Juglen Zwaan

      Die chips is gewoon nori in olijfolie, onbewerkt en prima dus. In nori zit per 100 gram 42 mcg aan jodium, dat is 29% van de ADH. Lijkt me een prima bron van jodium dus!

      • Lien

        Thanks voor de reactie!:) Ik ga ze eens proberen :)

  • Jessica

    Is er enig bewijs voor nadelige effecten van een te hoge dosering jodium?

  • Diny vredeveld

    Nou weet ik dus nog of niet of Himalayazout of keltischzeezout een betere bron van jodium is, ik moet hier wel bij vermelden, dat ik levithioxide en cytomel gebruik voor mijn schildklier

    • Juglen Zwaan

      Beiden zijn geen goede bron van jodium helaas…

Begin met typen en druk op Enter om te zoeken