web
statistics
Hoofdpagina » Voedingswaarde » De voedingswaarde van frikandel

De voedingswaarde van frikandel

Voedingswaardetabel van frikandel per 100 gram:

Per 100 g Onbereid ADH* Gefrituurd ADH*
kcal 235 11,75% 251 12,55%
Kj 975 11,61% 1044 12,43%
Water (g) 59 2,95% 56 2,80%
Eiwit (g) 13,1 23,39% 13,8 24,64%
Koolhydraten (g) 6,1 2,35% 6,7 2,58%
Suiker (g)
Vet (g) 17,2 24,57% 18,4 26,29%
Verzadigd (g) 5,5 5,8
E.O.V. (g) 7,1 7,6
M.O.V. (g) 3,2 3,5
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg) 72 74
Vezels (g) 1,7 4,86% 1,8 5,14%
A (mg) 0,0038 0,42% 0,0025 0,28%
B1 (mg) 0,14 12,73% 0,13 11,82%
B2 (mg) 0,12 8,00% 0,12 8,00%
B3 (mg) 3,6 22,50% 3,8 23,75%
B5 (mg) 0,00% 0,00%
B6 (mg) 0,15 10,00% 0,086 5,73%
B11 / Foliumzuur  (ug) 17 5,67% 16 5,33%
B12 (ug) 0,52 18,57% 0,54 19,29%
C (mg) 1 1,33% 2 2,67%
D (ug) 0,3 3,00% 0,3 3,00%
E (mg) 1,5 15,00% 1,5 15,00%
Vitamine K (ug) 1,3 1,08% 2,4 2,00%
Natrium (mg) 852 85,20% 1012 101,20%
Kalium (mg) 121 3,46% 214 6,11%
Calcium (mg) 102 10,20% 108 10,80%
Fosfor (mg) 195 24,38% 210 26,25%
IJzer (mg) 2 25,00% 2,1 26,25%
Jodium (ug) 0,00% 0,00%
Magnesium (mg) 27 9,00% 28 9,33%
Koper (mg) 0,09 10,00% 0,09 10,00%
Selenium (ug) 8 14,55% 8 14,55%
Zink (mg) 1,5 10,00% 1,5 10,00%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over frikandel
De frikandel is een gefrituurde staaf die bestaat uit verschillende soorten vlees met kruiden. De snack is een Nederlandse uitvinding, daarover later meer. Beckers en Mora zijn op dit moment de twee grootste producenten van frikandellen. Mora heeft ook een variant van de frikandel op de markt gebracht onder de naam Viandel. Dit is een frikandel met een krokante buitenlaag.

Herkomst
Is het nu frikandel of frikadel? Er bestaat een wezenlijk verschil tussen beiden. In 1954 produceerde ondernemer Gerrit de Vries gehaktballen die in zijn stad Dordrecht bijzonder populair waren. Door een wijziging van de Warenwet werd Gerrit gedwongen om zijn recept aan te passen. Dit zag hij niet zitten. Hij is daarom zijn gehaktbal gaan aanbieden in de vorm van een staaf. Een vrouwelijke snackbarhoudster die afkomstig was uit Duitsland gaf Gerrit de tip om zijn nieuwe ‘uitvinding’ een frikadel te noemen. Ze had zich bij het bedenken van deze naam laten inspireren op de fricadelle, dat in Duitsland een populaire platgeslagen gehaktbal is. Gerrit heeft zijn uitvinding nooit laten vastleggen, waardoor Jan Bekker van Beckersnacks de frikadel heeft opgepakt en op grote schaal heeft kunnen vermarkten onder de naam frikandel. Samen met de naamswijziging voerde hij vele andere veranderingen door: het gehakt werd gemalen vlees, de textuur werd glad en de kruiden werden aangepast. Deze kruidenmix die door Jan zelf is bedacht geeft de frikandel zijn kenmerkende smaak. Gerrit de Vries heeft van het bovenstaande geleerd, want zijn nieuwere uitvinding ‘Mexicano’ liet hij wel registreren.

