Wie regelmatig naar snoep grijpt of dagelijks frisdrank drinkt, loopt meer kans op een chronische darmontsteking. Dat blijkt uit een grote analyse waarin gegevens van ruim 800.000 mensen zijn bestudeerd. De onderzoekers brachten verschillende studies samen om te kijken of er een verband bestaat tussen suikerinname en het ontstaan van inflammatoire darmziekten. De resultaten laten zien dat zowel toegevoegde suiker als zoete drankjes het risico op de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa flink kunnen verhogen. Dit soort darmaandoeningen zijn niet alleen vervelend, maar hebben ook grote invloed op je dagelijks leven.
Voor dit onderzoek verzamelden wetenschappers gegevens uit 45 studies, waarvan er 11 vooruitkijkend waren en 34 terugkijkend. In totaal ging het om informatie van honderdduizenden deelnemers. De onderzoekers wilden eens en voor altijd duidelijkheid krijgen over de vraag of suiker nu echt schadelijk is voor je darmen. Eerdere studies lieten wisselende resultaten zien, maar door al die gegevens samen te voegen ontstond een veel helderder beeld. Ze keken specifiek naar toegevoegde suikers zoals die in snoep, chocola, koekjes en gebak zitten, en naar suikerhoudende drankjes zoals frisdrank, koffie met suiker en zoete thee.
Flinke stijging van het risico
De cijfers liegen er niet om. Mensen die veel toegevoegde suiker eten, hebben 66 procent meer kans om de ziekte van Crohn te ontwikkelen. Bij colitis ulcerosa gaat het om een verhoging van 59 procent. Dat zijn behoorlijke percentages die je niet zomaar naast je neer kunt leggen. De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn beide chronische ontstekingen van de darm, waarbij je immuunsysteem je eigen darmwand aanvalt. Mensen met deze aandoeningen hebben vaak last van buikpijn, diarree, vermoeidheid en gewichtsverlies. De symptomen kunnen komen en gaan, maar de ziekte blijft.
Bij suikerhoudende drankjes zijn de cijfers nog opmerkelijker. Het risico op de ziekte van Crohn stijgt met 58 procent, terwijl de kans op colitis ulcerosa zelfs met 72 procent toeneemt. Dat laatste percentage is opvallend hoog. Blijkbaar doet vloeibare suiker iets anders met je lichaam dan suiker in vaste vorm. Mogelijk komt dat doordat drankjes sneller worden opgenomen in je bloedbaan, waardoor je bloedsuikerspiegel sneller piekt en je lichaam heftiger reageert.
Waarom suiker zo schadelijk kan zijn
Suiker kan op verschillende manieren je darmen beïnvloeden. Om te beginnen voedt het bepaalde bacteriën in je darm die ontstekingen kunnen bevorderen. Je darmmicrobioom, oftewel de verzameling van miljarden bacteriën in je darmen, speelt een grote rol bij je gezondheid. Als je veel suiker eet, verschuift de balans naar bacteriën die niet zo gunstig zijn. Daarnaast kan suiker je darmwand verzwakken. Een gezonde darmwand fungeert als een barriere die voedingsstoffen doorlaat maar schadelijke stoffen tegenhoudt. Te veel suiker kan die barriere beschadigen, waardoor stoffen die daar niet horen je bloedbaan in kunnen lekken. Je immuunsysteem raakt dan in de war en kan je eigen weefsel gaan aanvallen.
Ook veroorzaakt suiker ontstekingen in je lichaam. Wanneer je bloedsuikerspiegel snel stijgt na het eten van iets zoets, produceert je lichaam ontstekingsbevorderende stoffen. Bij mensen die al gevoelig zijn voor darmproblemen kan dit de eerste stap zijn richting een chronische ontsteking. Het is een combinatie van factoren die samen zorgen voor meer risico.
Niet alleen maar genen
Lange tijd dacht men dat inflammatoire darmziekten vooral erfelijk waren. Dat klopt ook gedeeltelijk, want je genen spelen wel degelijk een rol. Maar dit onderzoek bevestigt wat steeds duidelijker wordt: je leefstijl en voeding zijn minstens zo belangrijk. Je kunt er dus meer aan doen dan je misschien dacht. Waar je vroeger machteloos stond tegenover je erfelijke aanleg, kun je nu bewust kiezen wat je wel en niet eet.
Het gaat hier om toegevoegde suikers, dus niet om de natuurlijke suikers die van nature in fruit zitten. Een appel eten is iets heel anders dan een blikje cola drinken. Fruit bevat vezels, vitaminen en allerlei andere stoffen die juist goed zijn voor je darmen. De suiker in fruit wordt bovendien veel langzamer opgenomen. Het is dus niet zo dat je elk gramje suiker moet vermijden, maar vooral de geraffineerde troep die aan allerlei producten is toegevoegd.
Wat betekent dit voor jou?
Als je weet dat suiker en frisdrank je risico op chronische darmontstekingen kunnen verhogen, kun je daar bewust mee omgaan. Het betekent niet dat je nooit meer iets zoets mag eten, maar matigheid is wel verstandig. Probeer suikerhoudende drankjes zoveel mogelijk te vermijden en kies voor water, thee zonder suiker of koffie met hooguit een klein beetje melk. Als je toch zin hebt in iets zoets, pak dan liever een stukje fruit dan een reep chocola.
Let ook op verborgen suikers. Die zitten in veel meer producten dan je denkt: van kant-en-klare maaltijden tot sauzen, brood en yoghurt. Door etiketten te lezen, krijg je meer inzicht in hoeveel suiker je werkelijk binnenkrijgt. Soms schrik je daar behoorlijk van. Een klein stapje is al winst: vervang bijvoorbeeld je dagelijkse frisdrank door water met een schijfje citroen.
Slotwoord
Dit onderzoek laat zien dat er een duidelijk verband bestaat tussen suikerinname en het risico op inflammatoire darmziekten. De cijfers zijn te duidelijk om te negeren: zowel toegevoegde suiker als suikerhoudende drankjes verhogen de kans op de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa aanzienlijk. Hoewel meer vooruitkijkend onderzoek altijd welkom is, wijst de huidige data naar één richting. Door je suikerinname te beperken, kun je waarschijnlijk je risico verkleinen. Het is geen garantie, maar wel een verstandige keuze voor je algehele gezondheid. Je darmen vormen de basis van je welzijn, dus het loont om er goed voor te zorgen (bron: Examine.com).
