In Lichamelijke gezondheid, Vitamines

Vitamine D is extreem belangrijk voor een goede gezondheid. Het werkt in je lichaam als een hormoon dat je cellen gezond houdt en op de juiste wijze laat functioneren. Veel mensen krijgen onvoldoende vitamine D binnen, waardoor vaak supplementen worden gebruikt. Hoewel het weinig voorkomt is echter ook mogelijk dat vitamine D zich in je lichaam opstapelt tot schadelijke hoeveelheden. Dit artikel gaat in op de zes mogelijke bijwerkingen van te veel vitamine D in je lichaam.

Een tekort en teveel
Vitamine D is betrokken bij de calciumopname, het immuunsysteem en de bescherming van de botten, spieren en hartgezondheid. Het komt van nature voor in voeding en kan in het lichaam worden aangemaakt wanneer je huid wordt blootgesteld aan zonlicht. Behalve vette vis zijn er echter weinig voedingsmiddelen die rijk zijn aan vitamine D. Daarbij zien de meeste mensen te weinig zonlicht om voldoende vitamine D aan te maken. Daarom komt een tekort eraan veel voor. Geschat wordt zelfs dat ongeveer 1 miljard mensen wereldwijd niet genoeg van deze vitamine binnen krijgen (1). Er zijn veel supplementen en zowel vitamine D2 als D3 kunnen in de vorm van een supplement worden genomen. Vitamine D3 wordt aangemaakt door de blootstelling aan zonlicht en komt voor in dierlijke producten, terwijl vitamine D2 in plantaardige voeding zit. Vitamine D3 kan de bloedwaarden aanzienlijk meer verhogen dan D2. Studies hebben aangetoond dat iedere 100 IE vitamine D3 per dag je waarden in je bloed gemiddeld met 2.5 nmol/l verhoogt (2, 3). Het nemen van extreem hoge doses voor langere periodes kan leiden tot een overschot in je lichaam. Een vitamine D vergiftiging ontstaat wanneer de bloedwaarden boven de 375 nmol/l uitstijgen. Omdat de vitamine is opgeslagen in het lichaamsvet en langzaam vrijkomt in het bloed kan de vergiftiging enkele maanden aanhouden nadat je stopt met de supplementen (4). Weet echter dat een vergiftiging zeldzaam is en bijna alleen voorkomt bij mensen die langdurig hooggedoseerde supplementen nemen zonder het bloed te controleren. Het is ook mogelijk dat je per ongeluk te veel vitamine D binnenkrijgt doordat supplementen meer vitamine D bevatten dan vermeld op de verpakking. Het is daarentegen niet mogelijk om een teveel op te lopen door alleen voeding en blootstelling aan zonlicht. Hieronder volgen de zes voorname bijwerkingen van te veel vitamine D.

1. Verhoogde bloedwaarden
Het hebben van de juiste vitamine D waarden in je bloed kan je weerstand versterken en je beschermen tegen ziektes zoals osteoporose en kanker (5). Er bestaat echter geen universele overeenkomst wat betreft de optimale hoeveelheid. Hoewel een waarde van 75 nmol/l meestal als voldoende wordt beschouwd, adviseert de Vitamin D Council waarden van 100-200 nmol/l en stelt dat alles boven de 250 nmol/l schadelijk kan zijn (6, 7). Ondanks het feit dat meer mensen tegenwoordig vitamine D supplementen nemen, komt het zelden voor dat iemand te veel ervan in het bloed heeft. Bij een recente studie werd gekeken naar data van meer dan 20,000 mensen gedurende tien jaar. Hierbij werd ondervonden dat slechts 37 mensen waarden van boven de 250 nmol/l hadden. Slechts één persoon had een echte vergiftiging, met waarden van 899 nmol/l (8). Bij een recente case studie had een vrouw waarden van 1171 nmol/l na het nemen van een supplement met 186,900 IE vitamine D per dag gedurende twee maanden (9). Dit is maar liefst 47 keer meer dan de aanbevolen veilige hoeveelheid van 4000 IE per dag. De vrouw werd naar het ziekenhuis gebracht nadat symptomen van vermoeidheid, geheugenproblemen, misselijkheid, overgeven, verwarde spraak en andere symptomen optraden (9). Hoewel alleen extreem hoge doses zo snel tot een vergiftiging kunnen leiden, adviseren zelfs voorstanders van deze supplementen een maximum van 10,000 IE per dag (3).