Ingrediënten
Over de ingrediënten van een frikandel doen de gekste verhalen de ronde, zo zouden er stierenballen, koeienogen, uiers, paarden piemels en slachtafval in worden verwerkt. Dat blijkt niet het geval. Vandaag de dag bestaat een frikandel grotendeels uit kipseparatorvlees, water, varkensspek, paneermeel van tarwe, zout, uienpoeder, kruiden en vele e-nummers zoals de smaakversterker E-621, E-316 + E-331 als voedingszuur en verder nog een aantal stabilisatoren in de vorm van E-450 en E-451. Sommige koks serveren zelfgemaakte frikandellen aan hun gasten. De kruidenmix voor deze verse frikandellen bestaat dan meestal uit zout met uienpoeder, gemalen witte peper, nootmuskaat en gemalen foelie. In plaats van kipseparatorvlees wordt dan kipgehakt gebruikt, dat een tijdje heeft geweld in runderbouillon. Zelfgemaakte ambachtelijke frikandellen zijn een stuk gezonder dan de diepvriesvariant. Dit komt onder meer doordat deze geen e-nummers bevatten, maar verse kruiden. In het verleden bevatte sommige frikandellen paardenvlees. Dit is echter steeds minder geval, omdat veel mensen zich hier niet goed bij voelen. Mensen zien paarden liever in de wei dan op hun bord. Vrijwel alle frikandellen die vandaag de dag in de supermarkt zijn te vinden, bevatten dan ook geen paardenvlees.

Duurzaam
Een frikandel bestaat voornamelijk uit separatorvlees, dat het laatste beetje vlees is dat in de fabriek van de botten en beenderen wordt geschraapt. Dit restvlees wordt van de botten gescheiden, iets dat ook wel separeren heet: vandaar de naam separatorvlees. In het verleden werd het restvlees op de botten met het slachtafval weggegooid. Separatorvlees is erg goedkoop en dat maakt frikandellen erg betaalbaar. Naast frikandellen wordt separatorvlees ook gebruikt voor kipnuggets. Separatorvlees wordt alleen verkregen van kippen en varkens en niet van runderen. De reden is dat er bij rundvlees kans is op besmetting met BSE, oftewel de gekke-koeienziekte.

Verkrijgbaarheid
In elke snackbar zijn frikandellen volop verkrijgbaar. Vaak liggen ze te wachten op een koper in de automatiek. Men kan ze dus uit de muur trekken. Op bestelling worden ze ook ‘vers’ afgebakken. Dit duurt zo’n 4 minuten bij een optimale temperatuur van 180° Celsius. Frikandellen zijn ook bevroren in vrijwel alle supermarkten te krijgen. Steeds vaker zijn er ook frikandellen verkrijgbaar voor in de airfryer of een normale oven. Beckers en Mora hebben ook een vegetarische frikandel in het assortiment. Het vlees is hierbij vervangen door soja, ei en erwten. Eén frikandel weegt gemiddeld 70 – 80 gram en levert dus 150 – 170 kcal. Er bestaan ook grotere en kleinere exemplaren.

Bewaren
Bij -18°C is een frikandel houdbaar tot aan de houdbaarheidsdatum op de verpakking. Bij -12°C zijn ze tot 3 weken na aankoop veilig te eten. Bij -6°C is dit nog maar 1 week. Een ontdooide frikandel is 48 uur houdbaar in de koelkast. Na ontdooiing mogen ze niet opnieuw worden ingevroren.

Toepassingen
Een frikandel wordt vaak toegevoegd aan een portie friet, maar kan ook los als snack gegeten worden. Meestal wordt een frikandel gecombineerd met saus zoals mayonaise en/of pindasaus. In de meeste snackbars is een frikandel speciaal erg populair, deze bestaat uit curry (in sommige delen van Nederland ketchup), mayonaise en gesnipperde uitjes.

Weetjes/Wist je dat:

  • De frikandel de meest verkochte frituursnack is van Nederland?
  • De frikandel door sommige liefhebbers, verkopers en snackbarhouders als gezond wordt aangemerkt? Eén van de argumenten is dat het een relatief vetarme worst is dankzij het kippenvlees. Voedingsdeskundigen zijn het hier niet mee eens, onder meer vanwege het hoge gehalte aan zout en de vele e-nummers. Zeker omdat een frikandel vrijwel altijd wordt gecombineerd met sauzen die rijk zijn aan suiker en ongezonde vetten kunnen frikandellen maar beter niet te vaak op het menu worden gezet.
  • Een frikandel in vergelijking met een rookworst tussen de 5% – 45% minder vet bevat?
  • Er in Nederland jaarlijks 600 miljoen frikandellen worden gegeten? Dat zijn er zo’n 35 per persoon!
  • Het wereldrecord frikandel eten op 47 frikandellen binnen 1 uur staat?

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek: