De top 12 voedingsmiddelen met de meeste vitamine A

Dit orgaanvlees is extreem voedzaam. Kies wel voor de biologische variant in verband met mogelijke ophoping van afvalstoffen. Je kunt lever beter niet elke dag eten, omdat je anders een teveel binnen kunt krijgen van onder meer vitamine A en ijzer. Zwangere vrouwen kunnen beter niet te veel lever eten, omdat een overmatige inname van vitamine A wordt geassocieerd met een verhoogde kans op afstoting. Populair zijn kippenlevers, runderlevers en ganzenlever. Kabeljauwlever bevat bijzonder veel omega 3 als extra bonus.

Varkensvlees is een populaire vleessoort in Europa, maar ook in Aziatische landen wordt veel varkensvlees gegeten. Bekende producten zijn speklapjes, ham(lappen) en worst. Ook karbonade en gehakt van het varken (of half-om-half varken en rund) wordt veel gegeten. Moslims en Joden beschouwen het vlees als onrein. Een deel van de bevolking eet geen varkensvlees vanwege de opstapeling van (stress)hormonen in het vlees of omdat een varken een vuil dier zou zijn.

Kalfsvlees is afkomstig van runderen die niet ouder dan 12 maanden zijn geweest. Het is mals en mager vlees. Op speciale boerderijen worden kalveren in zo’n 6 tot 8 maanden vetgemest voor de slacht. Het opfokken van deze dieren krijgt veel kritiek van de Dierenbescherming. Vooral vanwege de erbarmelijke omstandigheden waarmee dit vooral vroeger gepaard ging: de zogenaamde ‘kistkalveren’. Kalfsvlees is in Nederland niet zo populair, het overgrote deel wordt geëxporteerd naar het buitenland.

Kippenlever is een orgaanvlees dat afkomstig is van kippen die voor de vleesproductie worden gehouden. De lever is compact van structuur en heeft een zachte, romige textuur zodra deze gaar is. In de keuken bak je kippenlever kort in boter of olie, tot hij ook vanbinnen volledig gaar is — kippenlever hoort niet rosé gegeten te worden. Je vindt het als hoofdbestanddeel van pâté en terrine, maar het wordt ook gebruikt in stoofgerechten en salades. Voor je kippenlever bereidt, snijd je vaak eerst het bindweefsel en eventuele vliesjes weg, en dep je het vlees droog voordat het de pan in gaat.

Roompaté is een smeerbare vleeswaar op basis van fijngemalen lever, spek en room, vaak aangevuld met kruiden zoals nootmuskaat of peper. De romige, luchtige structuur ontstaat doordat de ingrediënten fijn gepureerd en daarna gegaard worden, waardoor het product een zachtere en smeuïgere textuur krijgt dan een grovere paté. Je vindt roompaté meestal verpakt in kuipjes of blikjes bij de vleeswaren in de supermarkt. In de keuken gebruik je het vooral als broodbeleg, maar het leent zich ook goed als vulling voor hapjes of als basis voor een borrelplankje met crackers en zuur.

Smeerleverworst is een smeerbare worstsoort die wordt gemaakt van varkenslever, spek en kruiden, fijngemalen tot een romige massa. De worst wordt gekookt en vervolgens gekoeld, waardoor je hem direct kunt smeren zonder verdere bereiding. Je vindt smeerleverworst bij de meeste slagers en supermarkten, vaak in een kunstdarm of bakje verpakt. In de keuken wordt het traditioneel op een boterham met brood gegeten, eventueel met een laagje mosterd, augurk of gesneden ui erbij. Ook wordt het weleens gebruikt als basis voor een hartig broodbeleg op een borrelplank, samen met andere vleeswaren en kaas.

Ook wel een aal genoemd. Dit is de vetrijkste soort vis die bij de visboer te vinden is. Hij bevat veel vet, zowel verzadigd als onverzadigd. Palingen kunnen 20 jaar worden en leven voor een groot deel in zoet oppervlaktewater. Dit water kan vervuild zijn, waardoor zich in de paling toxines kunnen ophopen. Het dagelijks consumeren van paling is daarom niet zo’n goed idee, zeker ook gezien de palingstand.

Schelvislever komt, zoals de naam al zegt, van de schelvis, een witvissoort uit de koudere wateren van de Noordzee en de Noord-Atlantische Oceaan. De lever wordt na de vangst schoongemaakt en vervolgens ingeblikt, vaak in zijn eigen vet of in een lichte pekel. Je koopt schelvislever kant-en-klaar in blik, meestal in de afdeling met ingeblikte vis. In de keuken smeer je de lever op geroosterd brood of crackers, of je verwerkt het door een salade. De structuur is zacht en smeuïg, de smaak uitgesproken en enigszins vet, vergelijkbaar met andere ingeblikte visleverproducten zoals levertraan.

Leverpastei is een smeerbare vleeswaar die gemaakt wordt van lever, meestal van varken, aangevuld met spek, kruiden en soms ui of specerijen zoals nootmuskaat en peper. Het mengsel wordt fijngemalen tot een smeuïge massa en vervolgens gegaard, waarna het afkoelt tot een stevige, besmeerbare structuur. Je vindt leverpastei in de koeling, los gesneden bij de slager of verpakt in een kuipje. Het wordt van oudsher gebruikt als broodbeleg, maar je kunt het ook verwerken in een hapje met toast, cracker of stukje stokbrood, eventueel afgemaakt met augurk, mosterd of gekonfijte ui.

Winterpeen is een stevige, oranje wortelgroente die je vooral in de herfst en winter tegenkomt. De peen groeit ondergronds en wordt geoogst als de knol voldoende dikte heeft bereikt, waarna hij goed te bewaren is in een koele, donkere ruimte. Voor gebruik schil je de winterpeen of borstel je hem schoon, waarna je hem in stukken snijdt en gaart in water of bouillon. Gekookte winterpeen wordt vaak verwerkt in stamppot, soep of als bijgerecht bij een stuk vlees of vis. De iets zoete smaak wordt door het koken milder en de structuur zachter dan bij rauwe winterpeen.

Wortelsap maak je door verse wortels te persen of te pureren en te zeven, waarbij de vezels grotendeels achterblijven en het vocht overblijft. Het sap heeft een zoetige, aardse smaak en een oranje kleur, afkomstig van de wortel zelf. Je vindt het kant-en-klaar in de winkel, vaak gepasteuriseerd voor een langere houdbaarheid, of je maakt het zelf met een sapcentrifuge of blender. In de keuken gebruik je wortelsap puur als drank, gemengd met ander groente- of fruitsap, of als basis voor soepen, sauzen en marinades. Ook in smoothies en dressings kan het een frisse, zoete ondertoon geven.