Kortom: Vitamine D waarden hoger dan 250 nmol/l kunnen schadelijk zijn. Symptomen van vergiftiging zijn geconstateerd met extreem hoge bloedwaarden als resultaat van een overdosering.

2. Verhoogde calciumwaarden
Vitamine D helpt het lichaam calcium op te nemen uit voeding. Dit is zelfs een van de belangrijkste functies. Als je echter te veel vitamine D binnenkrijgt kunnen de calciumwaarden in het bloed een punt bereiken dat niet alleen onprettig is, maar ook gevaarlijk. Symptomen van hypercalciëmie, ofwel hoge calciumwaarden bestaan uit:

  • Spijsverteringsproblemen, zoals overgeven, misselijkheid en buikpijn.
  • Vermoeidheid, duizeligheid en verwardheid.
  • Overmatige dorst.
  • Veelvuldig aandrang om te urineren.

Normale calciumwaarden in het bloed zijn 2.1-2.5 mmol/l. Bij een studie werd een man met dementie herhaaldelijk opgenomen in het ziekenhuis met symptomen gerelateerd aan hoge calciumwaarden (10). Bij een ander onderzoek namen twee mannen onjuist gelabelde vitamine D supplementen, wat leidde tot calciumwaarden van 3.3-3.7 mmol/l. Het duurde zelfs een jaar voordat de waarden weer normaal werden nadat zij stopten met de supplementen (11).

Kortom: Te veel vitamine D kan leiden tot een overmatige opname van calcium, wat verschillende gevaarlijke symptomen met zich meebrengt.

3. Misselijkheid, overgeven en een slechte eetlust
Veel bijwerkingen van te veel vitamine D hebben te maken met overmatige calciumopname in het bloed. Deze kunnen bestaan uit misselijkheid, overgeven en een slechte eetlust. Deze symptomen doen zich echter niet voor bij iedereen met verhoogde calciumwaarden. Een studie volgde tien mensen met lage vitamine D waarden die hoge calciumwaarden kregen door hooggedoseerde vitamine D supplementen. Vier mensen hadden last van misselijkheid en overgeven en drie verloren hun eetlust (12). In andere onderzoeken zijn gelijksoortige reacties op een vitamine D overdosis geconstateerd. Een vrouw werd misselijk en viel af na het nemen van supplementen van haar natuurgeneeskundige die 78 keer meer vitamine D bevatten dan vermeld op het label (13, 14). Deze symptomen traden op door een extreem hoge dosering vitamine D3, wat leidde tot calciumwaarden hoger dan 3.0 mmol/l.

Kortom:  Een behandeling met hooggedoseerde vitamine D kan bij sommigen zorgen voor misselijkheid, overgeven en gebrek aan eetlust door hoge calciumwaarden in het bloed.

4. Buikpijn, obstipatie of diarree
Buikpijn, obstipatie en diarree zijn bekende spijsverteringsproblemen die vaak zijn gerelateerd aan voedselintoleranties of het prikkelbare darm syndroom. Ze kunnen echter ook een signaal zijn van verhoogde calciumwaarden veroorzaakt door een vitamine D vergiftiging (15). Deze symptomen kunnen zich voordoen bij mensen die hoge doses vitamine D krijgen om een tekort aan vitamine D te behandelen. De reactie hierop kan per persoon verschillen, ondanks dat de bloedwaarden even hoog zijn. Bij een case studie kreeg een jongen buikpijn en obstipatie na het nemen van onjuist gelabelde vitamine D supplementen. Zijn broer had ook verhoogde bloedwaarden, maar geen andere symptomen (16). Bij een ander onderzoek kreeg een kind van achttien maanden oud 50,000 IE vitamine D3 gedurende drie maanden en kreeg diarree, buikpijn en andere symptomen. Deze symptomen verdwenen nadat het kind geen supplementen meer kreeg (17).

Kortom: Buikpijn, obstipatie of diarree kunnen een gevolg zijn van een overdosis vitamine D, wat zorgt voor verhoogde calciumwaarden in het bloed.

5. Botverlies
Omdat vitamine D een belangrijke rol speelt in de calciumopname en botstofwisseling is het cruciaal voor sterke botten. Te veel vitamine D kan echter ook schadelijk zijn voor de botten. Hoewel symptomen van te veel vitamine D vaak veroorzaakt zijn door hoge calciumwaarden in het bloed stellen sommige onderzoekers dat te veel vitamine D zorgt voor een verminderde werking van vitamine K2 (18, 19). Vermijd te veel vitamine D om jezelf tegen botverlies te beschermen en neem een vitamine K2 supplement. Je kunt ook voeding rijk aan vitamine K2 eten, zoals grasgevoerde zuivel en vlees.

Kortom: Hoewel vitamine D nodig is voor de calciumopname kan een teveel eraan botverlies veroorzaken en de vitamine K2 in de weg te zitten.

6. Nierfalen
Te veel vitamine D kan zorgen voor nierschade. Bij een case studie was een man in het ziekenhuis opgenomen. Hij had verhoogde calciumwaarden in het bloed en andere symptomen nadat hij vitamine D injecties kreeg op voorschrift van zijn dokter (20). Bij de meeste studies was sprake van matig tot ernstige nierschade bij mensen met een vitamine D vergiftiging (9, 12, 13, 14, 16, 17, 21). Bij een studie van 62 mensen die extreem hoge doses vitamine D injecties kregen hadden alle deelnemers nierschade opgelopen, of ze nu gezonde nieren of een nieraandoening hadden (21). Nierschade wordt behandeld met orale of intraveneuze hydratatie en medicatie.

Kortom: Te veel vitamine D kan leiden tot nierschade bij mensen met gezonde nieren en mensen met een bestaande nieraandoening.

Tot slot
Vitamine D is extreem belangrijk voor een goede gezondheid in het algemeen. Zelfs als je een gezond voedingspatroon volgt kun je supplementen nodig hebben om goede bloedwaarden te krijgen. Het is echter ook mogelijk om te veel van het goede binnen te krijgen. Vermijd een overdosis vitamine D. Over het algemeen wordt dagelijks 4000 IE of minder beschouwd als een veilige hoeveelheid, zolang je bloedwaarden in de gaten worden gehouden. Koop daarbij supplementen van een betrouwbare producent om het risico te beperken op een overdosis door een onjuist etiket. Als je vitamine D hebt genomen en (een van) de bovenstaande symptomen ervaart, raadpleeg dan zo snel mogelijk een gezondheidsdeskundige (met toestemming vertaald).

Heb jij een vitamine D tekort (10 vragen)?

Kom je energie tekort en ben je vaak moe?

Eet je vegetarisch, veganistisch of vetarm?

Ben je vaak verkouden?

Voel je je vaak neerslachtig?

Heb je wel een kramp of pijn aan spieren en gewrichten?

Draag je een boerka, heb je een donkere huidkleur of kom je gewoon niet graag buiten?

Ben je wel eens lusteloos of angstig?

Heb je last van bloedend tandvlees?

Ben je zwanger of ouder dan 65?

Eet je eenzijdig of drink je alcohol?

Wil je onze wekelijkse nieuwsbrief ontvangen met gratis tips over voeding en gezondheid?

Klaar!

« Vorige Volgende »

Help anderen gezonder te worden:
Showing 20 comments
  • Astrid
    Beantwoorden

    Ha Junglen,

    Ik hoorde dat een vitamine D injectie (in teen) helpt tegen winterteen, deed men vroeger. Nu zie ik die tip nergens meer staan.
    Weet jij hier meer van?

    Ik lees je nieuwsbrieven erg graag, bedankt voor alle tips.

  • Maria
    Beantwoorden

    Ik wil eigenlijk wel eens weten waarom er nooit ergens over de actieve vit. D gesproken wordt? Ik heb al jaren een chronisch tekort aan vit.D, onlangs stond die op 17 terwijl die (in Belgische waarden) minimaal op 30 moet staan. Een anderhalf jaar terug heb via NL testen gedaan en blijkt dat de actieve D 3x hoger stond dan ok zou zijn. De oneindigheid hierbij is dat ik, als mijn lichaam het al zou opnemen, geen D kan bijnemen omdat de actieve vorm dan nog meer stijgt. Blijkbaar is een te hoge actieve vorm minstens even ongezond of zelfs nog meer. Maar alle dokters (alternatief of klassiek) die ik hierover aanspreek blijken niet weten wat te doen hiermee….

    • Juglen Zwaan
      Beantwoorden

      Klopt, men meet meestal de inactieve vitamine D. Gelukkig vindt hier wel een verandering plaats. Het beste kun je vragen naar de 25-oh-cholecalciferol ook wel 25-hydroxy-cholecalciferol genoemd. De uiteindelijke actieve D is 1,25-oh-cholecalciferol.

  • Marlon
    Beantwoorden

    Interessant artikel.
    Ik neem hoge doses vitamine D3 (100.000 IE) in combinatie met K2 en magnesium. Ik weet dat dit potentieel gevaarlijke doses zijn, maar zodra ik een paar weken stop word ik ontzettend moe, krijg ik pijn en gaat mijn gezondheid hard achteruit. Begin ik weer met de vitamine D3 in hoge dosering, dan knap in binnen een paar dagen op.
    Het is me na 3 jaar nog altijd een raadsel waarom mijn lijf zo reageert op de vitamine, terwijl ik eigenlijk last zou moeten hebben van vergiftiging.
    Als iemand een idee heeft, hoor ik het graag.
    (Voor wie in de stress schiet, er wordt regelmatig bloed geprikt en mijn botten en nieren zijn prima in orde)

    • KeZa
      Beantwoorden

      Jeetje Marlon, dat is inderdaad een hoge dosis. Ik volg ook nogal wat gezondheidsnieuws maar dit ben ik nog nergens tegengekomen. Anders eens proberen om 1a2 keer per week 50.000 te nemen en zien of je dan ook nog moe word? En als je engels kent dan kan je ook eens zien naar:

      http://articles.mercola.com/sites/articles/archive/2013/12/22/dr-holick-vitamin-d-benefits.aspx
      – En je kan je vraag dan ook eens even je vraag sturen naar https://justinhealth.com/ Ik volg hem nog niet al te lang en soms draai je dol van zen taaltje maar ik moet wel beamen dat hij zen ding kent. Luisteraars kunnen vragen aan hem voorstellen en hij handelt ze één voor één af zonder haperingen ofzo. Hij heeft ook zijn eigen praktijk en helpt er heel wat mensen mee en als ik één moet nemen die waarschijnlijk iets nuttigs kan zeggen of jouw hoge D inname of je word anders moe, dan is hij het…

    • gre Luttik
      Beantwoorden

      Dag Marlon. Die K2 en D3 en magnesium is een prima keus. Zijn de hoeveelheden op elkaar afgestemd? En gebruik je ook zink? Maar wat ik mis is de Calcium. Hoe krijg je die dan binnen? Hoort wel thuis in dit kwartet, toch?

  • Carola
    Beantwoorden

    Interssant artikel. Sinds een aantal jaren slik ik 4000 i.e vit D dd, nu in de zomer even niet. Deze dosering gebruik ik en is geadviseerd nav mijn borstkanker in 2011.
    Adviseer jij een pauze in de zomer of juist niet?

    • Juglen Zwaan
      Beantwoorden

      In de zomer zou ik bij frequente blootstelling aan zonlicht de dosis wat verlagen. In de winter is 4000 IE prima. Omdat vitamine D ook opgeslagen wordt, is het niet nodig dit in de zomer elke dag te slikken. Enkele keren per week kan ook volstaan.

  • Angelique
    Beantwoorden

    Hallo Marlon, ik herken mij in jou verhaal. Huisarts heeft mij in de eerste instantie geen stoot gegeven nadat ik een waarde van 19 had. Hij schreef mij pilletje van 800 ie voor die niet zoveel deed. Ik heb al met 3 jaar erover gedaan om de waarde naar 70 te krijgen tot ik hoorde van de stoot van 100.000 ie deze gebruik ik nu ook . 4 weken ben nu bezig met week 3 , ik ben er nig niet maar voel zeker verbetering. Wil de waarde nu zeker minimaal op 180 hebben. Maar wat jij zegt heb het gevoel als ik stop dat die toch weer zakt en ik aan de stoten moet blijven . We zullen zien, verder kan ik je geen advies geven helaas.

  • Sonja
    Beantwoorden

    Ik knap na 30 jaar gesukkel ook,op met hooggedoseerd vit d van 50 000 stop ik dan ga ik direct achteruit, net als jij
    Bloedwaarden is 125 nu

    • Juglen Zwaan
      Beantwoorden

      Mogelijk is er sprake van een verminderde activatie van vitamine D door de nieren of lever. Het is dus uiterst onverstandig om op basis van één ervaring een algemeen advies te geven…

  • Gre Luttik
    Beantwoorden

    Zelf kreeg ik 1 x per week 25000 i.e D3. Van de specialist. Van de combi met K2 die er dan toch bij hoort had hij nog nooit gehoord. Nou nam ik toch als K2 en magnesium in combinatie met D3. Dus wat dat betreft. Maar een dosis als deze zorgde toch voor rare hoge effecten in mn bloedwaarden, maar ook het gevoel alsof ik een blaasontsteking had. Dus maar eens twee weken gewacht met die dosis D3. Bingo! Dus K2 en magnesium verhogen dan maar. Juglen, bedankt voor deze goeie info! En hoe kom je aan goeie calcium? Makkelijk. Oester- en mosselschelpen bewaren. Druppie appel- of wijnazijn erin en wachten tot het calcium oplost. Dat is je ware! Komen wij niet allemaal uit de zee……..? En oesters en mosselen zijn sowieso gezond en lekker.

  • Kniertje
    Beantwoorden

    @ Gre Luttik: oesters en mosselen zijn niet zomaar voor iedereen gezond. Je moet precies weten waar ze vandaan komen omdat ze in een omgeving met giftige stoffen die stoffen makkelijk opslaan (lees over recente problemen met mosselen uit de Oosterschelde/TTX). Je kunt hun ingewanden niet verwijderen dus je eet altijd hun afvalstoffen. Ze bederven daarbij heel snel. Je zou ze in feite levend gekookt moeten eten, uit een ‘schone’ zee, ver van de chemische industrie, vaarroutes enz. Een internist raadde mijn moeder (diabetes, nierproblemen) ten strengste af om schelpdieren te eten omdat het te belastend zou zijn voor haar spijsvertering.

  • J. Hofmans
    Beantwoorden

    Kortom: ook als u 10 liter water per dag drinkt, dan is de kans groot dat u komt te overlijden.

  • A.W.Panbakker
    Beantwoorden

    Het is raadzaam om vitamine D3 in te nemen met vitamine K2 MK 7 of MK 4.
    Volgens Cancer Defeated.

    • Juglen Zwaan
      Beantwoorden

      Beide vitamines zijn onderdeel van dezelfde cascades en kunnen bij een tekort zeker raadzaam zijn om te slikken. Veel mensen hebben naast een vitamine D tekort ook een K tekort. Een tekort komt bij K minder voor dan bij D. Interessant is dat mensen die geen tekort hebben, vaak toch baat hebben bij vitamine K2 MK7. Dit kun je heel makkelijk zelf thuis testen mbv een vitamine K meter, die de stand van je aderen feilloos kan weergeven aan de hand van een meting aan je vinger.

  • Henriëtte
    Beantwoorden

    Hoi Junglen, jammer dat je de interactie van D3 en magnesium niet aanhaalt. Er zijn tegenwoordig veel mensen die een magnesiumsupplement gebruiken. Deze twee zijn belangrijk bij elkaar.

    • Juglen Zwaan
      Beantwoorden

      Goede aanvulling. Magnesium is getrokken bij honderden enzymatische processen in het lichaam, waarvan ook bij de cascade van vitamine D. Zo kan magnesium de gevoeligheid voor vitamine D verbeteren. In het artikel worden meer de grote lijnen benoemd en kunnen we nooit volledig zijn in een blog…

  • kimberley pex
    Beantwoorden

    Hoi Juglen. Mijn gewrichten zijn een drama. Sinds ik een ileostoma heb . Ik had een stoma, en daarna pas is de dikke darm eruitgehaald. Veel prutsers van artsen , maar o.k. ik ben er nog en ik blijf zoeken. Artrose artitis crohn; ik las ergens dat bij malabsorptie véél meer D nodig is. Ik vraag me nu af hoeveel , bij mensen met een ileostoma? (dus veel gaat er verloren door een te snelle doorgang) Ook las ik dat er avocado olie verkrijgbaar is tegen artrose artritis !! Want ik kan ze niet eten, zo smerig. gr.kim.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Begin met typen en druk op Enter om te zoeken